بیماری ام اس MS: علائم و راه های درمان آن

مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری مخرب است و علائم آن نیز ممکن است بدون هیچ اطلاعی تشدید یا بدتر شوند.متخصص می تواند به شما در مدیریت این بیماری کمک کند تا بتوانید با خیال راحت به روال عادی زندگی خود بازگردید. ممکن است لازم باشد سبک زندگی خود را با پیشرفت بیماری تطبیق دهید، مانند استفاده از وسایل حرکتی یا عینک زدن. اما اکثر افراد مبتلا به ام اس با حمایت تیم مراقبت خود زندگی کامل و فعالی دارند.

کد خبر: ۷۷۹۵۷۲

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۲:۰۷

به گزارش سلامت نیوز به نقل از کلولند کلینیک، مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری خود ایمنی است که بر مغز و نخاع شما (سیستم عصبی مرکزی) تأثیر می گذارد. در بیماری ام اس، سیستم ایمنی بدن شما به اشتباه به سلول های میلین حمله می کند که پوشش های محافظ (غلاف) هستند و اعصاب مغز و نخاع را احاطه کرده اند. آسیب غلاف میلین پیام‌ها (سیگنال‌هایی) را که اعصاب شما برای انجام عملکردهایی مانند بینایی، حس و حرکت به سراسر بدن ارسال می‌کنند، قطع می‌کند.

آسیب میلین می تواند در مغز، نخاع و اعصابی که چشم شما را تامین می کند، رخ دهد.

متاسفانه هیچ درمان قطعی برای ام اس وجود ندارد، اما درمانی برای کمک به کاهش آسیب مداوم ناشی از آن و کمک به مدیریت علائم در دسترس است.

انواع مولتیپل اسکلروزیس چیست؟
چهار نوع مولتیپل اسکلروزیس وجود دارد. می‌توانید انواع را به‌عنوان راهی در نظر بگیرید تا علائم شما را توصیف کند:

سندرم جدا شده بالینی (CIS): هنگامی که اولین دوره علائم حاکی از ام اس را دارید، اما معیارهای ابتلا به ام اس را ندارید، پزشک اغلب آن را به عنوان CIS دسته بندی می کنند. التهاب و آسیب میلین باعث علائم شما می شود. CIS ممکن است به مولتیپل اسکلروزیس تبدیل شود.
مولتیپل اسکلروزیس عودکننده-فروکش کننده (RRMS): این وضعیت رایج ترین راه شروع مولتیپل اسکلروزیس است؛ تخمین زده می شود 85 درصد از افرادی که ام اس دارند مبتلا به این نوع از بیماری شده اند. ام اس باعث عود علائم جدید یا قدیمی می شود. با این حال دوره های بهبودی هم به دنبال دارد (زمانی که علائم تثبیت می شوند یا از بین می روند).
مولتیپل اسکلروزیس پیشرونده ثانویه (SPMS): در بسیاری از موارد، RRMS در نهایت به SPMS تبدیل می شود. در مرحله پیشرونده ثانویه مولتیپل اسکلروزیس، آسیب عصبی تجمع می یابد و علائم به تدریج بدتر می شود. ممکن است همچنان عود علائم را تجربه کنید، اما دوره‌های بهبودی (زمانی که علائم تثبیت می‌شوند یا از بین می‌روند) احتمال کمتری دارد.
مولتیپل اسکلروزیس پیشرونده اولیه (PPMS): در برخی موارد، علائم ام اس ممکن است به آرامی شروع شده و از همان ابتدا به تدریج بدتر شود، بدون هیچ دوره ای از عود یا بهبودی واضح.

سه نوع نادر ام اس عبارتند از:

مولتیپل اسکلروزیس تومفاکتیو: مشخصه این نوع ام اس، تشکیل نواحی بزرگ دمیلینه شدن در مغز است که ممکن است شبیه تومورها به نظر برسد. اغلب، نمونه‌ای از بافت مغز مورد نیاز است تا آن را از سایر مسائل، مانند سرطان‌های مغز متمایز کند.
اسکلروز متحدالمرکز بالو: مشخصه این نوع ام اس ضایعاتی با ظاهر حلقه های متحدالمرکز (به شکل هدف) آسیب میلین است که در MRI ظاهر می شود که نام این بیماری را به خود اختصاص داده است.
مولتیپل اسکلروزیس نوع ماربورگ: این وضعیت یک شکل بسیار نادر و تهاجمی ام اس است که با پیشرفت سریع مشخص می شود و در صورت عدم درمان ممکن است منجر به مرگ شود.

مولتیپل اسکلروزیس چقدر شایع است؟
مطالعات نشان می دهد که تقریباً 1 میلیون بزرگسال در ایالات متحده با مولتیپل اسکلروزیس زندگی می کنند.

علائم و علل مولتیپل اسکلروزیس یا ام اس
علائم مولتیپل اسکلروزیس روی مغز، نخاع و چشم شما تأثیر می گذارد.

علائم اولیه مولتیپل اسکلروزیس چیست؟
علائم و نشانه های اولیه ام اس عبارتند از:

تغییرات در بینایی شما ( نوریت بینایی، دوبینی، از دست دادن بینایی).
ضعف عضلانی (معمولاً یک طرف صورت یا بدن یا زیر کمر شما را درگیر می کند).
بی حسی یا احساسات غیر طبیعی (معمولاً یک طرف صورت یا بدن یا زیر کمر شما را تحت تأثیر قرار می دهد).

علائم شایع مولتیپل اسکلروزیس چیست؟

علائم شایع ام اس عبارتند از:

خستگی
حرکت ناآزموده و غیر مسلط
سرگیجه
مشکل در تنظیم مثانه
از دست دادن تعادل و هماهنگی
مشکل در عملکرد شناختی (تفکر، حافظه، تمرکز، یادگیری و قضاوت)
تغییرات خلق و خو
سفتی عضلانی و اسپاسم عضلانی (لرزش)
این علائم از فردی به فرد دیگر متفاوت است و ممکن است شدت آن از یک روز به روز دیگر در نوسان باشد. ممکن است تعدادی از این علائم را داشته باشید، اما بعید است که همه آنها را یکجا تجربه کنید.

آیا با ام اس احساس طبیعی دارید؟
پیش‌بینی این وضعیت می‌تواند چالش‌برانگیز باشد، زیرا هر کسی «عادی» را به روش خود درک می‌کند. در بیماری ام اس، ممکن است دوره‌هایی از بهبودی داشته باشید که علائم شما از بین می‌رود و بیشتر شبیه خودتان هستید. حتی ممکن است فراموش کنید که مبتلا به ام اس هستید تا زمانی که علائم دوباره عود کنند. این احساس نرمال بودن و درجه نرمال بودن می تواند بر اساس نوع بیماری و مرحله متفاوت باشد.

چه چیزی باعث ام اس می شود؟
دمیلیناسیون یا تخریب میلین باعث مولتیپل اسکلروزیس می شود.

میلین یک پوشش محافظ (غلاف) در اطراف سلول های عصبی (نورون ها) در مغز و نخاع است که پیام ها و سیگنال ها را بین مغز و بقیه بدن شما حرکت می دهند تا عملکردهایی مانند بینایی، حس و حرکت را کنترل کنند.

وظیفه سیستم ایمنی شما این است که از بدن شما در برابر چیزهایی مانند باکتری ها یا ویروس ها که می توانند به آن آسیب برسانند، محافظت کند. با بیماری ام اس، سیستم ایمنی شما بیش از حد فعال می شود و میلین سالم (و گاهی اوقات سلول های عصبی زیر میلین) را به عنوان تهدیدی برای بدن اشتباه می گیرد. حمله سیستم ایمنی بدن شما به میلین سالم به آن آسیب می رساند.

در آزمایش تصویربرداری (MRI)، پزشک می‌تواند شواهدی از آسیب میلین پیدا کند. آنها ممکن است به یک اسکار، ضایعه یا پلاک اشاره کنند. در این وضعیت پیام ها به راحتی از بین سلول های عصبی در جایی که آسیب میلین وجود دارد که منجر به ایجاد علائم ام اس می شود عبور نمی کند.

کارشناسان مطمئن نیستند که چرا برخی افراد به ام اس مبتلا می شوند. تحقیقات نشان می دهد که موارد زیر ممکن است در افزایش خطر ابتلا به ام اس نقش داشته باشد:

سیگار کشیدن
قرار گرفتن در معرض سموم، مانند دود دست دوم و آفت کش ها
سطوح پایین ویتامین D
قرار گرفتن در معرض یک ویروس ( ویروس اپشتین بار یا مونونوکلئوز )
چاقی در دوران کودکی
استعداد ژنتیکی (فردی در خانواده بیولوژیکی شما این بیماری را دارد یا حامل ژن هایی است که منجر به مستعد شدن شما برای ابتلا به این بیماری می شود).

عوامل خطر مولتیپل اسکلروزیس چیست؟
اگر افراد:

بین 20 تا 40 سال هستند.
اصالتاً از اروپای شمالی هستند.
زن هستند.
ام اس می تواند هر کسی را تحت تاثیر قرار دهد. در موارد نادرتر می تواند کودکان را تحت تاثیر قرار دهد.

عوارض مولتیپل اسکلروزیس چیست؟
بدتر شدن یا پیشرونده علائم ام اس ممکن است منجر به عوارض زیر شود:

مشکل در راه رفتن بدون کمک
از دست دادن کنترل روده یا مثانه
از دست دادن حافظه
اختلال عملکرد جنسی
افسردگی و اضطراب

مولتیپل اسکلروزیس چگونه تشخیص داده می شود؟
هیچ ابزار تشخیصی واحدی برای مشخص کردن این وضعیت وجود ندارد. در عوض، پزشک ام اس را پس از یک معاینه فیزیکی، یک معاینه عصبی و آزمایش تشخیص می دهد. در طول یک معاینه، پزشک در مورد علائم و سابقه پزشکی شما اطلاعات بیشتری خواهد گرفت. آزمایش ممکن است شامل آزمایش خون، MRI مغز و نخاع و تجزیه و تحلیل مایع نخاعی شما باشد.

ممکن است قبل از دریافت تشخیص رسمی ام اس زمان ببرد. ممکن است لازم باشد قبل از اینکه مطمئن شوید چندین بار به پزشک مراجعه کنید. این به این دلیل اتفاق می‌افتد که علائم ام‌اس می‌تواند شبیه به چندین بیماری رایج دیگر باشد. در حالی که تاخیر در تشخیص رسمی می تواند ناامید کننده باشد، تشخیص درست پزشک کمک می کند تا علائم شما را به طور دقیق درمان کند.

چه آزمایش هایی مولتیپل اسکلروزیس را تشخیص می دهند؟
آزمایشات تشخیصی به پزشک کمک می‌کند شرایطی با علائم مشابه ام‌اس را رد کند. این موارد ممکن است شامل گزینه های زیر باشد:

آزمایش خون و آزمایش ادرار
آزمایش تصویربرداری رزونانس مغناطیسی ( MRI )
تست توموگرافی انسجام نوری (OCT)
تست پتانسیل برانگیخته (EP)

چه کسی ام اس را تشخیص می دهد؟
اگر پزشک عمومی مشکوک به ام اس باشد، ممکن است شما را به یک متخصص مغز و اعصاب ارجاع دهد. متخصص مغز و اعصاب قادر به درمان شرایطی است که بر سیستم عصبی (شامل مغز و نخاع) تاثیر می گذارد.

آیا درمانی قطعی برای ام اس وجود دارد؟
در حال حاضر درمانی برای ام اس وجود ندارد.

درمان مولتیپل اسکلروزیس بر به حداقل رساندن آسیب بیشتر، مدیریت علائم و پیشگیری از عوارض تمرکز دارد. برنامه درمانی شما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

داروها
درمان فیزیکی، شغلی یا گفتار درمانی
مشاوره سلامت روان
انواع دیگر مدیریت علائم بر اساس نحوه تأثیر بیماری بر شما متفاوت است. ممکن است شامل موارد زیر باشد:

استفاده از عینک یا مصرف دارو برای علائم بینایی
تحریک عمیق مغز برای اسپاسم عضلانی (لرزش)
استفاده از وسایل کمکی حرکتی مانند عصا، واکر یا ویلچر
داروهای ضد تشنج یا داروهای ضد اسپاسم (گاباپنتین یا نورتریپتیلین) برای درد
داروهایی مانند دونپزیل برای علائم شناختی
درمان های جایگزین مانند طب سوزنی و یوگا
اگر بدن شما در بحبوحه حمله ام اس به برخی داروها به خوبی پاسخ ندهد، ممکن است پزشک تعویض پلاسما (پلاسمافرزیس) را توصیه کند. این کار در به حداقل رساندن آسیب ناشی از یک حمله مداوم به جای جلوگیری از حملات اضافی در دراز مدت موثرتر است.

پزشک همچنین می‌تواند در مورد اینکه آیا کارآزمایی‌های بالینی برای شرکت در آن‌ها در دسترس است یا خیر صحبت کند.

داروهای مولتیپل اسکلروزیس
داروهای مولتیپل اسکلروزیس می‌توانند عود (دوره‌هایی که علائم بدتر می‌شوند یا علائم جدید ایجاد می‌شوند) و ایجاد ضایعات/اسکارهای جدید را کاهش داده و پیشرفت بیماری را کاهش دهند. انواع رایج داروها برای ام اس عبارتند از:

درمان های اصلاح کننده بیماری (DMTs): DMT ها تعداد دفعات عود را کاهش می دهند، پیشرفت ام اس را کاهش می دهند و از ایجاد ضایعات جدید در مغز و نخاع جلوگیری می کنند. چندین دارو دارای تاییدیه سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای درمان طولانی مدت ام اس هستند.
داروهای کنترل عود بیماری: برای حملات شدید علائم، کورتیکواستروئیدها (مانند متیل پردنیزولون) با سرکوب سیستم ایمنی بدن به سرعت التهاب را کاهش می دهند. این داروها می توانند زمان بهبودی شما را پس از حمله تسریع کنند. آنها همچنین آسیب به غلاف میلین اطراف سلول های عصبی شما را کاهش می دهند. پزشک ممکن است این دارو را از طریق IV (داخل وریدی) وارد ورید بازوی شما کند. سایر درمان های کوتاه مدت برای حملات شدید شامل درمان با ایمونوگلوبولین IV یا تعویض پلاسما است.
DMT برای ام اس
درمان های رایج اصلاح کننده بیماری (DMTs) برای ام اس و انواع تجویز آن عبارتند از:

تزریق به پوست: بتا اینترفرون، گلاتیرامر استات یا اواتوموماب.
تزریق در ورید (IV): آلمتوزوماب ، ناتالیزوماب ، ریتوکسیماب، اوکرلیزوماب یا اوبلیتوکسیماب.
داروهای خوراکی (خوراکی): کلدریبین، دی متیل فومارات، دیروکسیمل فومارات ، مونو متیل فومارات، فینگولیمود ، سیپونیمود ، پونزیمود، اوزانیمود یا تری فلونوماید .

آیا می توان از مولتیپل اسکلروزیس پیشگیری کرد؟
راه شناخته شده ای برای پیشگیری از ام اس وجود ندارد.

چگونه می توانم خطرعود مجدد علائم مولتیپل اسکلروزیس را کاهش دهم؟
درمان‌های اصلاح‌کننده بیماری مؤثرترین راه برای کاهش تعداد عود علائم هستند.

رهبری یک سبک زندگی سالم نیز مهم است. انتخاب هایی که می کنید می تواند به کند کردن پیشرفت بیماری کمک کند.پزشک ممکن است برای سالم ماندن موارد زیر را توصیه کند:

خوردن وعده های غذایی مغذی
خواب کافی
شرکت به طور منظم در فعالیت های بدنی
عدم استفاده از محصولات تنباکو
کنار آمدن با یک بیماری مزمن می تواند از نظر احساسی چالش برانگیز باشد. ام اس گاهی اوقات می تواند بر خلق و خو و حافظه شما تأثیر بگذارد. کار با یک روانشناس عصبی یا یک متخصص سلامت روان بخش مهمی از مدیریت طولانی مدت این بیماری است.

چشم انداز مولتیپل اسکلروزیس چیست؟
مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری مادام العمر بدون درمان است. با این حال، گزینه های درمانی موجود در کمک به مدیریت علائم و به حداقل رساندن دفعات عود علائم بسیار موثر هستند. صرف نظر از درمان، ام اس می تواند منجر به ناتوانی شود و در طول زمان انجام کارهای معمول بدون کمک را دشوار کند. تیم مراقبت شما در دسترس است تا به شما در طول سفر ام اس کمک کند، اقداماتی را برای جلوگیری از عوارض و بهبود کیفیت زندگی شما انجام دهد.

آیا مولتیپل اسکلروزیس روی امید به زندگی شما تأثیر می گذارد؟
شما می توانید انتظار داشته باشید که با ام اس امید به زندگی طبیعی داشته باشید. مطالعات قدیمی نشان داده است که ام اس می تواند تا 10 سال از امید به زندگی شما کم کند، اما پیشرفت در گزینه های درمانی به طور قابل توجهی این دیدگاه را بهبود بخشیده است. فقط در موارد بسیار نادر ام اس کشنده است.

آیا فرد مبتلا به ام اس می تواند زندگی عادی داشته باشد؟
بله. ام اس می تواند یک بیماری چالش برانگیز برای تشخیص و مدیریت باشد، اما تیم مراقبت شما در هر مرحله به شما کمک می کند. علیرغم داشتن یک بیماری بدون درمان، هنوز هم می توانید زندگی کامل و فعالی با ام اس داشته باشید. پشتیبانی برای کمک به شما در به حداکثر رساندن عملکرد خود هم از نظر جسمی و هم از نظر ذهنی، از داروها گرفته تا درمان، در دسترس است. حتی گروه‌های پشتیبانی وجود دارند که می‌توانید به آنها ملحق شوید تا به شما کمک کنند با افرادی که تجربه مشابهی دارند ارتباط برقرار کنید.

چه زمانی باید به یک پزشک مراجعه کنید؟
در صورت تجربه موارد زیر باید با یک متخصص تماس بگیرید:

احساس حساسیت بیش از حد به گرما
احساس عدم ثبات یا عدم تعادل
مشکل در به خاطر سپردن چیزها
بی حسی یا سوزن سوزن شدن، به خصوص در بازوها یا پاها
تغییرات ناگهانی بینایی
ضعف در بازوها یا پاها
اگر ام اس دارید و علائم جدید یا بدتر شده ای را تجربه می کنید، به پزشک خود اطلاع دهید.

چه سوالاتی باید از متخصص بپرسم؟
ممکن است بخواهید از پزشک خود بپرسید:

چه نوع درمانی را توصیه می کنید؟
هر چند وقت یک بار باید در فیزیوتراپی شرکت کنم؟
آیا داروهایی که تجویز کرده اید عوارض جانبی دارد؟
چه زمانی و چند وقت یکبار باید داروها را مصرف کنم؟
به چه علائمی توجه کنم؟
آیا می توانید در مورد چگونگی حفظ سلامتی توصیه کنید؟
آیا می توانید هر گروه پشتیبانی را معرفی کنید؟