تاریخ گردی با «انتخاب»؛

مصادره‌ی انقلابی یک بیمارستان در اصفهان

بیمارستانی که هنوز هم در اصفهان محل رجوع بسیاری از شهروندان است. بیمارستان عیسی بن مریم که در خیابان شمس آبادی، نبش عباس آباد و در مجاورت کلیسا حضرت لوقا جا خوش کرده است. این بیمارستان هنوز در ادبیات اصفهانی‌های قدیمی به بیمارستان انگیس‌ها معروف است اما به واقع چرا این نام بر آن بیمارستان بود و تبدیل به عیسی بن مریم شد؟

کد خبر: ۸۳۱۵۱۶

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۴۰۳ - ۱۷:۰۰

سرویس تاریخ «انتخاب»--بیمارستانی که هنوز هم در اصفهان محل رجوع بسیاری از شهروندان است. بیمارستان عیسی بن مریم که در خیابان شمس آبادی، نبش عباس آباد و در مجاورت کلیسا حضرت لوقا جا خوش کرده است. این بیمارستان هنوز در ادبیات اصفهانی‌های قدیمی به بیمارستان انگیس‌ها معروف است اما به واقع چرا این نام بر آن بیمارستان بود و تبدیل به عیسی بن مریم شد؟

در آغاز (۱۲۸۳خ)، بازرگانی به نام امین الشریعه که خانه خود را آموزشگاهی برای اسقف تامسون نموده بود باغ جو کاری شده‌ای به بزرگی یازده هزار متر در کوی تبریزی‌ها (عباس‌آباد) را به در خواست انجمن فرستادگان انگلیکان خریداری نمود تا بیمارستان جلفا بدانجا آورده شود. دکتر دونالد کار، بانو مری بِرد و اسقف تامسون این جابجایی را به سرانجام رساندند و نام آن را بیمارستان مسیحی (Christian hospital) گذاشتند.

چهره‌های سرشناسی مانند ملکه بریتانیا و ملکه الیزابت دوم همراه با همسرش پرنس فلیپ، فرح پهلوی، محمد رضا پهلوی، صدر اعظم آلمان و همسرش (به دعوت دکتر فروغی، نخستین چشم‌پزشک بیمارستان مسیحی)، پروفسور آرنولد توئینی (تاریخ‌نگار)، سِرکِنت گِراب نماینده سازمان ملل، تاگور شاعر هندی، احسان یارشاطر (مدیر پروژهٔ دانشنامهٔ ایرانیکا) و بسیاری از سراسقف‌های بزرگ جهان همانند کشیش جان تیلور، سیمون برینگتون وارد، کمبل مک اینس (سر اسقف اورشلیم و خاور میانه)، اسقف استوکس از آمریکا، مارشیمون (بطریق کلیسای شرق آسوری)، سراسقف دامل (سراسقف هند/پاکستان/سیلان/برمه)، اسقف جان رابینسون از این کلینیک بازدید کرده‌اند. طبق برخی روایات ثریا اسفندیاری دومین همسر محمدرضا پهلوی نیز در این بیمارستان‌زاده شده‌است.

با پیروزی انقلاب شرایط برای انجمن‌های مسیحی تغییر کرد. مشخصاً معاون وزیر ارشاد، بهزادنیا، به این انجمن‌ها هشدار داد که در مسائل سیاسی دخالت نکنند. به مرور این انجمن‌ها محدود‌تر شدند و در اصفهان اسقف حسن دهقانی تفتی و دکتر پانت که از مسئولان بیمارستان مسیحی معروف به بیمارستان انگلیسی‌ها بودند، مورد اتهام قرار گرفتند. طبق برخی روایات محمدکاظم موسوی بجنوردی و احمد سلامتیان در جریان این پرونده قرار داشتند. از نگاه دولت جدید، حسن دهقانی و دکتر پانت جزئی از برنامه جاسوسی انگلستان محسوب می‌شدند که ارتباطات مشکوکی نیز با نیرو‌های ارتشی داشتند. با این وجود «مریضخانه انگیسی‌ها» در آبان 58 مصادره شد و در اختیار بنیاد مستضعفین قرار گرفت. پس از آن دانشگاه علوم پزشکی مسئول رسیدگی فنی به آن شد.

روزنامه کیهان در 19 آبان 1358 در رابطه با این اتفاق در صفحه‌ی اول خود می‌نویسد:

اطلاعیه دادستان انقلاب اسلامی اصفهان:

بیمارستان انگلیسی‌ها در اصفهان پایگاه جاسوسی غرب بود

اصفهان - دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان با انتشار اطلاعیه‌ای ضمن برشمردن دلایل صادره بیمارستان مسیحی اصفهان - معروف به بیمارستان انگلیسی‌ها اعلام کردکه این بیمارستان به صورت بهترین پایگاه جاسوسی غرب درامده بود. در اطلاعیه دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان آمده است: دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان بتاریخ ۹ آبان ماه علیرغم. اخطار‌های مکرر به مسئولین بیمارستان، دادگاه بطور غیابی تشکیل جلسه داد و با توجه به دلایل و مدارک کافی بیمارستان و اموال منقول و غیر منقول متعلق به آن را مصادره کرد.

خلاصه دلایلی که دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان ارائه کرده به شرح زیر است: بر اساس دلائل و شواهد موجود بیمارستان مسیحی یک لانه جاسوسی به نفع بیگانگان و برضد توده‌های ایران بود. برگ ۱۷ پرونده مربوط به بیمارستان مبنی بر کارگذاشتن دستگاه‌های استراق سمع گوش دادن به مکالمات و برگ ٤٨ پرونده شماره ٤٣٢٧ ساواک اصفهان مبنی بر اینکه کلیه بیمارستان‌ها و کلیسا‌ها مورد استفاده و اینتلیجنت سرویس قرار می‌گرفت، موید این نظریه است.

بیمارستان پیش از آنکه مرکز معالجه باشد مرکز تمرین و اتاق تشریح پزشکان کم تجربه و دانشجویان خارجی بود و چه بسیار افرادی که زیر دست همین افراد جان باختند. این خیانت بزرگی است که در هیچ منطقی بخشوده نمی‌شود. پس از سقوط رژیم کارکنان ایرانی بیمارستان حاضر نشدند با خارجیان همکاری کنند. به همین دلیل هیأت امنائی مرکب از نماینده دادگاه انقلاب اسلامی، اداره بهداری و بهزیستی، کارکنان بیمارستان استانداری و مستعدان محل اداره امور بیمارستان را در کنار سایر کارکنان به عهده گرفتند ساختمان بیمارستان و سایر بنا‌های وابسته توسط افرادی ایرانی ساخته شده که جانونی و وابستگیشان طبق مدارک موجود مسلم و محرز است و اموال اکثرشان به نفع مستضعین مصادره شده است تابلو‌ها و کاشیکاری‌های بیمارستان موید این نظر است.

برای ساختمان قسمت جدید سه و نیم میلیون تومان از بهداری و بهزیستی و در همین حدود از شهرداری. شرکت نفت، دکتر اقبال وفرح کمی گرفته شده است. این کمک‌ها نشانه وابستگی عوامل سرپرستی بیمارستان به رئیسم سابق است و همچنین ثابت می‌کند چگونه میلیون‌ها تومان را در یک مؤسسه خصوصی صرف می‌کنند، در حالی که توده‌های فقیر ما نیاز‌های اساسی دیگری داشتند. همچنین گویای این حقیقت است که بیمارستان از بودجه خلق مستضعف ایران ساخته شده است. فعالیت‌های عوامل سرپرستی نه تنها امانت به مسیح سلام الله علیه بود، بلکه بیمارستان بصورت مرکز فعالیت‌های ضد اسلامی در آمده و تبدیل به پایگاهی برای انحراف جوانان مسلمان ما شده بود.

فعالیت سرپرستی غلط بیمارستان باعث شده است که مبالغ هنگفتی از بودجه صرف تبلیغات مسموم ضد اسلامی ایجاد ساختمان‌های غیر ضروری و خرید لوازم تشریفاتی برای زندگی خصوصی کارگزاران بیمارستان بشود نه خرید وسایل ضروری برای تجهیز بیمارستان در اطلاعیه دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان اضافه شده است با توجه به دلایل بالا بیمارستان مسیحی سابق و انقلاب اسلامی فلی با کلیه اموال منقول و غیر منقول ان مانند هتل ایرانتور، و زمین‌های بنان الشریبه، تا خانه‌های مسکونی وابسته و غیره بنفع متضفین مصادره می‌شود و از کادر خارجی و وابسته به خارج آن خلع ید می‌شود و هین امناء موظف است افراد هنون و مدیر و مؤمن به انقلاب اسلامی را جهت اداره امور در نظر گیرد. در این اطلاعیه در مورد زمین بیمارستان گفته شده است: چون میلیون‌ها ریال از یک مؤسسه غیر انتفاعی برداشت کرده‌اند و مبالغ زیادی نیز از صندوق بازنشستگی کارکنان بیمارستان براساس اظهارات شخصی سقف و دهقانی مصرف زمین بیمارستان دم " نمود ماند مصادره می‌شود. در بخش پایانی دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان آمده است که نام بیمارستان باحترام حضرت عیسی (ع) که از پیامبران اولوالعزم بود. به بیمارستان عیسی بن مریم تغییر می‌کند.