معضلات ابرقدرتی که نمی‌خواهد ابرقدرت باشد!

محمدحسین جعفریان

کد خبر: ۸۰۱۴۷

تاریخ: ۲۵ مهر ۱۳۹۱ - ۰۲:۲۶

هفته گذشته ترکها یک فروند هواپیمای مسافربری سوری را که از مسکو عازم دمشق بود، به زور در فرودگاه آنکارا به زمین نشاندند.

بعد هم عبدا... گل مصاحبه کرد و مدعی شد برخی اقلام موجود در هواپیما نظامی و مشکوک‌اند. خدمه پرواز توسط نظامیان ترک ضرب و شتم شدند و دولت اسد این اقدام را یک راهزنی هوایی خواند. اما برخورد روسیه در این میان جالب بود. آنها به یک هشدار و محکوم کردن این رفتار بسنده کردند.
مدتهاست جنگ سرد تمام شده و با آنکه روسها هنوز برآنند تا به عنوان یک مدعی در مناسبات جهانی عرض اندام کنند، دیپلماسی آنها چنین منشی را دنبال نمی‌کند. غرب با پیمان ناتو تا زیرگوش آنها پیشروی کرده است. برخی جمهوری‌های نو استقلال یافته که در زمانی نه چندان دور جزو خاک شوروی بزرگ بودند، امروز به پایگاه اصلی و مسلم غرب در منطقه بدل شده‌اند. امروز گرجستان، آذربایجان و حتی دورتر از اینها ازبکستان و قرقیزستان، اندک اندک به حیاط خلوت غرب در قلب شوروی سابق و در همسایگی روسیه تبدیل می‌شوند. در صحنه جهانی غرب هر آنچه می‌خواهد را با اتکا به توان نظامی و دیپلماسی برتر خود محقق کرده و روسها روز به روز بیشتر از صحنه تحولات جهانی کنار زده می‌شوند.
در مقابل چشم مسکو، سرانجام غرب سودان بزرگ را که متحد قدیمی روسها در غرب آفریقا بود دو تکه کرد. یوگسلاوی دیگر یار غار دیرین روسها در اروپا به شش کشور تبدیل شد. افغانستانی که سربازان روس با خفت از آن گریخته بودند به مستعمره غیررسمی غرب در منطقه بدل شده و آخرین رد پاهای روسها در خاورمیانه، نظیر سوریه و حکومت اسد نیز در آستانه فروپاشی‌اند.
روسیه در ایجاد جبهه‌ای واحد در برابر رویارویی با تمامیت طلبی غرب تلاش چندانی نمی‌کنند. حال آنکه اتحادی از روسیه، چین و قدرتهای نوظهوری چون برزیل، هند و آفریقای جنوبی، می‌تواند ورق را در تمام معادلات موجود برگرداند.
معلوم نیست چرا مسکو با آنکه ابزار و توان مقابله با غرب را در بسیاری از زمینه‌ها دارد، علاقه‌ای به این رویارویی نداشته و ترجیح می‌دهد به جای یک ابرقدرت، کشوری معمولی و در صحنه‌های حساس جهانی تنها تماشاگری منفعل باقی بماند؟!