نارسایی مزمن کلیه، یک بیماری خاموش

دانشیار گروه نفرولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: نارسایی مزمن کلیه یک بیماری خاموش است که فرد مبتلا ممکن است سال‌ها از آن بی اطلاع باشد.

کد خبر: ۸۳۸۴۰۴

تاریخ: ۲۲ آذر ۱۴۰۳ - ۱۹:۵۹

ایسنا: دانشیار گروه نفرولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: نارسایی مزمن کلیه یک بیماری خاموش است که فرد مبتلا ممکن است سال‌ها از آن بی اطلاع باشد.

دکتر مریم میری قلعه نویی با اشاره به ماهیت عملکردی کلیه و ضرورت فعالیت آن در ساختار کلی بدن انسان گفت: کلیه یکی از ارگان های حیاتی بدن است و هر فردی در حالت عادی دارای کلیه هایی به طول ١۰ و پهنای شش سانتی متر و ضخامت چهار سانتی متر است. محل قرارگیری کلیه ها معمولا در خلف شکم، در دو طرف ستون فقرات و دنده های انتهایی است که از آنها محافظت می کنند.

وی با بیان اینکه وزن کلیه ها عموماً بین ١۵۰ تا ١٧۰ گرم است، افزود: با توجه به جثه‌ افراد، کلیه می تواند بزرگتر یا کوچکتر باشد. در جنس زن و مرد سایز و عملکرد کلیه ها یکسان است اما به دلیل اینکه مردان جثه بزرگتری دارند ممکن است کلیه آنها از زنان کمی بزرگتر باشد.

رسالت حیاتی کلیه ها در پاکسازی بدن

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تاکید کرد: کلیه ها در دفع مواد زائد بدن و در تنظیم آب و الکترولیت هایی مثل سدیم و پتاسیم که برای بدن حیاتی است، نقش مهمی ایفا می کنند و حتی در تولید گلبول های قرمز بدن، متابولیسم استخوان و کنترل فشار خون بدن هم نقش دارند. اختلالات این عضو مهم بدن را می توان در دو دسته نارسایی کلیوی حاد و مزمن تقسیم کرد.

بیماری های موثر در ایجاد نارسایی کلیوی

به گفته قلعه نویی، بیماری های فشار خون مقاوم به درمان، عفونت های ادراری، سنگ های مکرر ادراری و دفع پروتئین و مصرف برخی از داروها باعث نارسایی کلیوی می شوند. در این بیماری ها نارسایی کلیه و عوارض آن بسیار مهم است و چنانچه درمان نشود حتی منجر به مرگ خواهد شد.

وی ادامه داد: بیماری نارسایی حاد کلیه معمولاً در شرایطی ایجاد می شود که فرد دچار اسهال و استفراغ شدید، افت فشار خون شدید همچنین عفونت سیستمیک و یا خونریزی های شدید شده باشد. نارسایی مزمن کلیه نیز یک بیماری خاموش و ممکن است فرد سال ها به آن مبتلا و از آن بی‌اطلاع باشد. این بیماری در برخی افراد از جمله مبتلایان به دیابت، فشار خون بالا و افراد با سابقه خانوادگی نارسایی کلیه، دیابت و فشارخون، افراد چاق با توده بدنی بیشتر از ٣۵، اختلالات مادرزادی در سیستم ادراری و افراد مصرف کننده سیگار دیده می شود.

علائم هشدار در نارسایی مزمن کلیه

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد یادآور شد: احساس ضعف و خستگی، کم خونی، دردهای عضلانی و استخوانی و گرفتگی های عضلانی و در مراحل پیشرفته تر، بی اشتهایی، تهوع و استفراغ، خارش و فشار خون بالا از علائم هشدار دهنده نارسایی مزمن کلیه هستند. این بیماری درمان ندارد و تنها اقدامی که می توان انجام داد این است که از رسیدن به مرحله نهایی بیماری(که غیر قابل بازگشت است) پیشگیری کرد.

راه‌های پیشگیری از ابتلا به نارسایی کلیه

قلعه نویی تغییر سبک زندگی، درمان به موقع و مراجعه مکرر به پزشک، انجام منظم ١۵۰ دقیقه ورزش های هوازی و فعالیت های روزانه برای کنترل فشار خون، قند خون و حتی کاهش وزن را از راهکارهای پیشگیری از بروز نارسایی کلیه دانست.

وی افزود: پیاده روی سریع پنج روز در هفته به مدت ٣۰ دقیقه، استفاده از میوه و سبزیجات و مصرف غذاهای تازه، خودداری از مصرف غذاهای چرب، شیرینی جات و مصرف روزانه بین دوتا سه لیتر آب سالم (که این میزان در فصل تابستان با توجه به تعریق بیشتر بدن، افزایش می یابد) می تواند در این زمینه کمک کننده باشد.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی از قطع سیگار به عنوان یکی دیگر از راه های پیشگیری از ابتلا به نارسایی مزمن کلیوی یاد کرد و گفت: خودداری از مصرف خودسرانه داروهای غیراستروئیدی از جمله ژلوفن،  دیکلوفناک، ناپروکسن، ایندومتاسین و حتی نوافن و مصرف محدود نمک به ویژه در افراد بالاتر از 40 سال و مبتلایان به فشار خون بالا و مشکلات کلیوی در این زمینه اهمیت بالایی دارد.

اهمیت تشخیص بهنگام نارسایی مزمن کلیه

قلعه نویی با بیان اینکه انجام تست های آزمایشگاهی در افراد مبتلا به فشار خون بالا و دیابت و ریسک فاکتورها از اهمیت ویژه ای برخوردار است، گفت: افراد مبتلا به دیابت بهتر است هر سه ماه یک بار علاوه بر بررسی فشار خون، تست آنالیز ادرار (که یک تست ارزان و قابل دسترس است) را انجام دهند تا به محض مشاهده پروتئین در ادرار که نشان دهنده ابتلای فرد به نارسایی کلیه است، اقدامات درمانی و پیشگیرانه صورت گیرد.

به گزارش وبدا، وی در پایان یادآور شد: در افراد مبتلا به فشار خون بالا، ارزیابی کراتینه خون و آنالیز ادراری به صورت سالانه لازم است انجام شود همچنین توصیه می شود تمام افراد بالای ۴۰ سال، سالانه تست های عملکرد کلیوی همچنین اندازه گیری فشار خون را انجام دهند