تغییر موضع ترامپ بعد از چراغ سبز کی‌یف برای بهره‌برداری از معادن؛ من کِی گفتم زلنسکی دیکتاتور است؟

یک هفته پیش، دونالد ترامپ، ولودیمیر زلنسکی را دیکتاتور نامید، اما روز جمعه، او میزبان رئیس‌جمهوری اوکراین در کاخ سفید خواهد بود و توافقی را امضا می‌کند که به واشنگتن امکان دسترسی به منابع معدنی کمیاب اوکراین را می‌دهد. این چرخش غیرمنتظره، اوج یک هفته دیپلماسی پرتنش در واشنگتن است. با وجود اینکه ترامپ اخیرا به روسیه متمایل شده، کی‌یف تلاش می‌کند حمایت‌های ایالات متحده آمریکا از خود را حفظ کند.

کد خبر: ۸۵۳۳۴۷

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۳:۲۳

یورونیوز: یک هفته پیش، دونالد ترامپ، ولودیمیر زلنسکی را دیکتاتور نامید اما روز جمعه، او میزبان رئیس‌جمهوری اوکراین در کاخ سفید خواهد بود و توافقی را امضا می‌کند که به واشنگتن امکان دسترسی به منابع معدنی کمیاب اوکراین را می‌دهد.

این چرخش غیرمنتظره، اوج یک هفته دیپلماسی پرتنش در واشنگتن است. با وجود اینکه ترامپ اخیرا به روسیه متمایل شده، کی‌یف تلاش می‌کند حمایت‌های ایالات متحده آمریکا از خود را حفظ کند.

ترامپ دو هفته پیش، سیاست چندین‌ساله آمریکا در قبال اوکراین را تغییر داد. او با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، تماس گرفت و بدون مشارکت کی‌یف، مذاکراتی را برای پایان دادن به جنگ سه‌ساله آغاز کرد. مواضع او همچنین متحدین ایالات متحده را نگران کرده بود و کشورهای اروپایی مجبور شدند نشست‌های اضطراری برگزار کنند.

رئيس جمهوری آمریکا همچنین اظهارنظرهای تندی علیه زلنسکی مطرح و او را یک «دیکتاتور» خوانده بود که بدون انتخابات در قدرت باقی مانده است. ترامپ برخلاف بایدن و کشورهای اروپایی، همچنین اوکراین را مقصر حمله روسیه به آن کشور دانسته بود.

با این حال در روزهای اخیر، پس از دیدارهای او با امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، و کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، لحن ترامپ نرم‌تر شده است.

ترامپ روز پنجشنبه درباره زلنسکی گفت: «برای او احترام زیادی قائلم. ما خیلی خوب با هم کنار خواهیم آمد.» او همچنین از توهین هفته گذشته‌اش در شبکه‌های اجتماعی که زلنسکی را دیکتاتور نامیده بود، عقب‌نشینی کرد. ترامپ، وقتی در جریان دیدارش با استارمر، خبرنگاران از او درباره این اظهارنظر پرسیدند، گفت: «من چنین چیزی گفتم؟ باورم نمی‌شود که این را گفته باشم!»

این واکنش تند ترامپ، عمدتاً پس از آن صورت گرفت که زلنسکی در ابتدا توافقی را که به واشنگتن حق دسترسی ویژه به منابع طبیعی اوکراین، از جمله نفت، گاز و فلزات کمیاب را می‌داد، رد کرد. زلنسکی خواستار تضمین‌های امنیتی از سوی آمریکا در چارچوب این توافق بود، اما ترامپ حاضر به ارائه هیچ‌گونه تعهدی نشد.

ترامپ اصرار داشت که این توافق ضروری است تا واشنگتن بتواند بخشی از میلیاردها دلاری را که در قالب کمک‌های نظامی و مالی به اوکراین داده، جبران کند. در نهایت، زلنسکی تسلیم شد و پذیرفت که برای امضای این توافق به کاخ سفید برود.

طبق این توافق، ایالات متحده آمریکا سهمی از بخش عمده منابع معدنی اوکراین به دست خواهد آورد. ترامپ روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «ما فقط حفاری، حفاری و حفاری خواهیم کرد تا از منابع اوکراین بهره ببریم!»

متن دقیق این توافق منتشر نشده اما برخی از رسانه‌ها می‌گویند به جزئيات آن دست یافته‌اند. بر این اساس در این توافق از تلاش اوکراین برای دریافت تضمین‌های امنیتی حمایت می‌شود اما خود آمریکا چنین تضمینی ارائه نمی‌دهد. کی‌یف و واشنگتن همچنین توافق می‌کنند که استخراج منابع طبیعی اوکراین از جمله مواد معدنی کمیاب و نفت و گاز را به طور مشترک توسعه دهند. گفته می‌شود ۵۰ درصد از درآمد منابع اوکراین که تحت کنترل دولت است به یک صندوق مشترک واریز خواهد شد. همچنین سود ناشی از منابع مالی این صندوق «حداقل سالی یک‌بار» برای بازسازی اقتصادی اوکراین سرمایه‌گذاری خواهد شد.

با این حال جزئیات مربوط به مالکیت و مدیریت این صندوق نامشخص است و قرار است در آینده مذاکره شد.

زلنسکی پیشتر گفته بود که این توافق، چارچوبی برای قراردادهای گسترده‌تر خواهد بود. او همچنین گفت که مذاکرات بیشتر بین مقامات آمریکا و اوکراین، میزان تضمین‌های امنیتی برای اوکراین و مبالغ مالی قرارداد را مشخص خواهد کرد. اما ترامپ بارها از ارائه هرگونه تضمین امنیتی خودداری کرده است.

بریتانیا و فرانسه، هر دو پیشنهاد داده‌اند که در صورت دستیابی به توافقی برای پایان جنگ اوکراین، نیروهای حافظ صلح اعزام کنند، اما تأکید کرده‌اند که این اقدام نیازمند یک «پشتوانه» از سوی آمریکا است؛ از جمله اطلاعات نظامی و احتمالاً حمایت هوایی.

ترامپ روز پنجشنبه به استارمر گفت که نگاهش به بسیاری از گزینه‌ها مثبت است و می‌تواند درباره آنها گفتگو کند اما ابتدا می‌خواهد توافقی میان روسیه و اوکراین حاصل شود. او افزود که در مسیر این توافق «پیشرفت زیادی» حاصل شده، اما در عین حال گفت: «یا به‌زودی اتفاق می‌افتد، یا اصلاً رخ نخواهد داد.»

در راستای نزدیکی روابط میان روسیه و ایالات متحده، روز پنجشنبه، مقامات دو کشور روز پنجشنبه دور جدیدی از مذاکرات را در استانبول برگزار کردند تا زمینه برای تنش‌زدایی بیشتر این قدرت فراهم شود.

پوتین و ترامپ پس از تماس تلفنی ۱۲ فوریه اعلام کردند که توافق کرده‌اند دیداری حضوری داشته باشند اما هنوز تاریخی برای این دیدار مشخص نشده است.