روزنامه همشهری: گناه کسی که در سال ۱۴۰۱ دچار خطا شد قابل گذشت است، اما فتنه‌گر ۸۸ نه

روزنامه همشهری نوشت: آن کس که در سال ۱۴۰۱ دچار خطا شد نسبت به فتنه‌گر ۸۸، گناهش قابل گذشت است؛ اما چرا؟ اگر سال ۱۴۰۱ ماجرا فتنه نبوده و همه چیز شفاف و آشکار بوده است پس چرا گناه خطاکاران آن سال کمتر است؟   دلیل را باید در جبر رسانه‌های اجتماعی دید؛ جبری که منجر به مسخ رفتاری آدم‌ها می‌شود؛ رفتار و نه علم. اساسا افراد در این جبرشناختی به درستی و غلطی امور توجه نمی‌کنند. اینجا اساسا عرصه حق و باطل نیست. زیستگاه شبکه‌های اجتماعی عرصه اقدام شبکه‌ای است. افراد بی‌آنکه بفهمند و بخواهند در یک تونل شبکه‌ای از افراد یک‌شکل و یک‌صدا، تبدیل به روبات می‌شوند؛ تبدیل به انسان‌های مسلوب‌الاراده می‌شوند که نمی‌فهمند چطور گرفتار خطای شناختی و حتی رفتاری می‌شوند.

کد خبر: ۸۱۳۶۴۲

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۴۰۳ - ۱۹:۱۳

روزنامه همشهری نوشت: آن کس که در سال1401 دچار خطا شد نسبت به فتنه‌گر88، گناهش قابل گذشت است.

در بخش‌هایی از این مطلب می‌خوانید؛

آن کس که در سال1401 دچار خطا شد نسبت به فتنه‌گر88، گناهش قابل گذشت است؛ اما چرا؟ اگر سال1401 ماجرا فتنه نبوده و همه‌‌چیز شفاف و آشکار بوده است پس چرا گناه خطاکاران آن سال کمتر است؟  دلیل را باید در جبر رسانه‌های اجتماعی دید؛ جبری که منجر به مسخ رفتاری آدم‌ها می‌شود؛ رفتار و نه علم. اساسا افراد در این جبرشناختی به ‌درستی و غلطی امور توجه نمی‌کنند. اینجا اساسا عرصه حق و باطل نیست. زیستگاه شبکه‌های اجتماعی عرصه اقدام شبکه‌ای است. افراد بی‌آنکه بفهمند و بخواهند در یک تونل شبکه‌ای از افراد یک‌شکل و یک‌صدا، تبدیل به روبات می‌شوند؛ تبدیل به انسان‌های مسلوب‌الاراده می‌شوند که نمی‌فهمند چطور گرفتار خطای شناختی و حتی رفتاری می‌شوند.

این خطای شناختی ناشی از همگرایی و همگروهی و همرنگی، مختص نوجوانان و جوانان کم‌‌سن‌و‌سال نیست. در این جماعت ضریب خطا بیشتر است چون زمان بیشتری در فضای مجازی‌اند؛ اما متأسفانه باید گفت که همه را درگیر می‌کند؛ حتی خواص؛ ولو افرادی که حق و باطل برای آنها روشن است.

برای اینکه یک مثال نسبتا روشن بزنم، به ادراک و رفتار یک پزشک که در جمع رفقا دست به سیگار یا قلیان می‌زند، توجه کنید. او حتما عوارض دخانیات را می‌داند اما در جمع دوستان و فامیل که همه به او سیگار تعارف می‌کنند ممکن است دچار خطای جمع‌پذیری شود.

اغتشاش1401 را از این منظر ببینید. سهم شبکه‌های اجتماعی و جبر ناخواسته در شکل‌گیری ذهنیت غلط و رفتار نادرست را دقیق اندازه‌گیری کنید؛ خواهید دید که ماجرا در این سال متفاوت از آشوب همه دوره‌های گذشته است. برای همین است که اصلاح و قانونمند کردن فضای مجازی مهم‌تر از بگیر و ببند امنیتی و قضایی است.

شاید علت اینکه رهبر معظم انقلاب از روز اول اغتشاش1401 با این ماجرا متفاوت از فتنه‌های گذشته رفتار کردند و متهمان این عرصه را مورد بخشش قرار دادند از همین جهت باشد.

این همه را نوشتم تا همین یک جمله؛ اگر فکری برای حکمرانی مجازی نکنیم با «گناهکاران بی‌گناهی» مواجه می‌شویم که از نزدیک‌ترین‌ها یا مورد اعتمادترین‌های ما هستند. وحشتناک است؛ نیست؟