۲۷۶۲ میلیارد تومان جریمه رانندگی در نوروز

نوروز ۱۴۰۴، بیش از ۲۷۶۲ میلیارد تومان جریمه رانندگی در کشور صادر شد. این مبلغ می‌تواند به‌عنوان منبعی برای کاهش تصادفات و بهبود ایمنی جاده‌ها استفاده شود، اما آیا به درستی در این مسیر صرف می‌شود؟

کد خبر: ۸۶۱۶۶۹

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۰:۰۱

با پایان یافتن ایام نوروز 1404، حالا می‌توان نگاهی دقیق‌تر به دستاوردها، چالش‌ها و البته هزینه‌های انسانی سفرهای نوروزی انداخت؛ سفرهایی که با وجود هشدارها و تأکیدهای مکرر پلیس، همچنان بخشی از آن‌ها با حوادث رانندگی تلخ همراه بودند.

طبق آمار رسمی پلیس راهور، در طول طرح ترافیکی نوروز امسال، بیش از 880 نفر در تصادفات رانندگی جان باختند و بالغ بر 22 هزار نفر نیز مصدوم شدند؛ آماری که نسبت به سال گذشته افزایشی قابل توجه داشته است.

در کنار هزینه‌های جانی و مالی گسترده این تصادفات، پلیس راهنمایی و رانندگی فراجا با اجرای طرح گسترده‌ای برای کنترل تخلفات، آمار دقیقی از انواع رفتارهای پرخطر رانندگی ثبت کرده است؛ از سرعت‌های غیرمجاز و سبقت‌های بی‌مورد گرفته تا استفاده از تلفن همراه و نبستن کمربند ایمنی.

جمع کل مبالغ جرائم صادرشده در نوروز 1404 بالغ بر 2 هزار و 762 میلیارد تومان برآورد شده است؛ مبلغی که طبق قانون بعد از واریز به خزانه دولت، باید در مسیر بهبود ایمنی راه‌ها، تأمین تجهیزات پلیس و ارتقاء فرهنگ رانندگی هزینه شود.

اکنون پرسش اصلی اینجاست که سهم دستگاه‌های متولی کاهش تصادفات از این مبالغ چه می‌شود؟ آیا دولت مطابق قانون، این درآمد را به همان نهادهایی که در صف اول مقابله با حوادث رانندگی هستند، تخصیص خواهد داد یا همچنان پلیس و وزارت راه باید با بودجه‌های محدود، تجهیزات فرسوده، و دست خالی در برابر سیل تصادفات بایستند؟

2 هزار و 762 میلیارد  تومان جریمه تنها در 20 روز!

سردار سید تیمور حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا، چند روز پیش اظهار کرد: با پایان طرح نوروزی 1404، افزایش 30 درصدی نرخ جریمه‌ها که از 25 اسفند آغاز شده بود، از 20 فروردین به حالت عادی بازگشت. در طول اجرای طرح نوروزی، مجموعاً 17,792,285 تخلف رانندگی در جاده‌های کشور ثبت شد که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، افزایشی معادل 5,838,162 تخلف را نشان می‌دهد.

بر اساس محاسبات خبرنگار تسنیم، مجموع جریمه‌های صادر شده در ایام نوروز 1404 برای تخلفات پرتکرار رانندگی، رقمی در حدود 2762 میلیارد تومان بوده است؛ مبلغی که در صورت پرداخت کامل، می‌تواند تأثیر بسزایی در تأمین تجهیزات ترافیکی، فرهنگ‌سازی و ارتقاء ایمنی در جاده‌ها و معابر شهری داشته باشد.

عنوان جریمه‌

تعداد جریمه صادر شده در ایام نوروز

مبلغ اصلی جریمه

مبلغ جریمه‌ها در ایام نوروز

مجموع مبالغ جرائم

تجاوز از سرعت مجاز تا 10 کیلومتر

9,185,538

100 هزار تومان

130 هزار تومان

1.194.119.940  تومان

تجاوز از سرعت مجاز بین 10 تا 20 کیلومتر

1,289,617

150 هزار تومان

195 هزار تومان

251.475.315  تومان

تجاوز از سرعت مجاز بیش از 20 تا 30 کیلومتر

301,839

200 هزار تومان

260 هزار تومان

80.038.140  تومان

عدم استفاده از کمربند ایمنی توسط راننده

1,176,875

150 هزار تومان

195 هزار تومان

229.490.625  تومان

توقف منجر به سد معبر

549,747

120 هزار تومان

156 هزار تومان

85.760.532  تومان

توقف دوبله

491,895

90 هزار تومان

117 هزار تومان

57.551.715 تومان

استفاده از تلفن همراه حین رانندگی

419,779

400 هزار تومان

520 هزار تومان

218.285.080  تومان

نداشتن معاینه فنی

348,174

100 هزار تومان

130 هزار تومان

49.942.620  تومان

توقف در محل ممنوع

336,563

100 هزار تومان

120 هزار تومان

40.387.560  تومان

سبقت غیرمجاز در دوراهی‌ها

245,576

700 هزار تومان

910 هزار تومان

223.474.160  تومان

عبور از محل ممنوع

244,866

150 هزار تومان

325 هزار تومان

79.581.450  تومان

عدم استفاده از کلاه ایمنی توسط موتورسواران

241,553

150 هزار تومان

195هزار تومان

47.102.835  تومان

شیشه دودی و عدم دید کافی

289,157

150 هزار تومان

195 هزار تومان

56.385.615  تومان

نقص فنی در چراغ‌ها یا ترمز

287,958

300 هزار تومان

390 هزار تومان

112.303.620  تومان

عدم توجه به ایست پلیس

268,273

100 هزار تومان

130 هزار تومان

34.875.490  تومان

مجموع جریمه‌های صادر شده در ایام نوروز

2.762.774.697 تومان

چه کسانی جریمه می‌دهند، چه کسانی بهره‌مند می‌شوند؟

طبق ماده 23 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، تمام مبالغ جریمه‌های رانندگی در سراسر کشور، به حساب درآمد عمومی نزد خزانه‌داری کل کشور واریز می‌شود. در ادامه، این وجوه باید بر اساس قانون میان سه نهاد اصلی شامل پلیس راهور، وزارت راه و شهرداری‌ها/دهیاری‌ها تخصیص یابد تا در راستای کاهش تصادفات و افزایش ایمنی به‌کار گرفته شود.

اما نکته‌ای که در اجرای این قانون کمتر مورد توجه قرار گرفته، فاصله زمانی بین صدور جریمه و وصول آن است. یک راننده ممکن است جریمه نوروزی خود را حتی تا یک سال یا بیشتر پرداخت نکند؛ بنابراین، واریز مبالغ به خزانه در همان لحظه صدور انجام نمی‌شود و پیش‌بینی بودجه از محل جرائم باید با دقت بیشتری صورت گیرد.

جزئیات قانونی تقسیم وجوه جریمه‌ها

بر اساس ماده 23 قانون مذکور 60 درصد از کل وجوه حاصله به وزارت راه (در جاده‌ها) و شهرداری‌ها/دهیاری‌ها (در شهرها و روستاها) اختصاص می‌یابد برای اصلاح نقاط حادثه‌خیز، استانداردسازی تجهیزات ایمنی راه‌ها، احداث پل‌های عابر پیاده، توقفگاه‌ها و...، 15 درصد به پلیس راهور برای خرید تجهیزات و خودروها، اجرای طرح‌های ترافیکی، آموزش و فرهنگ‌سازی و مدیریت عبور و مرور، 20 درصد برای صندوق تأمین خسارت‌های بدنی (بیمه شخص ثالث) و 5 درصد دیگر به پلیس برای تبلیغات فرهنگی در زمینه رانندگی ایمن.

با این تفاسیر، از مبلغ تقریبی 2762 میلیارد تومانی که صرفاً در نوروز 1404 جریمه صادر شده، حدود 414 میلیارد تومان باید به پلیس راهور و حدود 1657 میلیارد تومان به وزارت راه و شهرداری‌ها اختصاص یابد؛ البته اگر دولت در عمل هم به اجرای این قانون پایبند باشد!

پلیس: سهم ما را بدهید تا دوربین‌ها را درست کنیم

سردار حسینی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آمار تخلفات گفت: تجاوز از سرعت مجاز تا 10 کیلومتر با 9,185,538 مورد، بیشترین تخلف رانندگی در نوروز امسال بود. در کنار آن، تخلفات کمربند ایمنی، استفاده از موبایل، سبقت غیرمجاز، و نداشتن معاینه فنی نیز بسیار بالا بود. این آمار زنگ خطری جدی برای لزوم فرهنگ‌سازی و همچنین تجهیز بیشتر پلیس به ابزارهای کنترل هوشمند است.

وی با بیان اینکه بخش زیادی از دوربین‌های ثبت تخلف در کشور غیرفعال یا فرسوده‌اند، گفت: اگر سهم قانونی ما از جرائم پرداخت شود، می‌توانیم با کمک بخش خصوصی این دوربین‌ها را تعمیر یا نوسازی کنیم.

وزارت راه: نقاط حادثه‌خیز همچنان جان می‌گیرند

از سوی دیگر، وزارت راه و سازمان راهداری نیز سال‌هاست که از نبود بودجه کافی برای اصلاح نقاط حادثه‌خیز سخن می‌گویند. با اینکه سهم آن‌ها از جرائم رانندگی بر اساس قانون بسیار بالا و مشخص است، اما در عمل، منابع لازم برای ایمن‌سازی جاده‌ها به‌طور کامل تخصیص نمی‌یابد.

اصلاح قوس‌های خطرناک، نصب علائم هشداردهنده، احداث گاردریل و پل‌های اضطراری مواردی است که همچنان در بسیاری از جاده‌های کشور به دلیل نبود بودجه به تعویق افتاده است.

دولت در قبال جان مردم مسئول است

حوادث رانندگی در ایران یکی از پرتلفات‌ترین سوانح غیرطبیعی است و سالانه هزاران نفر به دلیل تصادفات جان خود را از دست می‌دهند. در چنین شرایطی، طبیعی است که درآمد حاصل از جرائم رانندگی به طور کامل به نهادهای مرتبط با ایمنی راه‌ها تخصیص یابد؛ نه اینکه در پیچ‌وخم حساب‌های خزانه‌داری گم شود یا صرف هزینه‌های جاری شود.

اگر دولت واقعاً به جان مردم اهمیت می‌دهد، باید شفاف و مسئولانه سهم پلیس، وزارت راه، شهرداری‌ها و بیمه‌ها را از این جرائم پرداخت کند؛ همین امروز، نه یک سال دیگر.