چاپ سه‌بعدی غذا و تحول عظیم در صنعت تغذیه؛ آیا آماده تغییر منوی غذایی هستید؟

چاپ سه‌بعدی غذا به عنوان یک فناوری نوین، تحولی عظیم در صنعت تغذیه ایجاد می‌کند. با این فناوری، غذا‌های سفارشی بر اساس نیاز‌های شخصی تولید می‌شوند و ضایعات کمتری در فرآیند تولید ایجاد می‌شود. آیا آماده‌اید که این تغییر را در منوی غذایی خود تجربه کنید؟ فناوری چاپ سه‌بعدی در سال‌های اخیر به عنوان یکی از دستاورد‌های نوین علمی مطرح شده است. این فناوری که نخستین بار در تولید قطعات صنعتی و کاربرد‌های پزشکی به کار گرفته شد، امروزه راه خود را به حوزه تولید غذا باز کرده و نوید تغییراتی اساسی در شیوه تهیه و مصرف محصولات غذایی را می‌دهد.

کد خبر: ۸۵۰۸۷۴

تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۶:۴۶

چاپ سه‌بعدی غذا به عنوان یک فناوری نوین، تحولی عظیم در صنعت تغذیه ایجاد می‌کند. با این فناوری، غذاهای سفارشی بر اساس نیازهای شخصی تولید می‌شوند و ضایعات کمتری در فرآیند تولید ایجاد می‌شود. آیا آماده‌اید که این تغییر را در منوی غذایی خود تجربه کنید؟

فناوری چاپ سه‌بعدی در سال‌های اخیر به عنوان یکی از دستاوردهای نوین علمی مطرح شده است. این فناوری که نخستین بار در تولید قطعات صنعتی و کاربردهای پزشکی به کار گرفته شد، امروزه راه خود را به حوزه تولید غذا باز کرده و نوید تغییراتی اساسی در شیوه تهیه و مصرف محصولات غذایی را می‌دهد.

نخستین غذای سه بعدی

غذای سه‌بعدی برای اولین بار در سال ۲۰۰۶ در مؤسسه تکنولوژی ماساچوست (MIT) توسط گروهی از محققان به عنوان تحقیقاتی آزمایشی تولید شد. آنها توانستند با استفاده از چاپگرهای سه‌بعدی غذایی به نام «کیک‌های سه‌بعدی» درست کنند. این کیک‌ها با طراحی دقیق لایه‌به‌لایه تولید شده بودند و به‌عنوان یک نمونه اولیه از امکانات این تکنولوژی در صنعت تغذیه محسوب می‌شد. طی سال‌های بعد، این فناوری به سرعت پیشرفت کرد و شرکت‌های مختلف به توسعه این ابتکار پرداخته و ابزارهایی برای چاپ مواد غذایی مختلف همانند شکلات، پیتزا و حتی میوه‌های مصنوعی ایجاد کردند. این روند باعث شد که غذای سه‌بعدی به یک فناوری شناخته‌شده و مورد استفاده در صنعت‌های مختلف، از جمله تغذیه، پزشکی و صنایع غذایی تبدیل شود

اولین نمونه ثبت‌شده غذای چاپ سه‌بعدی به سال ۲۰۰۷ بازمی‌گردد. در آن سال پژوهشگران دانشگاه کرنل در ایالات متحده با استفاده از چاپگرهای سه‌بعدی، نمونه‌ای از ساختارهای خوراکی قابل مصرف را تولید کردند. آن‌ها با به کارگیری مواد خوراکی متنوع، توانستند نخستین مدل دیجیتال غذا را به صورت فیزیکی روی بیاورند که نقطه عطفی در تلفیق هنر، علم و فناوری در حوزه تغذیه محسوب می‌شود.

پس از این موفقیت اولیه، در سال ۲۰۱۲ شرکت Natural Machines در بارسلونا دستگاهی به نام Foodini را معرفی کرد. این دستگاه به عنوان اولین چاپگر سه‌بعدی غذا برای مصرف‌کنندگان، زمینه ورود این فناوری نوین به آشپزخانه‌های خانگی و تجاری را فراهم ساخت و تحولی چشمگیر در صنعت تغذیه ایجاد کرد.

چرا غذای سه بعدی مهم است؟

غذای چاپ سه‌بعدی به فرآیندی اطلاق می‌شود که در آن مواد اولیه خوراکی به صورت لایه‌لایه و بر اساس یک مدل دیجیتال، توسط چاپگرهای سه‌بعدی تولید می‌شوند. در این روش، مواد اولیه مانند خمیرها، پودرها و مایعات به شکلی دقیق کنترل می‌شوند تا ساختار نهایی غذا به صورتی منحصر به فرد ایجاد گردد. برخلاف روش‌های سنتی که در آن‌ها تولید غذا عمدتاً به صورت دستی یا با استفاده از فرآیندهای مکانیکی انجام می‌شود، چاپ سه‌بعدی باعث می‌شود تا محصولات غذایی با طراحی‌های پیچیده، جزئیات دقیق و اشکال غیرمعمول ارائه شوند.

غذای چاپ سه‌بعدی فرصت‌های بی‌شماری را فراهم می‌کند. این فناوری تولید غذاهای سفارشی را ممکن می‌توند، به طوری که افراد با نیازهای خاص تغذیه‌ای یا محدودیت‌های رژیمی بتوانند از محصولاتی بهره‌مند شوند که دقیقاً مطابق با خواسته‌هایشان تنظیم شده است. علاوه بر این، بهینه‌سازی مصرف مواد اولیه و کاهش ضایعات ناشی از فرآیندهای سنتی، از دیگر مزایای برجسته این فناوری به‌شمار می‌روند. در نتیجه، چاپ سه‌بعدی نه تنها به بهره‌وری در تولید کمک می‌کند، بلکه در حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست نیز نقش مهمی ایفا خواهد کرد.

تلفیق هنر و علم در تولید غذاهای چاپ‌شده، نوآوری در طراحی محصولات غذایی را به همراه دارد. به واسطه این فناوری، امکان خلق طرح‌ها و اشکال جدید، جذابیت بصری و کیفیت بالاتر غذا فراهم می‌شود که می‌تواند در بازارهای رقابتی تمایز محسوسی ایجاد کند. افزون بر این، تغییرات در زنجیره تأمین و ساختار اقتصادی صنعت تغذیه با ورود فناوری چاپ سه‌بعدی رقم خواهد خورد، به طوری که فرآیندهای تولید و توزیع به سمت سیستم‌های مدرن‌تر و کارآمدتر حرکت خواهند کرد.

فرآیند تولید غذای سه‌بعدی

این فرآیند در ۴ مرحله انجام می‌شود:

طراحی دیجیتال: در ابتدا، یک مدل دیجیتال از غذای مورد نظر با استفاده از نرم‌افزارهای طراحی ایجاد می‌شود. این مدل شامل ابعاد، شکل و ساختار داخلی غذاست.

آماده‌سازی مواد اولیه: مواد خوراکی با ترکیبات مشخص و دقیق آماده شده و برای چاپ تنظیم می‌شوند. این مواد می‌توانند به صورت خمیر، پودر یا مایع باشند.

عملیات چاپ: چاپگر سه‌بعدی طبق مدل دیجیتال، مواد اولیه را به صورت لایه‌لایه روی یکدیگر قرار می‌دهد تا ساختار نهایی غذا شکل گیرد. هر لایه با دقت و کنترل دقیق تولید می‌شود.

پخت و تکمیل: در برخی موارد، پس از چاپ غذا، نیاز است تا با استفاده از روش‌های حرارتی یا سایر فرآیندهای تکمیلی، ویژگی‌های نهایی محصول از نظر طعم، بافت و ظاهر بهبود یابد.

این فناوری، با فراهم آوردن امکان تولید محصولات غذایی منحصر به فرد، می‌تواند نگرش مصرف‌کنندگان نسبت به غذا را تغییر دهد. افزایش دقت در تولید، کاهش ضایعات و بهبود استانداردهای بهداشتی از جمله دستاوردهایی است که در کنار نوآوری‌های بصری، تأثیرات عمیقی بر صنعت تغذیه خواهند داشت.

در عین حال، چالش‌هایی مانند تدوین استانداردهای بهداشتی و پذیرش عمومی همچنان نیازمند توجه و همکاری میان نهادهای علمی، فناوری و نظارتی است.

در نهایت، غذای چاپ سه‌بعدی با ارائه امکانات بی‌نظیر در سفارشی‌سازی، افزایش بهره‌وری و ایجاد تنوع در محصولات غذایی، پتانسیل این را دارد تا تغییر چشمگیری در سبک زندگی و فرهنگ تغذیه ایجاد کند. پیش‌بینی می‌شود که با گذشت زمان و پیشرفت‌های بیشتر در این زمینه، این فناوری به یکی از اجزای اصلی و نوین صنعت تغذیه تبدیل شود و راهگشای تحول اقتصادی و فرهنگی در حوزه تولید و مصرف غذا گردد.

منبع: یورونیوز