تأثیر مخرب سیگار بر کبد و نقش آن در پیشرفت بیماری‌ها

ترک سیگار شاید یکی از مؤثرترین کارهایی باشد که می‌توانید برای محافظت از کبد و سلامت کلی بدن خود انجام دهید. برای آگاهی بیشتر، ادامه‌ی مطلب را بخوانید!

کد خبر: ۸۶۹۱۲۶

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ - ۲۱:۴۱

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ در حالی که آسیب‌های سیگار بر ریه و قلب کاملاً شناخته شده‌اند، اما «کارگر خاموش» بدن، یعنی کبد، بی‌سر‌و‌صدا هدف حمله‌ی سموم ناشی از دخانیات قرار می‌گیرد؛ حمله‌ای که روند پیشرفت بیماری‌ها را تسریع کرده و خطرات جدی برای سلامت ایجاد می‌کند.

کبد، که اغلب در بحث‌های عمومی درباره‌ی مضرات سیگار نادیده گرفته می‌شود، عضوی حیاتی با بیش از ۵۰۰ عملکرد مختلف است؛ از جمله تصفیه‌ی سموم، سوخت‌وساز مواد مغذی و تولید پروتئین‌های ضروری. هر بار که سیگار می‌کشید، بیش از ۴ هزار ماده‌ی سمی وارد بدنتان می‌شود که بسیاری از آن‌ها مستقیماً به کبد می‌رسند. این بار شیمیایی مداوم، کبد را به حالتی از کار بیش‌ از حد وادار کرده و سلسله‌ای از آسیب‌های خطرناک را به راه می‌اندازد.

دکتر یو وی وی وامسیدهار ردی، فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد خطرات پنهان سیگار برای کبد را به‌طور دقیق توضیح داد.

آسیب پنهان: سیگار چگونه به کبد شما صدمه می‌زند؟

۱. بار سمی شدید

عملکرد اصلی کبد، سم‌زدایی است. اما با هر بار مصرف سیگار، کبد با هزاران ماده‌ی سمی مانند نیتروزآمین‌ها، وینیل کلراید و فوران‌ها بمباران می‌شود. این بار مداوم، کبد را به آستانه‌ی تحملش می‌رساند و به مرور زمان موجب استرس سلولی و آسیب بافتی می‌شود.

۲. استرس اکسیداتیو

در فرآیند تجزیه‌ی این سموم، کبد رادیکال‌های آزاد تولید می‌کند؛ مولکول‌های بسیار واکنشی که موجب التهاب، فیبروز کبدی (ایجاد بافت اسکار) و در نهایت سیروز می‌شوند.

۳. تشدید بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD)

سیگار زدن به شکل چشمگیری احتمال ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی را افزایش می‌دهد؛ بیماری‌ای که در آن چربی اضافی در کبد تجمع می‌یابد. تحقیقات نشان می‌دهند که سیگار باعث تحریک تولید پروتئین‌هایی در روده می‌شود که در نهایت سرامیدهایی در کبد می‌سازند و به پیشرفت NAFLD دامن می‌زنند. این موضوع نگران‌کننده است، زیرا کبد چرب غیرالکلی شایع‌ترین بیماری مزمن کبدی در جهان محسوب می‌شود.

۴. تسریع پیشرفت هپاتیت ویروسی

در مبتلایان به هپاتیت مزمن B یا C، سیگار نقش تسریع‌کننده دارد. سیگار، آسیب به کبد را تشدید کرده و روند پیشرفت بیماری به سمت فیبروز پیشرفته، سیروز و در نهایت سرطان کبد (HCC) را تسریع می‌کند.

۵. تضعیف نتایج پیوند کبد

در افرادی که در انتظار پیوند کبد هستند یا آن را انجام داده‌اند، سیگار ریسک بروز عوارض مانند مشکلات عروقی بعد از عمل را افزایش می‌دهد و موفقیت پیوند را به خطر می‌اندازد.

۶. تضعیف سیستم ایمنی

سیگار سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کند و توانایی کبد در مقابله با عفونت‌ها را کاهش می‌دهد. در نتیجه، آسیب‌پذیری کبد به‌ویژه در افرادی که از قبل دچار بیماری‌های کبدی هستند، بیشتر می‌شود.

سیگار و سایر عوامل خطر برای کبد

دکتر ردی توضیح می‌دهد که تأثیر سیگار بر کبد به‌ندرت به‌تنهایی اتفاق می‌افتد. بلکه معمولاً همراه با سایر عوامل خطرساز رایج بروز می‌کند، مانند:

• مصرف الکل

• چاقی و دیابت

• مسمومیت دارویی

آیا می‌توان آسیب‌های وارده را جبران کرد؟

دکتر ردی تأکید می‌کند که کبد توانایی شگفت‌انگیزی برای بازسازی خود دارد. ترک سیگار، بدون توجه به مدت زمانی که فرد سیگار می‌کشیده است، می‌تواند تأثیرات مثبتی جدی بر سلامت کبد داشته باشد و در بسیاری از موارد، بخشی از آسیب را جبران کند. از جمله مزایای ترک سیگار برای کبد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش قرار گرفتن در معرض سموم: با ترک سیگار، جریان مداوم سموم قطع می‌شود.

• کاهش استرس اکسیداتیو: به کبد فرصت ترمیم و کاهش التهاب داده می‌شود.

• بهبود آنزیم‌های کبدی: نشانه‌ای از عملکرد بهتر کبد.

• کاهش خطر ابتلا به کبد چرب: کبد قادر به کاهش چربی اضافی می‌شود.

• کاهش احتمال ابتلا به سرطان کبد: اگرچه این خطر به صفر نمی‌رسد، اما به‌مرور زمان به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

نتیجه‌گیری

ترک سیگار شاید یکی از مؤثرترین راهکارها برای محافظت از کبد و سلامت عمومی بدن باشد. در حالی که صنعت دخانیات همچنان با حیله‌گری فعالیت می‌کند، آگاهی از آسیب‌های عمیق و کمتر شناخته‌شده‌ی سیگار به کبد، به ما قدرت تصمیم‌گیری برای آینده‌ای سالم‌تر را می‌دهد.

در این روز جهانی بدون دخانیات، بیایید با افشای اهداف سودجویانه‌ی شرکت‌های دخانیاتی، از سلامت کبد خود محافظت کنیم و نسلی کاملاً عاری از دخانیات بسازیم.

اگر بخواهید، می‌توانم نسخه‌ای خلاصه برای این مطلب نیز تهیه کنم که مناسب انتشار در شبکه‌های اجتماعی یا بروشورهای سلامت باشد.