زندگی بی جهت در دنیای بی خود

کد خبر: ۸۶۷۶۷

تاریخ: ۱۹ آذر ۱۳۹۱ - ۱۴:۰۰

به گزارش ایرنا، نام ˈبی خود و بی جهتˈ برای این فیلم با استناد به گفته خود کاهانی، بر اساس تکیه کلام ˈحبیب رضاییˈ بازیگر فیلم ˈاسب حیوان نجیبی استˈ دیگر ساخته وی انتخاب شده است.

با ذره ای توجه به عنوان این اثر در حال اکران، از ابتدا متوجه می شویم که قرار است با فضایی ابزورد(پوچ) و فیلمی نامتعارف روبرو شویم.

کاهانی در فیلم جدید خود، کم و بیش همان مسیری را پیش گرفته که در میانه راه فیلمسازی با فیلم های ˈهیچˈ و ˈاسب حیوان نجیبی استˈ آغاز شد و به نوعی در قسمت آخر این سه گانه، با فیلمی منسجم تر، کوتاه تر و کم شخصیت تر روبرو هستیم که با همان دغدغه های لااقل دو فیلم قبلی او می پردازد.

دوربین به عنوان یکی از اعضای حاضر در یکی از سه لوکیشن فیلم(داخل خانه - حیاط - کوچه)، به همه جا سرک می کشد، بدنبال شخصیت ها حرکت کرده و کوچک ترین حرکات آنها را با با بازیگوشی ثبت می کند.

مخاطب تا بیش از یک سوم ابتدایی فیلم ˈبی خود و بی جهتˈ احساس می کند که با فیلمنامه مدونی روبرو نیست، البته این یکی از محاسن فیلمی با رویکردی است که بنا دارد بی قیدی و بندی و ˈولیˈ را روایت کند.

کاهانی با در نظر داشتن این رویکرد، دست بازیگران بویژه رضا عطاران و پانته آ بهرام را در بداهه پردازی باز گذاشته است.

پانته آ بهرام در نقش ˈمهتابˈ، بازی قابل قبول و در برخی صحنه ها، درخشانی ارایه کرده است که با فرض شرکت فیلم در بخش مسابقه جشنواره فجر، بدون شک می توانست یکی از شانس های تصاحب سیمرغ محسوب شود.

اما بازی ˈاحمد مهرانفرˈ در نقش همسر ˈنگار جواهریانˈ در این فیلم به شدت دست و پا بسته به نظر می رسد.

صد البته نوع شخصیت پردازی او نیز این سکوت و در حاشیه بودن را اقتضا می کرد.

بازی نگار جواهریان نیز فراز و فرود هایی را دارد که با نزدیک شدن به نیمه های پایانی فیلم قدرت بیشتری به خود می گیرد.

این درام ابزورد شهری با دستمایه قرار دادن ماجرای یک اسباب کشی، به مسایل کلان تری از جمله فاصله اندک میان حقیقت و دروغ، ثبات یا ثبات نداشتن زندگی زناشویی، روابط سنتی فامیلی در جوامع شرقی و تنها بودن آدمی می پردازد.

اینها تمامی دغدغه های کاهانی فیلمسازی است که در دیگر آثار وی نیز تکرار شده اما به علت تعدد شخصیت ها و پرداخت گسترده به این دغدغه ها در این آثار، در برخی موارد به گسست روایت ختم شده، اما در ˈبی خود و بی جهتˈ این خطا به حداقل رسیده است.

در برخی موارد، اما نگاه فیلمساز، افراطی به نظر می رسد. حضور شاگرد راننده کرولال در فیلم دلیلی به جز گرفتن خنده از تماشاچی به هر قیمت ندارد. امری که در سینمای جهان و در آثار اخیر کمدین هایی از جمله ˈبن استیلرˈ و ˈآدام سندلرˈ مشاهده می شود.

نگاه انتقادی ˈبی خود و بی جهتˈ به مادر به شدت مذهبی نگار جواهریان و روش تربیتی او و برخورد با دنیای اطراف نیز قدری گل درشت جلوه می کند.

در این جا دیگر لحن بیطرفانه فیلمساز در دو فیلم قبلی مغشوش شده و انتخاب را به عهده تماشاگر نمی گذارد و بطور آشکار به مخاطب اعلام می کند که ˈاین بد استˈ!

این اتفاق به فضای یک دست فیلم لطمه زده و در درون به نوعی ˈدیکتاتوری مولفˈ ختم می شود که حق انتخاب و تشخیص ˈخوبˈ و ˈبدˈ را از مخاطب می گیرد و دیدگاه خود را به نوعی به مخاطب تحمیل می کند.

تمهید نهایی فیلم برای پایان دادن به قضایا با خارج شدن و دور شدن دوربین از خانه و فول شاتی(نمای درشت) به در حیاط در حال بسته شدن، به نوعی روشی است کلاسیک که در پایان فیلم های بسیاری استفاده شده و البته این حرکت به نوعی ابتر مانده، زیرا این روش برای خروج در صورتی پذیرفته است که در شروع فیلم نیز دوربین مانند ˈدانای کلˈ آرام آرام از بیرون به داخل خانه نفوذ کند.

اما در شروع این فیلم این گونه نیست و مخاطب فقط در انتها با این امر مواجه می شود که رابطه علی و معلولی را مخدوش می کند.

سخن آخر آنکه فیلم ˈبی خود و بی جهتˈ فیلم خوب قدر ندیده است و حرکتی رو به جلو در کارنامه کاهانی محسوب می شود، و نگاه و فضای شلخته آن، رویکردی پست مدرن به دنیای امروزی و مناسبات زندگی شهری دارد.