تخریب بافت تاریخی شیراز برای توسعه‌ی حرم شاهچراغ؟ / اتصال بین دو حرم شاهچراغ و سید علاءالدین به مساحت ۵۷ هکتار اجرایی می‌شود / احداث اقامتگاه گردشگری نیز در دستور کار قرار گرفت / معاون وزیر راه: هیچ ساختمانی در محدوده بافت تاریخی شیراز مطلقا تخریب نخواهد شد

در نشست طرح ساماندهی حرم شاهچراغ و بافت فرسوده شیراز اعلام شد که از سال ۱۳۴۳ تا کنون بافت تاریخی شیراز بسیار آسیب دیده اما در حال حاضر احیای این محدوده از طریق طرح تفصیلی دنبال می‌شود. قرار است اتصال بین دو حرم امامزاده شاهچراغ و سید علاءالدین به مساحت ۵۷ هکتار از طریق فضاهای خالی و حیاط‌های پی‌درپی اجرایی شود و احداث اقامتگاه گردشگری نیز در دستور کار است. کارکرد مسکونی هم مورد توجه قرار گرفته اما مطلقا هیچ ساختمانی تخریب نخواهد شد.

کد خبر: ۸۴۶۹۳۲

تاریخ: ۰۶ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۸:۰۶

ایسنا: در نشست طرح ساماندهی حرم شاهچراغ و بافت فرسوده شیراز اعلام شد که از سال ۱۳۴۳ تا کنون بافت تاریخی شیراز بسیار آسیب دیده اما در حال حاضر احیای این محدوده از طریق طرح تفصیلی دنبال می‌شود. قرار است اتصال بین دو حرم امامزاده شاهچراغ و سید علاءالدین به مساحت ۵۷ هکتار از طریق فضاهای خالی و حیاط‌های پی‌درپی اجرایی شود و احداث اقامتگاه گردشگری نیز در دستور کار است. کارکرد مسکونی هم مورد توجه قرار گرفته اما مطلقا هیچ ساختمانی تخریب نخواهد شد.

عبدالرضا گلپایگانی ـ مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران - در نشست خبری «طرح ساماندهی بافت اطراف حرم شاهچراغ و بافت فرسوده شیراز» اظهار کرد: از سال ۱۳۸۵ موضوع بافت‌های فرسوده و مقاوم‌سازی بافت‌ها در دستور کار وزارت راه و شهرسازی و شهرداری ها قرار گرفت که علاوه بر اسکان‌های غیررسمی و حاشیه‌نشینی به موضوع بناهای تاریخی به صورت جدی پرداخته شد.

وی به همکاری‌های وزارت راه و شهرسازی در مشهد برای متوقف کردن روند هتل‌سازی در بافت‌های تاریخی و بازگشت سکونت در اطراف حرم اشاره کرد و از موفقیت این طرح‌ها در احیای بافت تاریخی اطراف حرم شاهچراغ خبر داد.

به گفته گلپایگانی، در مشهد عاملی که توانست طرح توسعه قبلی را بگیرد نقش نهادهای مدنی و خانم صادق (معاون اسبق معاونت معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی) در آن دوران بود و اگر مقاومت‌های خانم صادق نبود و جلوی طرح توسعه را نمی‌گرفت، امروز نه از تاک نشان بود و نه از تاک نشان.

ایجاد فضاهای اجتماعی و اقتصادی در بافت شیراز با حفظ بناهای واجد ارزش

غلامرضا کاظمیان ـ معاون معماری و شهرسازی وزیر راه و شهرسازی - نیز در این نشست بیان کرد: هیچ ساختمانی در محدوده بافت تاریخی شیراز مطلقا تخریب نخواهد شد. تاکید داریم که همه خدمات لازم برای زندگی و زیارت در این محدوده در ساختمان‌های موجود یا اراضی خالی فعلی تامین شود. همچنین جاذبه‌های سکونتی در این فضا برای رونق زندگی اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است. قرار شده یک تیم نظارت میدانی دائما این محدوده را کنترل کنند و پیش از آنکه خدای نکرده اتفاقی بیفتد این کنترل‌ها انجام شود. همه نهادهای مرتبط هم در این زمینه همسو هستند.

وی ادامه داد: باید در بافت تاریخی شیراز شرایط اقتصادی ایجاد شود که نیاز نباشد نظارتی صورت گیرد.

کاظمیان درباره خانه‌های واجد ارزش تاریخی شیراز که تخلیه شده است گفت: این خانه‌ها با حفظ ارزش خودشان باقی می‌مانند. مردم می‌توانند در این واحدها یا سکونت داشته باشند یا انتفاع اقتصادی بر مبنای ارزش‌های تاریخی و هویتی داشته باشند. اگر خانه‌ها در اختیار نهادی باشد نیز آن نهاد موظف است طبق طرح عمل کند.

معاون وزیر راه و شهرسازی درباره اقدامات انجام شده برای احیای بافت‌های تاریخی گفت: طرح‌هایی در سال‌های گذشته برای شیراز و مشهد داده شده است. رویکرد جدید رخ داده که به سمت بازآفرینی رفته است عمدتا نگاه کالبدی در محدوده بافت این دو شهر صفر بود و تخریب‌هایی صورت گرفت که از نادیده گرفتن ارزش بافت‌ها نشأت گرفت.

هم‌اکنون شهردار خوب کسی است که به بافت فرسوده و باغات شهری اهمیت بدهد

عبدالرضا گلپایگانی ـ مدیرعامل شرکت بازآفرینی ایران - نیز در این نشست به تغییر رویکرد مدیریت شهری در چند سال گذشته اشاره کرد و افزود: در گذشته شهردار خوب کسی بود که بزرگراه بسازد، اما امروز شهرداری که به بافت فرسوده و حفظ باغات شهری توجه کند و به زندگی روزمره مردم اهمیت بدهد، مورد توجه است.

معاون وزیر راه و شهرسازی یادآور شد: بافت‌های تاریخی به دو دسته شامل بافت‌های پیرامون حرم‌های مطهر و بخشی دیگر محدوده‌های تاریخی تقسیم می‌شوند.

مدیرعامل شرکت بازآفرینی ایران درخصوص برنامه‌های نوسازی بافت‌های فرسوده گفت: بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، باید هر سال ۱۰۰ هزار واحد فرسوده نوسازی می‌شد و ۲۵ درصد از تسهیلات مسکن به این بخش اختصاص می‌یافت، اما متأسفانه تنها ۲۴۰۰ نفر از این وام‌ها بهره‌مند شده‌اند.

حرمین شیراز از طریق حیاط‌های پی‌درپی متصل می‌شوند

در ادامه این نشست، مغانلو ـ مدیرکل دفتر معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش - اظهار کرد: سال ۱۳۹۳ طرح بافت شیراز مصوب و سال ۱۳۹۴ ابلاغ شد. در این طرح برای محدوده بین حرم حضرت شاهچراغ و سید علاءالدین حسین قرار شد طرح ویژه‌ای تهیه شود. سال ۱۳۹۴ این طرح به کارفرمایی سازمان مجری و دریافت پیشنهاد مشاوران و انتخاب مشاوران در دستور کار قرار گرفت. در ادامه مشاور تغییر کرد و چیزی که به عنوان طرح تفصیلی پیرامون حرم شاهچراغ است بر اساس آن سیاستها تهیه شده است.

وی افزود: این بافت حدود ۵۷ هکتار است که بخشی از محدوده ۳۶۰ هکتاری بافت تاریخی شیراز را شامل می شود. ۲.۵ هکتار از این محدوده در حرم قرار دارند.

امیر پورجمهری ـ مشاور طرح تاریخی شیراز - در ادامه گفت: از سال ۱۳۴۳ تا کنون بافت تاریخی شیراز بسیار آسیب دیده و بیشتر در محدوده مرکزی مورد تخریب قرار گرفته است. یک سوم این محدوده مذهبی است. ساختمان‌های تاریخی که در این بافت وجود دارد ۳۵ درصد را شامل می‌شود.

اتصال حرمین شیراز از طریق حیاط‌ها

وی ادامه داد: بحثی درخصوص اتصال بین دو امامزاده در بافت تاریخی شیراز بود که ما آن را با حیاط‌های پی‌درپی این دو امامزاده را به هم متصل کردیم و قرار است اجرایی شود این حیاط‌ها از طریق معابر موجود ایجاد خواهد شد که بعضا خیابان است و به پیاده رو تبدیل می‌شود. طبق آخرین طرح قرار بود بناهای تاریخی این محدوده به اقامتگاه گردشگری تبدیل شود که نیاز به سرمایه چندانی ندارد. ضمنا از تخریب گسترده بافت جلوگیری می‌کند. در این فضا کارکرد مسکونی را نیز مورد توجه قرار داده‌ایم. ریزپروژه‌های دیگری در این محدوده در نظر گرفته شده است.

پس از زلزله بم طرحهای بازآفرینی بافتهای تاریخی آغاز شد

در ادامه عبدالرضا گلپایگانی ـ مدیرعامل شرکت بازآفرینی ایران - با اشاره به اهمیت مولفه‌های بافت‌های تاریخی در شهرهای مذهبی نظیر مشهد، قم، شیراز و آستانه اشرفیه گفت: بافت‌های تاریخی این مناطق اهمیت ویژه‌ای دارند و پس از زلزله بم، طرح‌های بازآفرینی برای ساماندهی بافت‌های فرسوده آغاز شد. اسکان‌های غیررسمی نیز به عنوان یکی از مسائل جدی در این طرح‌ها مدنظر قرار گرفته است.

گلپایگانی ادامه داد: طرح‌های قبلی در شهرهایی چون اردبیل، مشهد و شیراز در راستای حفظ میراث فرهنگی و توجه به بازآفرینی بافت‌ها اجرا شد و نگاه جدی به تحولات این بافت‌ها در شیراز مصوب شده بود.این طرح‌ها به‌صرفه‌جویی در کاربری‌ها محدود نبوده بلکه ابعاد اجتماعی و فرهنگی آن نیز لحاظ شده است.

وی با اشاره به اهمیت مشارکت نهادهای مدنی در اجرای طرح‌های بازآفرینی گفت: در بازنگری طرح‌ها، نهادهای مدنی نقش مهمی ایفا کردند و در شیراز نیز این رویکرد موفق بود.

مغانلو ـ مدیرکل دفتر معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش - نیز درخصوص احیای بافت تاریخی اردبیل اظهار کرد: این طرح در سال ۱۳۷۷ یک محدوده ۹۰ هکتاری را شامل می‌شده است. سال ۱۳۹۴ به حدود ۱۱۸ هکتار رسیده که بعدا محدوده بافت تاریخی اردبیل در سال ۱۳۹۹ به حدود ۲۶۱ هکتار افزایش یافته است. تغییر حدود بافت باعث می‌شود که حق و حقوق مردم مورد مداخله قرار گیرد که باید به آن توجه کرد.

معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به محدوده ۳۰۷ هکتار بافت تاریخی ارومیه نیز گفت: این طرح به نتیجه رسیده و در شورای عالی نیز به تصویب رسیده است.