ابهام های بزرگ درباره پشت پرده بازار فروش فیلترشکن ها

آیا فیلترینگ و محدودسازی فضای مجازی به گونه ای که تاکنون نتیجه چندانی در بر نداشته و بر اساس آمارها از ۶۵ تا بیش از ۹۰ درصدکاربران را درگیر فیلترشکن ها کرده، درست و منطقی است؟

کد خبر: ۷۴۹۱۲۱

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۴۰۲ - ۰۹:۱۶

روزنامه خراسان در مطلبی با عنوان «۳۵ میلیون نفر کاربر هفتگی فقط یک فیلترشکن» این گونه آورده است:
یک فیلترشکن مشهور اعلام کرده هفتگی ۳۵ میلیون کاربر ایرانی دارد. در همین حال یک نماینده مجلس هم با اشاره به مافیای کسب سودهای زیاد از فیلترشکن ها، به وزارت ارتباطات پیشنهاد داده که خود بدون واسطه، وی‌پی‌ان ها را به فروش برساند تا سود بیشتری نصیبش شود.

آمارهای مالک یک فیلترشکن مشهور درباره میزان مراجعه ایرانی ها به این فیلترشکن، اگرچه رقم بسیار زیادی است اما به نظر چندان هم نباید آن را عجیب و غریب تلقی کنیم. آمارهایی که درباره میزان استفاده ایرانی ها از فیلترشکن در یک سال گذشته در رسانه ها مطرح شده است، باعث شده از عدد مراجعه ۳۵ میلیون نفر ایرانی به صورت هفتگی به یک فیلترشکن آن طور که باید از تعجب چشم هایمان گرد نشود.

مایک هال، بنیان‌گذار و رئیس شرکت فیلترشکن سایفون در گفت وگویی با بی‌بی‌سی گفته است: «روزانه حدود ۵ میلیون نفر به شبکه ما وصل می شوند و در شرایط اوج هم روزانه تا ۱۱.۵ میلیون کاربر را که به سایفون وصل شده اند، تجربه کرده ایم. به طور متوسط هر هفته حدود ۳۵ میلیون نفر یعنی اکثریت بزرگ سالان در ایران یک زمانی را از سایفون برای دور زدن فیلترینگ استفاده می کنند.» او البته این ادعا را هم دارد، آماری که می دهد، کاملا مستند و شفاف و روی سامانه هایشان قابل رصد است.

کمیسیون صنایع: ۶۴ درصد از فیلترشکن استفاده می کنند
در کنار آمار سایفون، باید به این هم اشاره کنیم که این رقم مراجعه، فقط وضعیت آماری یک فیلترشکن را نشان می دهد که طبیعتا امروز در فضای مجازی با انبوهی از فیلترشکن های رایگان و پولی مواجه ایم و این خود یعنی میزان استفاده از فیلترشکن در کشور، عددهایی بیشتر تا ۹۶درصد کاربران را دارد. کمیسیون صنایع مجلس شهریور ماه گذشته، در جریان قرائت گزارش این کمیسیون در بررسی کیفیت اینترنت و چالش‌های ایجاد شده برای شهروندان و کسب و کارهای اینترنتی، گفته است: «طبق بررسی ها ۶۴ درصد از کاربران از فیلترشکن استفاده می کنند و سهم پهنای باند ناشناس به ۲۵ درصد رسیده است.» ضمن این که این گزارش، معتقد است علت کیفیت پایین اینترنت نیز افزایش استفاده کاربران از فیلترشکن است: «دلیل اختلال در اینترنت می تواند ناشی از محدودیت های اعمال شده روی پهنای باند و هم ناشی از افزایش استفاده از فیلترشکن باشد که در هردو صورت منجر به کاهش سرعت اتصال و افزایش هزینه کاربران می گردد.»(منبع: خانه ملت)

کاربران ۹۶درصدی فیلترشکن ها
در همین حال که کمیسیون صنایع مجلس از آمار ۹۶ درصدی میزان استفاده کنندگان از فیلترشکن می گوید، آمارهای دیگری نیز این موضوع را بررسی و گزارش کرده اند. برای نمونه، بر اساس گزارش مرکز آمار، ۶۰ میلیون نفر از ایرانی‌ها از شبکه‌های اجتماعی فیلتر شده استفاده می‌کنند. دنیای اقتصاد نیز ۲۱ آبان نوشت: «برآورد مرکز پژوهش های مجلس نیز حاکی از آن است که حدود ۹۰ درصد ایرانیانی که از اینترنت استفاده می کنند، فیلترشکن پولی یا رایگان دارند.» همچنین انجمن تجارت الکترونیک تهران هم تیرماه گذشته در گزارشی که از وضعیت اینترنت منتشر شده، اعلام کرد که ۹۶ درصد مردم از فیلترشکن استفاده می کنند.

نماینده مجلس: وزیر، گردش مالی فیلترشکن ها را ارائه نمی دهد
بی شک وقتی در خصوص میزان استفاده کاربران از فیلترشکن سخن به میان می آید، اولین پرسش این است که گردش مالی و بازار خرید و فروش وی پی ان ها چقدر است و به جیب چه کسانی می رود؟

رقم ۴۰ تا ۵۰ هزار میلیارد تومان عددی است که چند نماینده مجلس بارها درباره میزان گردش مالی سالانه فیلترشکن ها به زبان آورده اند. البته که نوری قزلجه از نمایندگان مجلس می گوید: «جزئیاتی در خصوص ارتباط کانون های فروش فیلترشکن با برخی طرفداران طرح صیانت وجود داشت که به دست نمایندگان رسیده است، اما هرگز اطلاعات شفافی داده نشد. من خودم این موضوع را پشت تریبون مجلس از وزیر اطلاعات پرسیدم. از ایشان خواستم که به طور شفاف گردش مالی فروش فیلترشکن را اعلام کنند که توجهی نشده است.» نوری قزلجه نیز اعتقادی همچون جواد نیک بین دیگر نماینده مجلس دارد که دو هفته قبل گفته بود، «کسی که نقشه فیلترینگ را می نویسد یا خودش مستقیما فیلترشکن می فروشد یا با دو سه واسطه وی پی ان می فروشد.»

اظهارات عجیب یک نماینده مجلس
در شرایطی که ابهام های بزرگی از سوی برخی نمایندگان درباره پشت پرده بازار فروش فیلترشکن ها مطرح است، یک نماینده مجلس دو روز قبل به وزارت ارتباطات پیشنهاد داده است که خود به عرصه فروش فیلترشکن ها ورود کند که این سود سرشار، به جیب مافیا و غریبه ها نرود. ا…‌وردی دهقانی عضو کمیسیون صنایع مجلس گفته است: «وزارت ارتباطات راه را برای فروش فیلترشکن فروشان و دلالان باز کرده و گرنه جابه جایی پول چطور از درگاه پرداخت‌های ایران انجام می شود.» او در ادامه این انتقاد، پیشنهاد عجیبی داده است: «وزارت ارتباطات خودش بدون واسطه به مردم فیلترشکن بفروشد نه با واسطه!»

این آسیب ها، این دردها!
هیچ گاه نمی توان اصل کنترل محتوای نامناسب و نظارت بر فضای مجازی را منکر شد اما آیا فیلترینگ و محدودسازی فضای مجازی به گونه ای که تاکنون نتیجه چندانی در بر نداشته و بر اساس آمارها از ۶۵ تا بیش از ۹۰ درصدکاربران را درگیر فیلترشکن ها کرده، درست و منطقی است؟

یادآوری ۳ نکته به مسئولان مرتبط با موضوع فیلترینگ لازم است:
۱- امروز کودک و نوجوانی نیست که با انواع فیلترشکن ها آشنا نباشد. چه کسی پاسخگوی ورود فرزندان ما به واسطه فیلترشکن ها به دنیای بی قید و بند فضای مجازی است؟
۲-آیا فیلترشکن ها امنیت سایبری کشور را به مخاطره نینداخته است؟ چرا ما به دست خودمان زمینه ساز نفوذ بدافزارها به شبکه ها و سامانه های سایبری کشور شده ایم؟
۳-گردش مالی هولناک سوء استفاده گران و دست های احتمالی در پشت پرده آن از بازار فیلترشکن ها هم که خود ماجرایی است با انبوهی از سوالات و ابهام ها.