چگونه احساس گزگز دست و پاها را درمان کنیم؟

گزگز یا مورمور شدن، که به آن «پاراستزى» نیز گفته مى‌شود، یک احساس شایع است که دلایل متعددى دارد، از جمله آسیب عصبى. تشخیص زودهنگام مى‌تواند به درمان مناسب و بهبود سریع‌تر کمک کند.

کد خبر: ۸۶۳۰۴۵

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۱:۵۶

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ آیا تا به حال احساس کرده‌اید که ناگهان در دست‌ها یا پاهایتان لرزش یا مورمورى ایجاد شده، گویى سوزن‌هاى ریزى در پوستتان فرو مى‌روند؟ اگر چنین تجربه‌اى داشته‌اید، دلایل گوناگونى ممکن است پشت آن باشد، از جمله مشکلات عصبى و اختلالات عصبى-عضلانى. در حالى که احساس موقت گزگز معمولاً جاى نگرانی ندارد و خودبه‌خود برطرف مى‌شود، اما گزگز مداوم که با گذشت زمان بدتر مى‌شود نیازمند توجه پزشکى و درمان مناسب است. در برخى موارد، برخى درمان‌هاى خانگى نیز مى‌توانند به تسکین این حالت کمک کنند. با دکتر «آمیت هالدار»، مدیر بخش نورولوژى بیمارستان فورتیس آنانداپور، گفت‌وگویى انجام دادیم که در ادامه نکات ارزشمندى از او ارائه شده است.

علل شایع گزگز در دست‌ها و پاها

گزگز، که در اصطلاح پزشکى «پاراستزى» نامیده مى‌شود، بسیار رایج است؛ به‌طورى‌که تقریباً همه افراد در طول زندگى خود حداقل یک بار آن را تجربه مى‌کنند. طبق گزارش کلینیک کلیولند، در بیشتر موارد علت آن بى‌ضرر است و این احساس فقط موقتى خواهد بود. عوامل رایج شامل وارد آمدن فشار طولانى‌مدت به یک عصب (مانند خوابیدن با دست خم شده) یا گردش خون ضعیف مى‌شود. با این حال، برخى علل نگران‌کننده‌تر شامل موارد زیر هستند:

• آسیب عصبى ناشى از صدمات، دیابت یا سایر شرایط پزشکى

• کمبود ویتامین‌ها، به‌ویژه کمبود ویتامین B12

• مصرف برخى داروها مانند داروهاى قلبى یا فشار خون، داروهاى ضدعفونى و ضدتشنج

• ابتلا به بیمارى‌هاى زمینه‌اى نظیر دیابت، ام.اس (مولتیپل اسکلروزیس) و مشکلات تیروئیدى

چه زمانى باید به پزشک مراجعه کرد؟

به گفته دکتر هالدار، در موارد زیر باید براى احساس مکرر گزگز به پزشک مراجعه کرد:

• اگر گزگز همراه با علائم دیگرى مانند ضعف، بى‌حسى، درد یا تغییر در حس لمس باشد.

• اگر سابقه ابتلا به دیابت، آسیب عصبى یا سایر بیمارى‌هاى زمینه‌اى داشته باشید.

او تاکید کرد: «بسیار مهم است که براى تعیین علت گزگز و دریافت درمان مناسب به پزشک مراجعه شود»، زیرا تشخیص و درمان زودهنگام مى‌تواند از آسیب بیشتر به اعصاب و بروز عوارض پیشگیرى کند.

درمان‌های خانگی برای تسکین گزگز

در ادامه چند روش خانگى براى کمک به تسکین بى‌حسى و گزگز موقت ارائه شده است:

• استراحت کردن؛ از انجام فعالیت‌هایى که علائم را تشدید مى‌کنند خوددارى کنید و به دست‌ها و پاهاى خود فرصت استراحت بدهید.

• استفاده از کمپرس گرم بر روى ناحیه آسیب‌دیده به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در هر نوبت.

• ماساژ ملایم ناحیه آسیب‌دیده به منظور بهبود گردش خون.

• انجام حرکات کششى سبک براى کاهش فشار وارد بر اعصاب.

• مصرف داروهاى مسکن بدون نیاز به نسخه پزشک براى کاهش درد و التهاب.

علاوه بر این، کمبود برخى ویتامین‌ها به‌ویژه ویتامین‌هاى گروه B (B1، B6، B12) و ویتامین D مى‌تواند سلامت اعصاب را تحت تاثیر قرار دهد و موجب بروز گزگز شود. در چنین مواردى، پیروى از یک رژیم غذایى سالم و متعادل که تمام مواد مغذى اساسى را در بر داشته باشد، اهمیت ویژه‌اى دارد. در موارد شدید، مصرف مکمل‌ها باید تحت نظر پزشک صورت گیرد، زیرا مصرف بى‌رویه آن‌ها مى‌تواند ضررآفرین باشد.

دکتر هشدار داد: «خوددرمانى با مکمل‌ها بدون مشورت با پزشک براى مشکلات عصبى توصیه نمى‌شود.»

جمع‌بندى

گزگز احساسى شایع است و ممکن است براى هر فردى در هر زمانى رخ دهد. هیچ راه دقیقى براى پیش‌بینى آن وجود ندارد. با این حال، مى‌توان با رعایت برخى نکات مانند حفظ وضعیت صحیح بدن، پرهیز از حرکات تکرارى، کنترل بیمارى‌هاى زمینه‌اى مانند دیابت، دریافت کافى ویتامین‌ها به‌ویژه ویتامین B12، و هیدراته نگه داشتن بدن، احتمال بروز مکرر گزگز را کاهش داد. دکتر هالدار همچنین افزود که ورزش منظم و اجتناب از مصرف بیش از حد الکل نیز مى‌تواند مؤثر باشد. در پایان، او تاکید کرد که براى دریافت مشاوره شخصى و دقیق باید به پزشک مراجعه کرد.