نیمه پر لیوان ۲۰۲۵؛ پنج سناریو که نشان می‌دهد سال بهتری در پیش است

پیش‌گو‌ها به خاطر آنچه درست حدس می‌زنند مورد ستایش قرار می‌گیرند حتی اگر تعداد زیادی از حدس‌هایشان اشتباه از آب دربیاید. سال پیش برخی پیش‌بینی کردند که اینترنت از کار می‌افتاد و بیماری‌های مرگبار همه‌گیر می‌شود، حتی آلن لیختمن، پیش‌بینی‌کننده انتخابات آمریکا، نیز در مورد پیروزی کامالا هریس خطا کرد.

کد خبر: ۸۴۲۳۹۹

تاریخ: ۱۳ دی ۱۴۰۳ - ۱۱:۳۲

یورونیوز: پیش‌گو‌ها به خاطر آنچه درست حدس می‌زنند مورد ستایش قرار می‌گیرند حتی اگر تعداد زیادی از حدس‌هایشان اشتباه از آب دربیاید. سال پیش برخی پیش‌بینی کردند که اینترنت از کار می‌افتاد و بیماری‌های مرگبار همه‌گیر می‌شود، حتی آلن لیختمن، پیش‌بینی‌کننده انتخابات آمریکا، نیز در مورد پیروزی کامالا هریس خطا کرد.

پس فارغ از پیش‌گویی‌ها که اغلب نادرست از آب درمی‌آیند، پنج سناریوی پیشِ‌رویِ جهان را بررسی می‌کنیم که نشان می‌دهد دلایل کافی برای خوش‌بینی نسبت به ۲۰۲۵ وجود دارد.

توقف جنگ‌ها

ممکن است دونالد ترامپ، چهره یک صلح‌طلب واقعی را از خود نشان دهد. او در جریان مبارزات انتخاباتی متعهد شد که «جنگ‌هایی» را که در سرتاسر جهان از جمله در خاورمیانه و اوکراین برقرار است، متوقف کند. پس این احتمال وجود دارد که او به عنوان سیاستمداری عملگرا و غیرقابل پیش‌بینی به وعده خود عمل کند.

کم نیستند سیاستمدارانی که فکر می‌کنند که احتمال بیشتری وجود دارد که او نسبت به کامالا هریس، بتواند با مسکو معامله بهتری بکند. علیرغم وعده‌های غرب برای حمایت از اوکراین تا هر زمانی که جنگ طول بکشد، درک فزاینده‌ای وجود دارد که اگر هدف کی‌یف بازپس‌گیری تمام سرزمین‌های غصب شده توسط روسیه باشد، این جنگ پرهزینه برای غرب، غیرقابل پیروزی خواهد شد.

در خاورمیانه نیز با وجود این که ناسیونالیست‌های افراطی در اسرائیل پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده را جشن گرفته‌اند ولی شاید بر خلاف دور پیشین او چک سفید امضایی به بنیامین نتانیاهو ندهد. زیرا ترامپ تقریباً به همان اندازه که خواستار پایان جنگ در اوکراین است، خواهان اتمام درگیری‌ها در خاورمیانه است. پس شاید فلسطینی‌ها تکه‌ای از کرانه باختری و غزه ویران شده را برای تاسیس کشوری مستقل به دست بیاورند و اوکراین هم به جدایی ۲۰ درصد از اراضی اشغالی توسط روسیه به صلحی که بهتر از هیچی یا جنگ بیشتر است، رضایت دهد.

دونالد ترامپ در مورد ایران هم احتمال دارد که با اعمال سیاست فشار حداکثری و یا دادن چراغ سبز به یک حمله نظامی برق‌آسای اسرائیل، تهران را وادار به پذیرش اجباری دیپلماسی کند.

تولد اروپای مقتدر

اروپا باید بار دیگر با تهدید‌های دونالد ترامپ مبنی بر خروج از ناتو و وضع تعرفه‌های بیشتر بر کالا‌های اروپایی مواجه شده است. اما آیا این فرصت نیست؟ این احتمال وجود دارد که رهبران اروپایی برای برقراری استقلال استراتژیک و تقویت توان دفاعی خود گام‌های عملی مهمی بردارند.

مسلماً این یک چالش بزرگ است ولی رهبران اروپایی از منتهی‌الیه راست تا چپ می‌توانند با کنار گذاشتن اختلاف‌ها در مورد امنیت، دفاع، مهاجرت و سیاست مالی به توافق برسند و آسیب پذیری اتحادیه اروپا را به حداقل برسانند.

انطباق با واقعیت‌های زیست محیطی

احتمالا کشور‌های بیشتری خواهند پذیرفت که اجرای سیاست صفر مطلق عملی نیست و در عوض بهتر است انرژی بیشتری را صرف کاهش آسیب‌پذیری در برابر تأثیرات شدید تغییرات آب و هوایی کنند.

به باور گروهی از کارشناسان، اجلاس زیست‌محیطی کوپ۲۹ (COP ۲۹) یک موفقیت بزرگ از نظر تجویز دُز بالایی از واقع‌گرایی در مورد مسائل زیست‌محیطی بود. آنها معتقدند که شاید باید از الهام علی‌اف، رهبر خودکامه جمهوری آذربایجان بابت میزبانی این اجلاس تشکر کرد. چون که نتیجه آن اعتراف صادقانه‌ای بود به لزوم کنار گذاشتن ایده‌آل‌گرایی صرف در زمینه چالش‌های زیست‌محیطی.

اختلافات ترامپ و ماسک

بسیاری از تحلیلگران معتقدند که بروز اختلاف بین دونالد ترامپ و ایلان ماسک اجتناب‌ناپذیر است. چون که دو آشپز در یک آشپزخانه نمی‌گنجند و آش دست‌پخت آنها یا شور می‌شود و یا بی‌نمک.

احتمالا ماسک تلاش خواهد کرد که به مدد کمک ۲۰۰ میلیون دلاری او به ستاد انتخاباتی دونالد ترامپ، چیز‌هایی فراتر از وزارت کارآمدسازی دولت را به دست آورد، از جمله رونق‌بخشی فزاینده به رمزارز‌های کمتر شناخته شده ولی از هم اکنون شواهد لازم در مورد مخالفت مشاوران ترامپ با فشار‌های انفرادی او بر چینش کابینه و سیاست‌های اقتصادی دولت آینده آمریکا روشن شده است.

دنیای جدید هوش مصنوعی

هنری کیسینجر و همفکران او نگران بودند که هوش مصنوعی قدرت بازیگران و شرکت‌های خصوصی مانند شرکت‌هایی که تحت کنترل میلیاردر‌هایی همچون ایلان ماسک و جف بزوس را بالا ببرد یا «توازن قدیمی قدرت را برای یک عدم تعادل جدید و ناشناخته برهم بزند.» گروهی هم نگرانند که دموکراسی‌ها در رقابت با هوش مصنوعی و سایر فناوری‌های نوظهور که می‌تواند تحت کنترل اقتدارگرایان دربیاید، شکست بخورند.

اما شاید بهتر باشد در مورد هوش مصنوعی خوش‌بین بمانیم و از سناریوی اتحاد شرکت‌های بزرگ برای تحکیم قدرت قابل توجه‌شان، استقبال کنیم. چون این اتحاد‌ها ممکن است کارکرد‌های سنتی دولت-ملت را به عهده بگیرند و شبکه‌های دیجیتال پراکنده و ناقص را در جهان توسعه دهند.

همچنین نباید فراموش کنیم که برنامه ایلان ماسک برای کاشت تراشه مغزی با وجود تبلیغات زیاد هنوز نتیجه قابل قبولی نداشته و بعید است که به این زودی‌ها به موفقیت مدنظر طراحانش برسد.