سه شب خواب ناکافی می‌تواند به قلب آسیب بزند

تنها سه شب خواب ناکافی می‌تواند به قلب شما آسیب برساند؛ این یافته‌ی هشداردهنده را مطالعه‌ای جدید نشان داده است. در این گزارش می‌خوانید که چگونه کم‌خوابی می‌تواند باعث افزایش التهاب در بدن شده و سد دفاعی قلبی‌عروقی شما را تضعیف کند.

کد خبر: ۸۶۸۳۷۱

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۱:۳۲

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ در دنیایی که فرهنگ تلاش بی‌وقفه و بیداری‌های شبانه ستایش می‌شود، قربانی‌کردن خواب به نشانه‌ای از پشتکار تبدیل شده است. اما تحقیقات جدید زنگ خطر را به صدا درآورده‌اند: حتی چند شب خواب ناکافی می‌تواند تأثیری جدی بر سلامت قلب داشته باشد. در مطالعه‌ای اخیر از دانشگاه اوپسالا در سوئد، پژوهشگران نشان دادند که تنها سه شب خواب محدودشده می‌تواند خطر بروز مشکلات قلبی را در حتی جوانان سالم به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.

پشت‌پرده‌ی علمی خطر کم‌خوابی

پژوهشگران دانشگاه اوپسالا گروهی از ۱۶ مرد جوان سالم را در شرایط آزمایشگاهی کنترل‌شده تحت نظر قرار دادند. تمامی جزئیات از جمله رژیم غذایی، نور محیط و فعالیت بدنی به دقت تنظیم شده بود تا هیچ عامل بیرونی در نتایج دخالت نداشته باشد.

شرکت‌کنندگان دو برنامه‌ی خواب را دنبال کردند: یکی با خواب کافی (۸/۵ ساعت در شب) و دیگری با خواب محدود (تنها ۴/۲۵ ساعت در شب به‌مدت سه شب متوالی). پس از هر دوره خواب، شرکت‌کنندگان تمرینات دوچرخه‌سواری با شدت بالا انجام دادند و از آن‌ها پیش و پس از تمرین، نمونه خون گرفته شد. آنچه دانشمندان در نتایج مشاهده کردند، نگران‌کننده بود.

ارتباط التهاب و کم‌خوابی

آزمایش خون نشان داد که کم‌خوابی کوتاه‌مدت منجر به افزایش پروتئین‌های التهابی در بدن می‌شود. این پروتئین‌ها به‌طور طبیعی در شرایط استرس یا بیماری تولید می‌شوند، اما وقتی برای مدت طولانی بالا باقی بمانند، می‌توانند به بدن آسیب بزنند—به‌ویژه به سیستم قلبی‌عروقی. التهاب مزمن یکی از عوامل اصلی در بیماری‌های قلبی مانند:

• بیماری عروق کرونری

• نارسایی قلبی

• فیبریلاسیون دهلیزی (ضربان نامنظم قلب)

این مطالعه نشان داد که تنها پس از سه شب خواب ناکافی، بدن توانایی کنترل این شاخص‌های التهابی را از دست می‌دهد. به بیان دیگر، حتی در افراد جوان و سالم، نشانه‌هایی از فشار بر سیستم قلبی‌عروقی مشاهده شد.

خواب و ورزش: پاسخ ضعیف‌تر از انتظار

نکته‌ی جالب‌توجه دیگر در این پژوهش، تأثیر منفی کم‌خوابی بر فواید معمول ورزش بود. به‌طور طبیعی، ورزش منجر به افزایش پروتئین‌هایی می‌شود که به سلامت قلب و بازیابی عضلات کمک می‌کنند. اما در شرکت‌کنندگانی که خواب کافی نداشتند، این واکنش به‌طور محسوسی کاهش یافت. این یعنی حتی اگر منظم به باشگاه می‌روید، خواب ناکافی ممکن است بسیاری از فواید ورزشی‌تان را خنثی کند.

اهمیت زمان خواب در عملکرد بدن

کشف قابل‌توجه دیگر آن بود که سطح پروتئین‌ها در افراد کم‌خواب، بسته به زمان روز نوسان بیشتری داشت. این موضوع نشان می‌دهد که کم‌خوابی می‌تواند ساعت زیستی بدن را به هم بریزد و نه‌تنها سطح انرژی، بلکه پاسخ‌های حیاتی فیزیولوژیکی بدن را نیز مختل کند.

این یافته‌ها چه معنایی برای شما دارد؟

این مطالعه حکم بیدارباش را دارد—به‌معنای واقعی کلمه. حتی کم‌خوابی کوتاه‌مدت می‌تواند تغییراتی در بدن ایجاد کند که در بلندمدت راه را برای بیماری‌های قلبی باز می‌کند. این خطر تنها برای افراد بی‌خواب مزمن یا شیفت‌کار نیست. اگر شما هم اغلب شب‌بیداری می‌کشید یا در هفته‌های کاری پراسترس فقط چند ساعت می‌خوابید، ممکن است قلب‌تان بهای سنگینی بپردازد.

خواب باکیفیت؛ یک ضرورت برای سلامت قلب

خواب کافی دیگر نباید به‌عنوان یک «امتیاز لوکس» در نظر گرفته شود؛ بلکه یک عنصر غیرقابل مذاکره در سبک زندگی سالم است. متخصصان توصیه می‌کنند:

• خواب بدون وقفه بین ۷ تا ۹ ساعت در شب

• حفظ یک برنامه‌ی خواب منظم

• محدودکردن استفاده از صفحه‌نمایش‌ها پیش از خواب

• ایجاد یک روال آرامش‌بخش شبانه

جمع‌بندی

پیام این تحقیق روشن است: وقتی صحبت از سلامت قلب می‌شود، خواب اختیاری نیست. حتی چند شب کم‌خوابی، تعادل بدن را بر هم می‌زند و می‌تواند خطر بروز مشکلات قلبی در آینده را افزایش دهد. در عصری که بهره‌وری بیش از هر چیز دیگر ستوده می‌شود، باید به یاد داشته باشیم که عملکرد پایدار و موفق تنها از دل یک بدن و ذهن استراحت‌کرده حاصل می‌شود. بنابراین، دفعه بعد که وسوسه شدید تا یک ساعت بیشتر کار کنید و خواب‌تان را قربانی کنید، به یاد بیاورید که ممکن است این «قلب» شما باشد که هزینه‌اش را می‌پردازد.