معاون وزارت بهداشت: مرگ سه کودکان به دلیل مصرف ماکارونی؟ ماکارونی به تنهایی نمی‌تواند مسمومیت ایجاد کند / باکتری «باسیلوس سرئوس» در صورت نامناسب بودن شرایط نگهداری می‌تواند سم تولید کند

دکتر علیرضا رییسی در پاسخ به سوالی درباره مباحث مطرح شده مبنی بر مرگ سه کودکان به دلیل مصرف ماکارونی گفت: پزشکی قانونی به پرونده این موضوع ورود کرده است. البته ماکارونی به تنهایی نمی‌تواند آلوده باشد و مسمومیت ایجاد کند، بلکه شرایط نگهداری مهم است. شرایط نگهداری درخصوص موادغذایی می‌تواند عامل ایجاد مسمومیت باشد. باکتری «باسیلوس سرئوس» در صورت نامناسب بودن شرایط نگهداری موادغذایی می‌تواند سم بوتولیسم تولید کند. برخی باکتری‌ها در غلات به ویژه غلات پخته شده رشد می‌کنند و می‌توانند سبب ایجاد علائم گوارشی مانند اسهال و استفراغ و گاهی‌اوقات هم سبب مرگ شوند.

کد خبر: ۸۳۶۸۱۱

تاریخ: ۱۴ آذر ۱۴۰۳ - ۲۰:۱۲

ایسنا: معاون بهداشت وزارت بهداشت با تاکید بر اهمیت تغذیه سالم، درباره مبحث امنیت غذایی و سرانه مصرف برخی اقلام غذایی در کشور و همچنین مباحث مطرح شده مبنی بر مسمومیت دو کودک به علت مصرف ماکارونی، توضیح داد.

دکتر علیرضا رییسی در نشست خبری پویش ملی تغذیه سالم که با شعار « روغن مناسب، غذای سالم، خانواده» برگزار شد، ضمن اشاره به اهمیت بحث تغذیه، بویژه در دنیای مدرن و با تغییر سبک زندگی، گفت: بسیاری از بیماری‌ها در دنیای امروز به دلیل نوع تغذیه و کیفیت غذا است؛ به طوری که تغذیه سومین عامل مرتبط با مرگ و میرها در کشور است.

وی همچنین به مبحث غذا و مسمومیت اشاره کرد و افزود: هر غذای مفیدی در صورتی که بیشتر از مقدار، مصرف شود، می‌تواند مضر باشد و باعث مسمومیت شود. به عنوان مثال آب به عنوان یه ماده حیاتی برای انسان، اگر زیاد از حد استفاده شود، مسمومیت با آب را ایجاد می‌کند. بنابراین ضمن آنکه باید به کیفیت غذا توجه شود لازم است به کمیت هم توجه شود. رعایت ترکیب غذا شامل کربوهیدرات، پروتئین، فیبر و غیره نیز بسیار مهم است.

وی همچنین در ادامه صحبت هایش نسبت به برخی باورها و تفکرات اشتباه درباره مواد غذایی مثلا فواید استفاده از عسل در بیماران دیابت، مزایای روغن حیوانی و دنبه و غیره گفت: روغنهای حیوانی به دلیل نوع چربی که چربی اشباع است، توصیه نمی‌شود. کمتر از ۱۰ درصد کالری روزانه باید از چربی باشد. هر چه میزان کالری دریافتی از چربی کمتر باشد، مفیدتر است.

رییسی به برخی اظهارات درباره روغنهای گیاهی نیز اشاره کرد و گفت: بهترین روغن‌های گیاهی نیز شامل روغن کانولا و آفتابگردان هستند که از چربی‌های غیر اشباع هستند. البته فرایند روغن گیری هم بسیار مهم بوده و لازم است اطمینان حاصل شود که از دانه سم‌زدایی شده باشد ؛ موضوعی که در برخی فروشگاه‌ها تبلیغ می‌شود مبنی بر روغن گیری در حضور مشتری. اینچنین موارد را توصیه نمی‌کنیم؛ چراکه نوع دانه و فرایند سم‌زدایی از آن بسیار مهم است.

وی گفت: روغن‌هایی که در بازار هستند، عمدتا جزو روغن‌های غیر اشباع هستند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت در ادامه در پاسخ به سوالی درباره امنیت غذایی در کشور، ضمن اشاره به تعریف گستره امنیت غذایی، گفت: در دنیا بیشترین سوءتغذیه در کشورهای با درآمد پایین است. در تقسیم بندی جهانی کشور ما جزو کشورهای میدل و میانه محسوب می‌شود. البته سوءتغذیه همیشه به معنای لاغری و کمبود تغذیه نیست، چاقی هم نوعی از سوءتغذیه است.

وی با اشاره به ارتباط قیمت مواد غذایی و میزان مصرف آنها گفت: به عنوان مثال سرانه مصرف گوشت (سفید و قرمز) در یک جامعه سالم باید ۷۵ گرم در روز باشد. این درحالیست که این سرانه در کشور ما اکنون پایین‌تر و حدود ۳۵ گرم در روز است؛ یعنی تقریبا نصف.

رییسی همچنین به سرانه مصرف فیبرها مانند سبزیجات اشاره کرد و گفت: سرانه مصرف فیبر در زنان و مردان متفاوت است. اما در مجموع روزانه باید حدود ۲۵ گرم مصرف شود که در کشور ما حدود ۱۵ گرم روزانه است. مصرف فیبر هر چه کمتر باشد می‌تواند مشکلات گوارشی ایجاد کند و بی‌توجهی به آن در طولانی مدت می‌تواند یکی از عوامل سرطان‌ها باشد. نان هم هرچه سبوس آن بیشتر باشد، بهتر است.

وی درباره سرانه مصرف لبنیات و شیر هم گفت: مصرف شیر لازم است از دوران نوزادی و تغذیه با شیر مادر جدی گرفته شود. البته سرانه مصرف لبنیات در کشور ما پایین است و الان سرانه مصرف شیر و لبنیات در کشور حدود روزانه یک واحد است این درحالیست که توصیه روزانه آن حدود ۲ تا ۳ واحد است. هر گونه افزایش قیمت در شیر و لبنیات باعث کاهش بیشتر سرانه مصرف می‌شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت در پاسخ به پرسش ایسنا مبنی بر تبلیغاتی درباره روغن‌های غیرتراریخته، روغن بدون پالم و غنی‌شده با ویتامین‌ها، اظهار کرد: مصرف پالم با یک میزان مشخص هیچ اشکالی ندارد؛ اما اگر میزان پالم افزایش یابد و تا ۵۰ درصد برسد، مشکل‌دار می‌شود.

وی درباره مواد غذایی تراریخته نیز با بیان اینکه توافق کلی درباره تراریخته وجود ندارد، خاطرنشان کرد: هیچ شواهد متقنی درباره مشکل‌دار بودن روغن تراریخته وجود ندارد. نکته مهم و اساسی این است که چربی ترانس می‌بایست کمتر از ۵ درصد انرژی دریافتی روزانه را تشکیل دهد و این میزان برای چربی‌های اشباع‌شده نیز کمتر از ۱۰ درصد باشد.

رئیسی درباره ضرورت کاهش مصرف سرخ‌کردنی‌ها توضیح داد: کاهش میزان مصرف غذاهای سرخ شده ضروری است و می‌بایست به سمت مصرف غذاهای بخارپز و آب‌پز گام برداریم.

او درباره روغن‌های تراریخته افزود: محصولات کشاورزی در گذر زمان بنا به دلایل مختلف از نظر ژنتیکی تغییر کرده‌اند. به طور مثال، این احتمال وجود دارد که یک گندم که در برابر کم‌آبی مقاوم باشد، عرضه کنند. محصولات تراریخته با عنوان تغییریافته عرضه می‌شوند که طرفداران و مخالفان خود را دارند.

معاون وزیر بهداشت با بیان اینکه سومین عامل مرگ‌ومیر کشور در مسائل تغذیه‌ای ریشه دارد، افزود: بررسی‌ها بیانگر این است که کمبود امگا۳، عامل مرگ ۵۰هزار نفر در سال است. نسبت مصرف امگا۳ به امگا۶ هم مهم است و برخی موادغذایی مانند روغن‌های اشباع‌شده از نسبت امگا۳ مطلوبی برخوردار هستند.

رییسی همچنین در ادامه در پاسخ به سوالی درباره مباحث مطرح شده مبنی بر مرگ سه کودکان به دلیل مصرف ماکارونی گفت: پزشکی قانونی به پرونده این موضوع ورود کرده است. البته ماکارونی به تنهایی نمی‌تواند آلوده باشد و مسمومیت ایجاد کند، بلکه شرایط نگهداری مهم است. شرایط نگهداری درخصوص موادغذایی می‌تواند عامل ایجاد مسمومیت باشد. باکتری «باسیلوس سرئوس» در صورت نامناسب بودن شرایط نگهداری موادغذایی می‌تواند سم بوتولیسم تولید کند. برخی باکتری‌ها در غلات به ویژه غلات پخته شده رشد می‌کنند و می‌توانند سبب ایجاد علائم گوارشی مانند اسهال و استفراغ و گاهی‌اوقات هم سبب مرگ شوند.

معاون وزارت بهداشت افزود: پزشکی قانونی به موضوع این پرونده ورود کرده است. به طور کلی، سازمان غذا و دارو بر روند تولید محصولات غذایی نظارت می‌کند و همچنین معاونت بهداشتی وزارت بهداشت به عرضه مواد غذایی نظارت می‌کند. اگر مشکل در ارتباط با مواد غذایی وجود داشته باشد، متخلفان به مراجع قضایی معرفی می‌شوند.

وی درباره ثبت موارد مسمومیت توضیح داد: اگر یک فرد دچار مسمومیت به بیمارستان مراجعه کند، اطلاعات وی ثبت می‌شود. همچنین اگر عامل مسمومیت به دلیل یک موضوع ناشناخته باشد، آن مورد به پزشکی قانونی ارجاع داده می‌شود.

رییسی گفت: اگر اپیدمی مسمومیت در یک مراسم یا مثلا خوابگاه دانشجویی ایجاد شود، وزارت بهداشت در چنین شرایطی به این موضوع ورود می‌کند.

وی در پاسخ به پرسش خبرنگاری مبنی بر گزارشاتی از استفاده از گوشت حیوانات حرام‌گوشت در یک رستوران، گفت: سازمان دامپزشکی بر زنجیره تامین گوشت نظارت می‌کند. اگر موردی مبنی بر استفاده از گوشت حیوانات حرام گوشت کشف شود با متخلف برخورد می‌شود و اگر مصرف هرگونه گوشت منجر به مسمومیت شود، مداخلات لازم را انجام می‌دهیم.

وی با تاکید بر ضرورت اجتناب از خرید محصولاتی که در شبکه‌های اجتماعی تبلیغ می‌شود، گفت: توصیه می‌شود که مردم محصولات موردنیاز خود را از مراکز معتبر و قانونی تهیه کنند. تهیه مواد غذایی، دارویی و بهداشتی از اماکن دارای مجوز بسیار ضروری است. بررسی‌ها بیانگر این است اغلب محصولاتی که در شبکه‌های اجتماعی تبلیغ می‌شوند با محصولی که به دست مشتری می‌رسد، متفاوت است و میان محصول تبلیغی با عرضه شده تفاوت وجود دارد؛ این در حالی است که در چنین شرایطی خریدار از قدرت شکایت برخوردار نیست. خرید محصولات از اماکن دارای مجوز و معتبر بسیار ضروری است.

رییسی در بخش دیگری از این نشست، با بیان اینکه مباحث شبه علم از چالش‌ها و معضلات حوزه سلامت است، گفت: مباحث شبه علم از چالش‌های دنیای پزشکی است. پزشکان با بیمارانی مواجه هستند که از دستورات پزشکان پیروی نمی‌کنند اما از موارد شبه علم پیروی می‌کنند. استفاده از روش‌های درمانی مبتنی بر مباحث شبه علم می‌تواند سه پیامد داشته باشد؛ نخست اینکه روش توصیه شده هیچ پیامد و عارضه‌ای نداشته باشد و خنثی باشد. گاهی اوقات این احتمال وجود دارد که یک ماده موثره در ماده تجویزی وجود داشته باشد اما دوز آن مشخص نیست؛ سومین پیامد استفاده از محصولات تجویزی مبتنی بر شبه علم نیز می‌توانند بروز علائم فراوان باشد.

معاون وزیر بهداشت درباره برچسب محصولات تراریخته گفت: بررسی‌ها بیانگر این است که برچسب اطلاعات محصولات تراریخته بر سلامت مردم اثر مستقیم ندارد. کارگروه محصولات تراریخته تشکیل شده است که در حال بررسی برچسب محصولات تراریخته است. تمام ویژگی‌های محصولات غذایی می‌بایست روی محصول درج شود که مصرف کننده از عوارض مصرف آن مطلع شود.