عوارض جدی مصرف دخانیات بر قدرت باروری مردان

عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا درباره اثرات سوءمصرف دخانیات بر قدرت باروری مردان توضیح داد.

کد خبر: ۷۶۶۳۳۳

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۱:۱۹

ایسنا:عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا درباره اثرات سوءمصرف دخانیات بر قدرت باروری مردان توضیح داد.

هفته نخست اسفند ماه از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هفته سلامت مردان نامگذاری شده است. سلامت باروری بخش مهمی از سلامت مردان است و متأسفانه در سال‌های اخیر شیوع اختلالات باروری در مردان افزایش یافته است و در این میان یکی از عوامل مهم در کاهش قدرت باروری مردان مصرف دخانیات است.

در این زمینه دکتر بهرنگ آبادپور - جراح و متخصص اورولوژی و ناباروری مردان و عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا در این خصوص گفت: قدرت باروری و تولید مثل تابعی از سلامت عمومی بدن است و هرچه فرد سالم‌تر باشد و ارگان‌های بدن وضعیت و کارکرد نرمالی داشته باشند، دستگاه تولید مثل نیز سالم‌تر و قدرت باروری بیشتری خواهد داشت.

وی ادامه داد: بیش از چند دهه است که اثرات سوء مصرف دخانیات بر سلامت افراد مشخص شده و امروز همه می‌دانند که مصرف دخانیات یکی از عوامل مرگ‌ومیر مردان است. بنابراین در وهله‌ نخست، مصرف دخانیات با به مخاطره انداختن سلامت عمومی، سلامت باروری را نیز تهدید می‌کند.

این متخصص اورولوژی در ادامه با اشاره به مواد سمی گوناگون موجود در دود سیگار، توضیح داد: آنالیز دود دخانیات نشان داده است که این دود حاوی صدها نوع ماده‌ سمی است که می‌توانند سلامت عمومی و سلامت باروری را تحت تأثیر قرار دهند. برخی از این ترکیبات سمی در بین عموم مردم نیز شناخته شده‌اند. نیکوتین، تار، منواکسید کربن، هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای و فلزات سنگین شناخته‌شده‌ترین سموم از میان صدها سم موجود در دخانیات‌ هستند.

عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا درباره اثر مستقیم مصرف دخانیات بر سیستم باروری مردان بیان کرد: دخانیات بر همه‌ شاخص‌های اسپرم، یعنی غلظت یا تعداد اسپرم در واحد حجم، حرکت اسپرم و مورفولوژی یا شکل اسپرم اثرات منفی دارد. در توضیح ساز و کار این اثرگذاری نیز باید توجه کنیم که سیستم تولید مثل مردان مبتنی بر چند پایه است؛ هورمون‌هایی که در مغز ترشح می‌شوند، بیضه‌ها و هورمون‌هایی که در بیضه‌ها ترشح می‌شوند، سلول‌های اسپرم‌ساز و سلول‌های پشتیان‌ آنها در بیضه‌ها، سموم موجود در دخانیات بر روی همه‌ اجزای این محور اثرگذارند؛ یعنی می‌توانند با کاهش سطوح هورمونی فعالیت‌های همه‌ این بخش‌ها و در نتیجه تولید اسپرم را دچار اختلال کنند.

بنابر اعلام روابط عمومی پژوهشگاه و مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا، وی در ادامه افزود: سازوکار این اثرگذاری پیچیده است، اما به زبان ساده و به طور خلاصه می‌توان گفت این اثرگذاری طی سه فرایند اتفاق می‌افتد؛ نخست، اختلال در سیستم هورمونی، دوم افزایش رادیکال‌های آزاد و افزایش سطح استرس اکسیداتیو و سوم، آسیب به دی ان ای یا ماده ژنتیکی درون هسته‌ اسپرم. این فرایندها می‌توانند باعث افزایش مرگ سلولی و افزایش اختلالات در کمیت و کیفیت اسپرم شوند. بنابراین، مطالعات گسترده و متعددی که طی سالیان صورت گرفته است، آشکارا نشان می‌دهد که عدم مصرف دخانیات، به‌ویژه در افرادی که مشکل باروری دارند، ضروری است.

عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا در پایان یادآور شد: نکته‌ مهم دیگری که باید به آن توجه کنیم این است که بر اساس نتایج مطالعات مختلف، مشخص شده است که مصرف دخانیات در پدر می‌تواند با افزایش شیوع ناهنجاری‌های مادرزادی در جنین همراه باشد و نیز، فرزندانی که از پدران مصرف‌کننده‌ سیگار و دخانیات متولد می‌شوند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان در دوران کودکی قرار دارند. بنابراین، مصرف نکردن دخانیات هم سلامت عمومی و هم سلامت باروری آقایان را بهبود می‌بخشد و هم در داشتن فرزندان سالم مهم و اثرگذار است.