شش عاملی که علائم سندرم روده تحریک‌پذیر را بدتر می‌کنند

با شناخت عوامل تحریک‌کننده سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) و ایجاد تغییرات لازم در سبک زندگی، افراد مبتلا به این بیماری می‌توانند کیفیت زندگی خود را بهبود بخشیده و شدت و دفعات عود علائم را کاهش دهند.

کد خبر: ۸۵۶۷۱۲

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۲:۳۶

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) یک اختلال شایع گوارشی است که میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری با علائمی مانند درد شکمی، نفخ، گاز، اسهال و یبوست همراه است و می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر زندگی روزمره افراد داشته باشد.

علت دقیق IBS هنوز ناشناخته است، اما برخی از عوامل شناخته شده‌اند که می‌توانند علائم این بیماری را تشدید کنند. دکتر شری سریواستاوا، پزشک عمومی از بیمارستان شاردای نویدا، تأکید کرد که شناخت این عوامل برای مدیریت مؤثر این بیماری ضروری است.

عوامل شایع تحریک‌کننده سندرم روده تحریک‌پذیر

۱. عوامل غذایی

رژیم غذایی نقش مهمی در بروز علائم IBS دارد و برخی از غذاها می‌توانند موجب عود این علائم شوند. مهم‌ترین محرک‌های غذایی عبارتند از:

• غذاهای پر از FODMAP: این ترکیبات شامل الیگوساکاریدها، دی‌ساکاریدها، مونوساکاریدها و پلی‌ال‌ها هستند که در روده کوچک به‌خوبی جذب نمی‌شوند و موجب نفخ و گاز می‌شوند. برخی از غذاهای غنی از FODMAP شامل پیاز، سیر، حبوبات، سیب و لبنیات هستند.

• غذاهای چرب و سرخ‌شده: غذاهای پرچرب می‌توانند باعث تحریک انقباضات روده شده و علائم را تشدید کنند.

• لبنیات: برخی از افراد مبتلا به IBS به لاکتوز حساسیت دارند، که می‌تواند مصرف لبنیات را به یک عامل تحریک‌کننده تبدیل کند.

• کافئین و الکل: این دو ماده می‌توانند باعث تحریک دستگاه گوارش شده و منجر به اسهال و گرفتگی شکمی شوند.

• شیرین‌کننده‌های مصنوعی: برخی از الکل‌های قندی مانند سوربیتول و زایلیتول که در آدامس‌ها و شیرینی‌های بدون قند یافت می‌شوند، ممکن است باعث نفخ و اسهال شوند.

۲. استرس و اضطراب

ارتباط مستقیمی بین مغز و روده وجود دارد و به همین دلیل، استرس عاطفی می‌تواند تأثیر مستقیمی بر عملکرد روده داشته باشد. افزایش استرس می‌تواند باعث افزایش حساسیت روده و تشدید علائم IBS شود.

۳. تغییرات هورمونی

تغییرات هورمونی نیز در بروز علائم IBS نقش دارند، به‌ویژه در زنان. بسیاری از زنان گزارش می‌دهند که علائم IBS در دوران قاعدگی بدتر می‌شود. اگرچه ارتباط دقیق این موضوع هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است، اما رژیم غذایی متعادل و مدیریت استرس می‌تواند به کاهش تأثیرات هورمونی بر سیستم گوارش کمک کند.

۴. داروها و آنتی‌بیوتیک‌ها

برخی داروها ممکن است در ایجاد یا تشدید علائم IBS نقش داشته باشند، از جمله:

• آنتی‌بیوتیک‌ها: این داروها می‌توانند تعادل باکتری‌های روده را مختل کرده و مشکلات گوارشی ایجاد کنند.

• داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs): مانند ایبوپروفن که ممکن است باعث تحریک دستگاه گوارش شوند.

• داروهای ضدافسردگی و سایر داروها: برخی داروها می‌توانند حرکات روده را کند یا تسریع کرده و در نتیجه بر علائم IBS تأثیر بگذارند.

۵. کمبود فعالیت بدنی

فعالیت بدنی منظم نقش مهمی در تنظیم عملکرد گوارش و کاهش استرس دارد. سبک زندگی کم‌تحرک می‌تواند باعث کند شدن حرکت روده و افزایش احتمال یبوست و نفخ شود. انجام ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی، یوگا یا شنا می‌تواند عملکرد روده را بهبود بخشد و سلامت کلی بدن را ارتقا دهد.

۶. اختلالات خواب

کیفیت پایین خواب یا کمبود خواب می‌تواند علائم IBS را تشدید کند. تحقیقات نشان داده است که اختلالات خواب می‌توانند حرکات روده و حساسیت آن را تغییر داده و باعث شدت گرفتن علائم شوند. تنظیم یک برنامه خواب منظم و باکیفیت می‌تواند به مدیریت بهتر علائم کمک کند.

جمع‌بندی

عوامل تحریک‌کننده IBS در هر فرد متفاوت است، اما شناخت و پرهیز از عوامل شخصی تحریک‌کننده، کلید اصلی کنترل این بیماری است.

راهکارهای پیشنهادی:

داشتن یک دفتر ثبت غذا و علائم برای شناسایی محرک‌های شخصی

مدیریت استرس از طریق تمرین‌های آرامش‌بخش مانند مدیتیشن و یوگا

رژیم غذایی متعادل با پرهیز از غذاهای محرک

مشاوره با پزشک متخصص برای یافتن راهکارهای مناسب درمانی

با درک بهتر عوامل تحریک‌کننده IBS و ایجاد تغییرات لازم در سبک زندگی، افراد مبتلا می‌توانند کیفیت زندگی خود را بهبود بخشیده و دفعات و شدت علائم را کاهش دهند.