سازوکار انتخابات ریاست جمهوری آمریکا چگونه است؟

آمریکایی‌ها پنجم نوامبر ۲۰۲۴ (۱۵ آبان ۱۴۰۳) برای انتخاب رئیس‌جمهوری بعدی‌شان، پای صندوق‌های رای می‌روند. فردی که در کاخ سفید بر صندلی قدرت تکیه می‌زند، تاثیر قابل توجهی بر زندگی مردم، هم در داخل آمریکا و هم خارج آن، دارد و به همین دلیل نتایج این انتخابات برای همه مهم است.

کد خبر: ۷۸۳۰۷۶

تاریخ: ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۶:۲۵

بی‌بی‌سی: آمریکایی‌ها پنجم نوامبر ۲۰۲۴ (۱۵ آبان ۱۴۰۳) برای انتخاب رئیس‌جمهوری بعدی‌شان، پای صندوق‌های رای می‌روند. فردی که در کاخ سفید بر صندلی قدرت تکیه می‌زند، تاثیر قابل توجهی بر زندگی مردم، هم در داخل آمریکا و هم خارج آن، دارد و به همین دلیل نتایج این انتخابات برای همه مهم است.

نظام سیاسی آمریکا دو حزبی است و در بیش از ۱۵۰ سال گذشته تمام رئیس جمهورها از یکی از دو حزب چیره بر صحنه سیاسی آمریکا بوده‌اند.

حزب دموکرات، تشکلی لیبرال است با برنامه‌ای که عمدتا با تمرکز بر حقوق مدنی، تضمین‌های گسترده اجتماعی و تدابیری برای مقابله با تغییرات اقلیمی شناخته می‌شود.

جو بایدن، رئیس جمهور فعلی آمریکا از حزب دموکرات است و تلاش می‌کند یک دوره دیگر هم رئیس جمهور بماند.

حزب جمهوری‌خواه، حزب سیاسی محافظه‌کار آمریکا است. مهم‌ترین محورهای برنامه‌ این حزب -که با نام جی‌اوپی (مخفف انگلیسی حزب بزرگ قدیمی) هم مشهور است- تلاش برای کاهش مالیات‌ها، کوچک کردن اندازه دولت، حق مالکیت سلاح و وضع محدودیت‌های شدیدتر علیه مهاجرت و سقط جنین است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور قبلی آمریکا، تنها کاندیدای حزب جمهوری‌خواه است که در رقابت‌های درون‌حزبی باقی مانده، و برای نامزدی نهایی حزب جمهوری‌خواه در انتخابات ریاست جمهوری از حمایت کافی برخوردار است.

نامزدهای رسمی در گردهم‌آیی سراسری احزاب در تابستان اعلام می‌

شوند.

انتخابات ریاست جمهوری آمریکا چه تاریخی برگزار می‌شود؟

انتخابات سال ۲۰۲۴ روز سه‌شنبه ۵ نوامبر ۲۰۲۴ برگزار می‌شود. برنده انتخابات در دوره‌ای چهار ساله، که از ژانویه ۲۰۲۵ آغاز می‌شود، قدرت را در دست خواهد گرفت.

نامزدها چه کسانی هستند و چگونه انتخاب می‌شوند؟

مبارزات انتخاباتی برای ریاست جمهوری آمریکا در جریان است. این رقابت‌ها با حضور ۱۵ کاندیدا (۹ جمهوری‌خواه، چهار دموکرات و دو نامزد مستقل) آغاز شد ولی اکثر قریب به اتفاق آنها از دور رقابت‌ها خارج شدند.

دو حزب اصلی نامزد نهایی خود را در خلال مجموعه‌ای از انتخابات مقدماتی یا از طریق انجمن‌های حزبی انتخاب می‌کنند.

روند این کار برای دو حزب متفاوت است و برای هر حزب هم ایالت به ایالت ممکن است فرق کند.

یکی از مهم‌ترین تاریخ‌ها درجریان این فرآیند روز «سه‌شنبه بزرگ» است که در آن معمولا حدود ۱۵ ایالت برای انتخاب کاندیدای هر یک از دو حزب، رای‌گیری یا گردهم‌آیی انجمن‌های حزبی برگزار می‌کنند.

جو بایدن ماه آوریل ۲۰۲۳ نامزدی خود برای انتخاب مجدد و رقابت در انتخابات ریاست جمهوری را رسما اعلام کرد، و با شکست چند رقیب درون‌حزبی که مشخص بود شانسی ندارند، توانست حمایت کافی برای تضمین نامزدی خود از سوی حزب دموکرات را کسب کند.

در حزب جمهوری‌خواه، دونالد ترامپ،‌ رئیس جمهور پیشین توانست آخرین رقیب خود، یعنی نیکی هیلی، سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل متحد را کنار بزند و با کسب حمایت کافی در رای‌گیری‌های ایالتی، زمینه را برای نامزدی رسمی از سوی حزب جمهوری‌خواه آماده کند.

نامزدهای مستقلی هم در انتخابات ریاست جمهوری رقابت می‌کنند که شناخته‌شده‌ترین آنها رابرت اف کندی جونیور، برادرزاده جان اف کندی، رئیس جمهور پیشین آمریکا است.

روند انتخابات ریاست جمهوری آمریکا چگونه است؟

هر دو نامزد برای بردن آرای «کالج انتخاباتی» رقابت می‌کنند.

هر ایالت تعداد مشخصی رای کالج انتخاباتی دارد که بر اساس جمعیت آن ایالت تعیین شده و مجموع آن در کل آمریکا ۵۳۸ است. نامزدی برنده می‌شود که دست کم ۲۷۰ رای کالج انتخاباتی (بیش از نیمی از کل آن را) به دست بیاورد.

در فرایند رای‌گیری، رای‌دهندگان در سطح ایالتی -و نه کشوری- رای می‌دهند، یعنی هر ایالت برنده خودش را از میان دو نامزد اصلی انتخاب می‌کند. به همین دلیل ممکن است که نامزدی در کل کشور تعداد آرای بیشتری کسب کند، اما به دلیل تعداد کمتر آرای کالج انتخاباتی شکست بخورد،‌ مثل اتفاقی که سال ۲۰۱۶ برای هیلاری کلینتون افتاد.

در همه ایالت‌ها به جز دو ایالت، برنده رای‌گیری، تمام آرای کالج انتخاباتی آن ایالت را کسب می‌کند، یعنی هر کس رای بیشتری در آن ایالت به دست آورد، همه آرای کالج انتخاباتی (یا کل امتیاز آن ایالت) به حساب او نوشته می‌شود.

بیشتر ایالت‌ها معمولا به یکی از دو حزب دموکرات یا جمهوری‌خواه گرایش دارند و رایشان برای همان حزب به صندوق می‌رود. به همین دلیل رقابت اصلی در ایالت‌هایی است که برنده در آن از قبل مشخص نیست و به ایالت‌های چرخشی یا میدان نبرد مشهورند.

به جز ریاست جمهوری، رای‌گیری برای انتخاب چه مقام‌هایی برگزار می‌شود؟

بیشترین توجه و تمرکز روی برنده انتخابات ریاست جمهوری است، اما رای‌دهندگان هم‌زمان اعضای جدید کنگره -شاخه قانون‌گذاری دولت- را هم انتخاب می‌کنند.

تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان به رای‌ گذاشته می‌شود و در سنا هم تکلیف ۳۳ کرسی روشن می‌شود.

در حال حاضر جمهوری‌خواهان کنترل مجلس نمایندگان، و دموکرات‌ها اکثریت سنا را در اختیار دارند.

کار این دو مجلس تصویب قانون‌ است، به همین دلیل اگر حزب اکثریت در هر کدام از این مجالس در جبهه مقابل رئیس جمهور باشد، می‌توانند مانع از اجرای برنامه‌های کاخ سفید شود.

چه کسانی می‌توانند رای بدهند؟

اگر شهروند ایالات متحده آمریکا باشید و سن شما ۱۸ سال یا بیشتر باشد، قاعدتا واجد شرایط رای دادن در انتخابات ریاست جمهوری هستید، که هر چهار سال یک بار برگزار می‌شود.

برنده انتخابات کی مشخص می‌شود؟

معمولا برنده همان شب انتخابات معلوم می‌شود، اما سال ۲۰۲۰ چند روز طول کشید تا تمام آرا شمرده شود.

اگر رئیس جمهور تغییر کند، دوره بعد از انتخابات تا زمان سوگند رسمی به عنوان دوره انتقالی شناخته می‌شود.

این دوره‌ای است که در آن دولت جدید، شامل وزرای کابینه، برنامه‌های خود را برای دوره جدید شکل می‌دهد.

رئیس جمهور منتخب در ماه ژانویه و طی مراسمی ویژه سوگند می‌خورد تا کار خود را به صورت رسمی آغاز کند. مراسم سوگند روی پله‌های ساختمان کنگره در واشنگتن برگزار می‌شود.

چه کسی در نظرسنجی‌ها پیشتاز است؟

هنوز حدود شش ماه تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا باقی مانده و در این مدت نتایج نظرسنجی‌ها ممکن است بارها تغییر کند.

میانگین نظرسنجی‌هایی که در یک ماه گذشته، در سطح ملی انجام شده، حاکی از رقابتی تنگاتنگ -با اختلافی زیر یک درصد- بین جو بایدن و دونالد ترامپ است، در حالی که در ماه‌های قبل از آن دونالد ترامپ از برتری نسبی برخوردار بود.

اما به دلیل سیستم انتخاباتی آمریکا و شمارش ایالت به ایالت آرا، نظرسنجی‌های سراسری ممکن است تصویری دقیق از نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ارائه ندهد.

آنچه بیش از همه تعیین‌کننده است نتیجه رای‌گیری در ایالت‌های چرخشی است که رای آنها برای یک حزب تضمین‌شده نیست و در دوره‌های مختلف تغییر می‌کند.

در نقشه انتخاباتی سایت 270towin در حال حاضر ایالت‌های پنسیلوانیا، میشیگان، ویسکانسین،‌ جورجیا،‌ نوادا و آریزونا با مجموع ۷۷ رای کالج انتخاباتی به عنوان ایالت‌های بلاتکلیف معرفی شده‌اند که می‌توانند در برد نامزدها -که باید دست کم ۲۷۰ رای کالج را به دست بیاورند- تعیین‌کننده باشند.

نظرسنجی‌های مختلفی در سطوح ایالتی و با پرسش‌هایی درباره موضوع‌های مختلف انجام می‌شود.

به گفته این مرکز حدود دو سوم رای‌دهندگان گفته‌اند به وضعیت جسمانی جو بایدن برای رهبری آمریکا اعتماد ندارند یا اعتماد اندکی دارند. در مورد ترامپ حدود ۶۰ درصد گفته‌اند که به «عملکرد اخلاقی»‌ او در قدرت اعتماد ندارد.

این مرکز می‌گوید نتایج نظرسنجی‌هایش نشان می‌دهد که ویژگی شاخص این رقابت این است که رای‌دهندگان درباره مسائل مختلفی که از آنها سوال شده، اعتماد کمی به هر یک از دو نامزد دارند.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد یکی از مسائلی که ممکن است روی میزان آرای دونالد ترامپ تاثیر منفی بگذارد، مجرم شناخته شدن او در دادگاه یا محکوم شدنش به زندان است.

به گفته کارشناسان موضوعات اصلی که بر نظرسنجی‌ها و آرای مردم در انتخابات ۲۰۲۴ ریاست جمهوری آمریکا تأثیر می‌گذارند، عبارت است از:

تاریخچه انتخابات آمریکا

ایالات متحده آمریکا از زمان انتخاب جورج واشنگتن به عنوان اولین رئیس جمهور در سال ۱۷۸۹ تا امروز ۴۶ رئیس جمهور داشته است. در ۱۷۰ سال گذشته روسای جمهور از از یکی از دو حزب جمهوری‌خواه یا دموکرات انتخاب شده‌اند.

تا امروز در مجموع ۱۹ رئیس جمهوری آمریکا از حزب جمهوری‌خواه بوده‌اند و ۱۷ رئیس جمهوری از حزب دموکرات.

در اینجا شماری از مهم‌ترین رویدادها در تاریخ انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا را مرور می‌کنیم:

۱۷۸۹: اولین انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، به عنوان لحظه‌ای سرنوشت‌ساز در تاریخ این کشور و جهان تلقی می‌شود؛ چون جورج واشنگتن به عنوان اولین رئیس‌جمهور کشور یکپارچه ایالات متحده انتخاب شد و به این ترتیب فرایندی دموکراتیک در صحنه سیاسی آمریکا بنا نهاده شد.

۱۸۰۰: انتخاب توماس جفرسون به عنوان نخستین انتقال قدرت صلح‌آمیز بین احزاب سیاسی در آمریکا شناخته می‌شود. پیروزی او بر جان آدامز باعث شد حزب وقت «دموکرات-جمهوری‌خواه» جایگزین فدرالیست‌ها در قدرت شود.

۱۸۶۰: انتخاب ابراهام لینکلن به عنوان شانزدهمین رئیس‌جمهور ایالات متحده، به شدت جنجال‌آفرین بود و در نهایت منجر به جدایی ایالت‌های جنوبی و شروع جنگ داخلی آمریکا شد. پیروزی لینکلن با سیاست‌هایی که مخالف گسترش برده‌داری بود، نشان داد که شکاف عمیقی درباره این موضوع در آمریکا وجود دارد.

۱۹۲۰: تصویب اصلاحیه ۱۹ قانون اساسی آمریکا، برای اولین بار به زنان این کشور در سطح فدرال و سراسری حق رای داد که نقطه عطف مهمی در تاریخ مبارزات مربوط به حقوق زنان در ایالت متحده به حساب می‌آید.

۱۹۶۰: مناظره‌های تلویزیونی بین جان اف. کندی و ریچارد نیکسون فضای سیاسی کم‌سابقه‌ای را در آمریکا ایجاد کرد و آغازی بود بر روند تاثیرگذاری‌ رسانه‌‌های جمعی بر افکار عمومی در انتخابات. کندی پیروز شد و سه سال بعد در یک سوء قصد به قتل رسید.

۱۹۶۵: تصویب «لایحه حقوق رای‌دهی» به عنوان لحظه‌ای تاریخی در جنبش حقوق مدنی شناخته می‌شود. این قانون تبعیض نژادی را در انتخابات ممنوع کرد و موانعی را که سال‌ها -به ویژه در ایالت‌های جنوبی- شهروندان آمریکایی سیاه‌پوست را از حق رأی محروم کرده‌ بودند، از میان برداشت.

۱۹۸۰: انتخاب رونالد ریگان به عنوان رئیس‌جمهور نشانگر تغییر مسیر به سوی سیاست‌های محافظه‌کارانه در ایالات متحده بود. دیدگاه‌های ریگان درباره کوچک کردن دولت، پیاده کردن اصول بازار آزاد و ابتکار دفاع استراتژیک (جنگ ستارگان)، دوره‌ای از محافظه‌کاری را در صحنه سیاسی آمریکا رقم زد که تاثیر آن تا چند دهه مشهود بود.

۲۰۰۰: یکی از پیچیده‌ترین و جنجالی‌ترین انتخابات ریاست جمهوری تاریخ آمریکا بود که در آن برای دومین بار (اولی در ۱۸۷۶) دادگاه عالی درباره نتیجه انتخابات حکم داد، به این دلیل که آرای جرج دبلیو بوش و ال گور در ایالت فلوریدا آن قدر نزدیک بود که کار به دعوای حقوقی کشید. در نهایت دادگاه به نفع جورج بوش از حزب جمهوری‌خواه رای داد.

۲۰۰۸: باراک اوباما،‌ نامزد حزب دموکرات به عنوان اولین رئیس‌جمهور سیاه‌پوست آمریکا انتخاب شد. این انتخاب به عنوان رویدادی الهام‌بخش برای اقلیت‌های نژادی مطرح شد اما در عین حال نشان داد که همچنان شکاف‌های عمیقی در زمینه برابری نژادی در آمریکا وجود دارد.

۲۰۱۶: پیروزی دونالد ترامپ بر هیلاری کلینتون -اولین نامزد زنی که از سوی یکی از دو حزب اصلی کاندید شده بود- دوره‌ای از زمامداری را در ایالات متحده رقم زد که بسیاری آن را غیرمتعارف و بی‌سابقه می‌دانند.

۲۰۲۰: دونالد ترامپ که نتوانسته بود آرای کافی برای دوره دوم ریاست جمهوری را کسب کند،‌ حاضر به پذیرش پیروزی جو بایدن نبود و جنجال‌های زیادی به پا شد که با حمله به ساختمان کنگره، دو هفته قبل از مراسم سوگند ریاست جمهوری، به اوج خود رسید