چگونه رژیم غذایی می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را کاهش دهد؟

تحقیقات زیادی وجود دارد که نشان می‌دهند رژیم غذایی فرد می‌تواند بر خطر ابتلا به سرطان تأثیر بگذارد، به‌ویژه سرطان‌های گوارشی. مطالعات اخیر نیز به این شواهد افزوده‌اند و نشان می‌دهند که چگونه مصرف مواد غذایی مختلف می‌تواند خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان را کاهش یا افزایش دهد.

کد خبر: ۸۵۰۳۳۷

تاریخ: ۲۴ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۲:۰۹

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ یک مطالعه از ژانویه 2025 نشان می‌دهد که مصرف شیر گاو و دیگر مواد غذایی غنی از کلسیم می‌تواند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش دهد. مطالعه‌ای دیگر، که آن هم در ژانویه منتشر شد، نشان می‌دهد که مواد غذایی غنی از فیبر ممکن است خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش دهند، زیرا باکتری‌های روده باعث فعال شدن برخی ژن‌ها می‌شوند. در نهایت، تحقیقی که در دسامبر 2024 منتشر شد، نشان می‌دهد که نوشیدن چهار فنجان قهوه در روز با کاهش خطر ابتلا به سرطان سر و گردن مرتبط است.

در طول سال‌ها، مطالعات زیادی نشان داده‌اند که رژیم‌های غذایی ما می‌توانند خطر ابتلا به سرطان را تحت تأثیر قرار دهند، به‌ویژه خطر ابتلا به سرطان‌هایی که سیستم گوارشی را درگیر می‌کنند.

به عنوان مثال، مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده با افزایش خطر انواع مختلف سرطان‌ها مرتبط است، از جمله سرطان‌های پستان، رحم و روده بزرگ.

برعکس، رژیم‌های غذایی غنی از میوه‌ها و سبزیجات، مانند رژیم غذایی مدیترانه‌ای، با کاهش خطر ابتلا به سرطان مرتبط هستند.

در چند ماه گذشته، شواهد جدیدی ظاهر شده‌اند که نقش احتمالی رژیم غذایی در خطر ابتلا به سرطان و پیشگیری از آن را برجسته کرده‌اند.

مصرف کلسیم روزانه و ارتباط آن با کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ

یک مطالعه که در ژانویه 2025 درNature Communications‌منتشر شد، نشان داده است که مصرف منظم مواد غذایی و نوشیدنی‌های غنی از کلسیم با کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ مرتبط است.

این مطالعه که توسط محققان دانشگاه آکسفورد در بریتانیا رهبری شده، داده‌های بیش از 542,000 شرکت‌کننده را که در مطالعه "Million Women Study" شرکت کرده بودند، تحلیل کرده است.

نتیجه‌گیری این مطالعه نشان داد که افرادی که شیر، ماست و مواد غذایی غنی از مواد مغذی مانند ریبوفلاوین، منیزیم، فسفر و پتاسیم مصرف می‌کنند، به نظر می‌رسد که خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ کمتری دارند.

به‌ویژه، این مطالعه مشاهده کرده که افرادی که معادل یک لیوان شیر اضافی در روز مصرف می‌کنند، یا 300 میلی‌گرم کلسیم، 17 درصد کمتر در معرض خطر نسبی ابتلا به سرطان روده بزرگ قرار دارند.

تام سندرز، استاد بازنشسته تغذیه و رژیم‌شناسی در دانشگاه کینگ لندن، که در این مطالعه دخیل نبوده، به رسانه‌ها توضیح داد: «شیر گاو یک منبع غنی از کلسیم و ریبوفلاوین است و ارتباطات بین شیر، کلسیم و ریبوفلاوین با خطر ابتلا به سرطان تقریباً مشابه بودند.»

«یک رابطه محافظتی ضعیف‌تر با غلات صبحانه، به‌ویژه غلات کامل، مشاهده شد، اما این ممکن است به این دلیل باشد که غلات صبحانه معمولاً با شیر مصرف می‌شوند.»

در مورد اینکه چرا کلسیم ممکن است اثر محافظتی در برابر این نوع سرطان داشته باشد، سندرز بیان کرد که «یک نظریه این است که کلسیم ممکن است با اسیدهای صفراوی آزاد در روده پیوند برقرار کند و اثرات مضر این اسیدها را در دیواره روده متوقف کند.»

چگونه مواد غذایی غنی از فیبر می‌توانند از سرطان روده بزرگ محافظت کنند؟

تحقیقات قبلی نیز نشان داده‌اند که مواد غذایی غنی از فیبر مانند سبزیجات، غلات کامل، میوه‌ها و مغزها ممکن است اثر محافظتی در برابر سرطان روده بزرگ داشته باشند.

مطالعه‌ای که در ژانویه 2025 در *Nature Metabolism* منتشر شد، اکنون روش احتمالی این اثر محافظتی را روشن کرده است.

این مطالعه نشان داده که زمانی که باکتری‌های روده فیبر گیاهی را در روده تجزیه می‌کنند، دو نوع مولکول به نام اسیدهای چرب زنجیره کوتاه تولید می‌کنند که احتمالاً مسئول جلوگیری از سرطان هستند.

این دو اسید چرب زنجیره کوتاه عبارتند از پروپیونات و بوتیرات که طبق تحقیقات انجام شده، این مولکول‌ها می‌توانند بیان ژن‌ها را در سلول‌های سالم و حتی در سلول‌های سرطان روده بزرگ تغییر دهند.

«این اسیدهای چرب می‌توانند فعالیت ژن‌های سرطانی (پروتونکوجن‌ها) و سرکوب‌کننده‌های سرطان (ژن‌های مهارکننده تومور) را با تغییر ساختار هیستون‌ها که پروتئین‌هایی هستند که DNA را بسته‌بندی می‌کنند، تحت تأثیر قرار دهند. با دسترس‌پذیرتر کردن DNA، اسیدهای چرب می‌توانند برخی ژن‌ها را روشن یا خاموش کنند، بسته به نوع سلول و شرایط آن»، «شبنم اونلویشلر»، مهندس ژنتیک و مدیر ارشد طول عمر در *London Regenerative Institute*، که در این مطالعه دخیل نبوده، به *Medical News Today* توضیح داد.

نوشیدن قهوه ممکن است به پیشگیری از سرطان سر و گردن کمک کند

یافته‌ای شگفت‌انگیزتر این بود که نوشیدن بیش از 4 فنجان قهوه کافئین‌دار در روز با کاهش خطر ابتلا به سرطان سر و گردن مرتبط بود، طبق مطالعه‌ای که در دسامبر 2024 در *Cancer منتشر شد.

این مطالعه داده‌های جمع‌آوری شده از *International Head and Neck Cancer Epidemiology Consortium (INHANCE) را تجزیه و تحلیل کرد که شامل 14 مطالعه مورد-شاهد فردی بود.

کاهش خطر مرتبط با نوشیدن چهار یا بیشتر فنجان قهوه در روز همچنین به سرطان دهان و سرطان اوروفارنژال نیز مربوط بود.

«این مطالعه نشان داد که با افزایش مصرف قهوه یا چای، خطر سرطان‌های سر و گردن کاهش می‌یابد. بیشترین اثرات در نوشیدن بیش از چهار فنجان قهوه کافئین‌دار و کمتر از یک فنجان چای در روز مشاهده شد»، «کانور کلی»، پزشک و مدیر عامل *Side Health*، که در این مطالعه دخیل نبوده، به *MNT* گفت.

با این حال، او هشدار داد که مقدار قهوه‌ای که این اثر با آن مرتبط است، ممکن است برای برخی افراد بیش از حد باشد:

«مقدار قهوه‌ای که باید مصرف شود برای این اثر احتمالاً بیشتر از مقداری است که معمولاً در یک روز مصرف می‌شود. افرادی که به کافئین حساس هستند احتمالاً مشکل دارند که این مقدار قهوه را برای تجربه اثر مصرف کنند.»

در پایان، او تأکید کرد: «این مطالعه نشان می‌دهد که ما هنوز می‌توانیم قهوه خود را در صبح بخوریم، اما نیازی نیست که بیش از حد معمول مصرف کنیم تا از سرطان سر و گردن پیشگیری کنیم.»