تجریشی، معاون اسبق سازمان محیط زیست، در گفت‌وگو با «انتخاب»:

ترکیه مصرف سوخت‌اش نصف ایران است؛ اگر تعداد ماشین‌ها برابر باشد، اما مصرف سوخت کمتر باشد، دود کمتری به هوا می‌رود / ما با یک پدیده‌ی جوی هم مواجه هستیم که در آن وقتی مقدار فشار هوا در لایه‌های بالایی جو افزایش پیدا می‌کند، باد کاهش می‌یابد/ زمان این پدیده ۴۵ روز در سال بود، اما الان بیشتر شده

تجریشی درباره آلودگی هوا در دیگر کشور‌هایی که پدیده‌ی اینورژن در آنها وجود دارد گفت: هند خیلی مشکل بیشتری از ایران دارد. آنها در برخی از شهر‌هایشان تا ۳۰۰ درجه آلودگی می‌روند. تا ۵۰ هوا آبی است، به ۱۰۰ که می‌رسد برخی از فعالیت‌ها محدود می‌رسد، با ۱۵۰ مدارس تعطیل می‌شود به ۲۰۰ که می‌رسد بیرون رفتن باید کاهش یابد. ذرات معلق ۲.۵ میکرون در این بین باعث مشکل است که منشأ آن سوخت گازوییل است. کشور ترکیه مصرف سوخت‌اش نصف ایران است. شما در نظر داشته باشید اگر تعداد ماشین‌ها برابر باشد، اما مصرف سوخت کمتر باشد، دود کمتری به هوا می‌رود

کد خبر: ۸۳۷۹۱۹

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۴۰۳ - ۱۵:۱۸

بحران آلودگی هوا در روز‌های اخیر باعث تعطیلی مدارس و مراجعه بیشتر شهروندان به مراکز درمانی شده است. وزارت بهداشت نیز اعلام کرد که شهروندان در صورت امکان از خانه بیرون نیایند. اما به واقع مشکل از کجاست؟ با وجود قطع مصرف مازوت، چرا باز هم شاهد این حجم وسیع از آلودگی در آسمان کلانشهر‌های ایران هستیم؟

مسعود تجریشی، معاون اسبق سازمان محیط زیست، درباره علت آلودگی هوا تهران و کلانشهر‌ها به «انتخاب» گفت: ما یک پدیده‌ی جوی داریم که در این پدیده وقتی مقدار فشار هوا در لایه‌های بالایی جو افزایش پیدا می‌کند، باد کاهش می‌یابد. مثلاً دو روز پیش سرعت باد به صفر رسیده بود و بادی وجود ندارد که دود را از تهران و اصفهان خارج کند. تهران فقط از جنوب و غرب قدرت تخلیه آلودگی را دارد. وقتی پدیده اینورژن اتفاق می‌افتد، در زمستان‌ها از ترکیه تا هند یک توده‌ی پرفشار فضا را می‌گیرد و هوا ساکن می‌شود. در این شرایط بدون وجود باد، آلودگی در سطح باقی می‌ماند. سقف بالاروندگی آلودگی‌ها به یک کیلومتر می‌رسد، در تابستان چندین کیلومتر است. قبلاً این پدیده ۴۵ روز بود، اما الان با تغییرات اقلیمی، زمان این پدیده نیز تغییر کرده است. معمولاً از اواخر آذر تا ۱۰ بهمن این مشکل را در شهر‌های صنعتی داشته‌ایم.

او افزود: بخشی از این شرایط آلودگی اقلیمی است و بخشی از آن هم ناشی از تردد بسیار زیاد در سطح کلانشهر هاست. موتورسیکلت‌های کاربراتوری و ماشین‌ها، ذرات معلقی را تولید می‌کنند که بدون حضور باد، در هوا قرار می‌گیرند و هوا آلوده می‌شود.

وی در ادامه در رابطه با راهکار عبور از بحران آلودگی هوا در کلانشهر‌ها بیان کرد: در سال ۱۳۹۸، نه لانشهر کشور توسط ۱۳ دانشگاه بررسی شد که هر کدام از شهر‌ها به چه علت آلوده هستند و آلاینده‌های مهمشان چیست. در نهایت راهکار و میزان هزینه عبور از بحران آن را هم مطرح کردند. مطالعات این تحقیق در سال ۱۴۰۰ منتشر شد و سازمان برنامه و بودجه و وزارت کشور موافقت کرد، در آذر ۱۴۰۰ با مخبر جلسه‌ای برگزار شد تا برنامه‌ها مصوب شود. وقتی جلسه برگزار شد، رئیس برنامه بودجه در جلسه حاضر نشد و حدود ۶۰ پروژه به تأیید رسید، اما بعد از آن دیگر هیچ جلسه‌ای برگزار نشد. در بودجه ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ هیچ رد پایی از آن برنامه‌ها نمی‌بینیم. بازگشت به آن برنامه‌ها، راهکار عبور از بحران آلودگی هواست.

تجریشی درباره آلودگی هوا در دیگر کشور‌هایی که پدیده‌ی اینورژن در آنها وجود دارد گفت: هند خیلی مشکل بیشتری از ایران دارد. آنها در برخی از شهر‌هایشان تا ۳۰۰ درجه آلودگی می‌روند. تا ۵۰ هوا آبی است، به ۱۰۰ که می‌رسد برخی از فعالیت‌ها محدود می‌رسد، با ۱۵۰ مدارس تعطیل می‌شود به ۲۰۰ که می‌رسد بیرون رفتن باید کاهش یابد. ذرات معلق ۲.۵ میکرون در این بین باعث مشکل است که منشأ آن سوخت گازوییل است. کشور ترکیه مصرف سوخت‌اش نصف ایران است. شما در نظر داشته باشید اگر تعداد ماشین‌ها برابر باشد، اما مصرف سوخت کمتر باشد، دود کمتری به هوا می‌رود. سوخت در ترکیه نیز استاندارد‌تر از ایران است. ترکیه حدود ۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر مصرف دارد، اما در ایران ۱۰ لیتر است. کشور‌هایی مثل چین و پاکستان، الودگی‌شان برای زغال سنگ است و آلودگی‌شان جدی‌تر است. مثلاً پکن به صورت گسترده به سمت خودرو‌های برقی رفته است.