محیط زیست: وضعیت «فیروز» تنها یوزپلنگ نر سایت تکثیر توران شاهرود مطلوب است

دامپزشکی از آفریقای جنوبی همزمان با زادروز یوزپلنگ‌های منطقه حفاظت‌شده توران به شرق سمنان سفرکرده است و به بررسی حال «فیروز» تنها یوز نر سایت تکثیر مشغول است. برآوردها از حال و روز خوش این یوز ارزشمند خبر می‌دهد.

کد خبر: ۸۶۳۸۵۶

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۵:۳۶

ایرنا: دامپزشکی از آفریقای جنوبی همزمان با زادروز یوزپلنگ‌های منطقه حفاظت‌شده توران به شرق سمنان سفرکرده است و به بررسی حال «فیروز» تنها یوز نر سایت تکثیر مشغول است. برآوردها از حال و روز خوش این یوز ارزشمند خبر می‌دهد.

حضور پیتر کالدول دامپزشک اهل آفریقای جنوبی در ایران برای تبادل تجربه‌ و داده‌های علمی با متخصصان داخلی درباره سلامت ۶ یوزپلنگ مرکز تکثیر توران در شرق سمنان، برای نمونه‌گیری خون و اسپرم از «فیروز» تنها یوز نر این مرکز برای بررسی سلامت و سرمایه‌گذاری ۶۰ میلیارد ریالی برای رفاه این گونه در آستانه انقراض در مرکز تکثیر، از خوش‌خبری‌ها در سالروز تولد توله‌یوزپلنگ‌های ایران است.

یازدهم اردیبهشت ۱۴۰۱ بود که تولد سه فرزند یوزپلنگ «ایران» یوز ماده و «فیروز» در مرکز تکثیر این گونه ارزشمند در توران در شرق استان سمنان اطلاع ‌رسانی شد، اما به دلایل بیماری و ضعف جسمانی هر سه توله تلف شدند.

«فیروز» ، «توران»، «آذر» ، «ابریشم کنام» و «دلبر» پنج یوزپلنگ‌ در مجموعه تکثیر و پرورش یوزپلنگ آسیایی در ذخیره‌گاه زیستکره توران در شهرستان شاهرود استان سمنان زیست می‌کنند.

بررسی سلامت «فیروز» یوزپلنگ نر مرکز تکثیر توران در شرق سمنان

مدیرکل حفاظت محیط زیست سمنان با اشاره به حضور پیتر کالدول دامپزشک آفریقایی و دامپزشکان این سازمان در مجموعه تکثیر یوزپلنگ آسیایی در ذخیره‌گاه توران در شرق سمنان گفت: متخصصان وضعیت جسمی «فیروز» یوزپلنگ نر این مجموعه را مطلوب ارزیابی کردند.

سعید یوسف پور روز پنجشنبه با اعلام این خبر افزود: طی نخستین روز حضور پیتر کالدول دامپزشک اهل آفریقای جنوبی، تیم دامپزشکی سازمان حفاظت محیط زیست و دامپزشک معتمد سازمان در سایت تکثیر یوزپلنگ آسیایی، وضعیت جسمی «فیروز» تنها یوزپلنگ نر سایت تکثیر در اسارت مجموعه حفاظتی توران مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت.

وی ادامه داد: طبق تشخیص تیم دامپزشکی «فیروز» از نظر اسکور بدنی، سلامت دهان و دندان و سایر شاخص‌های ظاهری در شرایط مطلوبی قرار دارد و نمونه‌گیری خون برای انجام آزمایش‌های لازم انجام شد.

وی گفت: نمونه برداری برای بررسی وضعیت کمی و کیفی اسپرم «فیروز» انجام شد و در آینده‌ای نزدیک نتایج همه آزمایش‌ها اعلام خواهد شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست سمنان هدف از سفر چهار روزه دکتر پیتر کالدول به توران را ارزیابی سلامت ۶ یوزپلنگ آسیایی حاضر در سایت تکثیر، انتقال واکسن‌ها، دارو و مکمل‌های غذایی لازم برای یوزپلنگ‌های سایت تکثیر به داخل کشور، انجام واکسیناسیون لازم و سایر اقدامات و تمهیدات مورد نیاز، اعلام کرد.

سرمایه‌گذاری ۶۰ میلیارد ریالی برای بهبود فضای اقامت یوزها در سایت تکثیر

وی گفت: طی ماه‌های گذشته سایت تکثیر یوزپلنگ آسیایی در مجموعه حفاظتی توران با اعتباری بالغ بر ۶۰ میلیارد ریال، از نظر مساحت گسترش یافت و بر تعداد جایگاه‌های یوزپلنگ افزوده شد. شرایط جایگاه‌ها برای سلامت و رفاه یوزپلنگ‌های سایت بهبودیافت و استانداردسازی شد.

یوسف‌پور اظهار کرد: رفع و کاهش تهدیدات و چالش‌های زیستگاه از قبیل شتر، تغییر اقلیم و خشکسالی، کمبود طعمه و سگ گله از جمله دغدغه‌هاست اما همپای اقدام‌ها مرتبط با زیستگاه، موضوع تکثیر در شرایط نیمه‌طبیعی یا زیستگاه فراجمعیتی دنبال می‌شود.

طبق آمارهای اعلامی سازمان حفاظت محیط زیست، در طبیعت ایران ۱۷ یوزپلنگ آسیایی شناسایی شده‌ و در سایت تکثیر مجموعه حفاظتی توران نیز ۶ یوزپلنگ وجود دارد.

۶ یوزپلنگ در اسارت ذخیره‌گاه زیستکره توران را بیشتر بشناسیم

یازدهم آذر ۱۴۰۱، ۲ توله یوزپلنگ تازه متولد شده (بین ۱۸ تا ۲۰ روزه) توسط یک چوپان در منطقه توران در شهرستان شاهرود در شرق استان سمنان پیدا و زنده‌گیری شدند؛ عوامل اداره کل حفاظت محیط زیست پس از اطلاع از موضوع، توله‌ها را به سرعت به محل زنده‌گیری برگرداندند تا شاید مادرشان پیدا شود، اما این اتفاق رخ نداد و به علت سردی هوا، توله‌ها به پاسگاه محیط‌بانی برگردانده و هفته گذشته این ۲ یوزپلنگ ماده، پس از ۱۰ هفتگی و تزریق واکسن برای ارتقای ایمنی در مقابل بیماری‌های تنفسی و گوارشی و تغییر الگوی غذایی و گوشت‌خوار شدن، به مرکز تکثیر در اسارت پارک ملی توران منتقل شدند تا با طی بقیه مراحل رشد، امیدها برای زادآوری و رفع خطر انقراض این گونه ارزشمند بیش از گذشته قوت بگیرد.

پرورش و مراقبت از یوزپلنگ‌های ماده «توران» و «آذر» از روزهای نخست تولد، بر تجربه متخصصان بومی افزود و آنها را برای تولد و نگهداری دیگر یوزپلنگ‌های در اسارت آماده‌تر کرده است و هر ایرانی که قلبش برای ایران می‌تپد از موفقیت متخصصان بومی به وجد می‌آید و به اقتدار و دستاورد علمی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران می‌بالد.

«ایران» یوزپلنگ ماده سه ساله‌ای بود که اواسط فروردین سال ۱۳۹۹ از پارک پردیسان تهران به پایگاه پشتیبان ۷۰۰ هکتاری در پارک ملی توران در شهرستان شاهرود استان سمنان منتقل شد و یوزپلنگ نر با نام «فیروز» سال ۱۳۹۱ در منطقه توران شناسایی و نامگذاری شده بود و در آن زمان «فیروز» یوز بالغ بود و حدود ۲ سال و نیم سن داشت و سال ۱۴۰۰ حدود ۱۱ سال و نیم سن داشت که فروردین ماه ۱۴۰۰ در پارک توران شاهرود استان سمنان با هماهنگی سازمان حفاظت محیط‌ زیست و معاونت طبیعی این سازمان، با روش‌های استاندارد جهانی زنده‌گیری شد.

«کوشکی» و «دلبر» ۲ یوزپلنگ نر و ماده هستند که به ترتیب ۱۰ آذر ١٣٩٣ از پناهگاه حیات وحش میاندشت و ۱۱ آذر ١٣٩٣ از ذخیره گاه زیست کره توران به پارک پردیسان تهران منتقل شدند، این دو گونه ارزشمند با هدف تکثیر در اسارت و انجام تحقیقات بر روی رفتار گربه‌سانان به این مکان منتقل شدند.

«کوشکی» یوزپلنگ نر بهمن ۱۳۸۶ در ۴ ماهگی و دلبر یوزپلنگ ماده فروردین ۱۳۹۰ در سه ماهگی به اسارت در آمدند و سرانجام «کوشکی» یوزپلنگ نر پارک ملی توران شاهرود صبح روز (شنبه) هشتم بهمن ۱۴۰۱ به دلیل کهولت سن تلف و اندام تناسلی و تولید مثلی کوشکی به پژوهشگاه رویان تحویل داده شد.

یوزپلنگ ماده «ابریشم کنام» با ضعف جسمانی با سن کمتر از یکسال به دلیل پیدا نکردن مادرش پس از روزها تلاش در تابستان ۱۴۰۳ در منطقه حفاظت مشارکتی یوزکنام به مرکز تکثیر توران منتقل شد.

یوزپلنگ‌ها برخلاف چهره پر ابهت و گیرایشان، دارای شرایط زیست عجیبی هستند که با وجود وسواس‌های خاص زندگی، توران در استان سمنان را برای زندگی برگزیده و بقا یافته است، پارک توران تنها زادگاه زادآور یوزپلنگ آسیایی در دنیا است و امید است با به نتیجه رسیدن تلاش‌ها برای زادآوری موفق، تعداد یوزپلنگ‌های آسیایی افزایش یابد. یوزپلنگ جزو گربه‌سانان محسوب می‌شود و گربه‌سانان امکان زادآوری ۲ بار در سال و دوره بارداری سه ماه دارد و معمولا فصل‌هایی که رطوبت هوا بیشتر است، برای جفت‌گیری این گونه ارزشمند مناسب است.

براساس تحقیقات انجام شده، دی و بهمن بهترین‌ ماه‌های سال برای جفت‌گیری یوزپلنگ آسیایی است که پس از ۹۰ روز معمولا در اردیبهشت ماه توله به دنیا می‌آید. یوزپلنگ جزو پستانداران چندهمسری است و از ۲ تا سه سالگی بالغ شده و تا هشت سالگی قدرت زادآوری دارد و نوع زایش یوزپلنگ آسیایی چندقلوزایی است.