«انقراض خودخواسته، محتمل‌ترین سناریو است»؛ تاریخ و آینده فروپاشی جوامع

در کتابی تازه با عنوان نفرین جالوت، دکتر لوک کمپ از دانشگاه کمبریج استدلال می‌کند که تمدن جهانی امروز – به‌رغم پیشرفت‌های فنی – بیش از هر زمان دیگری در معرض فروپاشی است. او پس از مطالعه‌ی ۵۰۰۰ سال تاریخ تمدن، به این نتیجه رسیده که جوامع بشری بارها به دلیل نابرابری، تمرکز قدرت و وابستگی به ساختارهای شکننده سقوط کرده‌اند.

کد خبر: ۸۷۸۲۰۸

تاریخ: ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ - ۲۳:۵۶

گاردین نوشت: در کتابی تازه با عنوان نفرین جالوت، دکتر لوک کمپ از دانشگاه کمبریج استدلال می‌کند که تمدن جهانی امروز – به‌رغم پیشرفت‌های فنی – بیش از هر زمان دیگری در معرض فروپاشی است. او پس از مطالعه‌ی ۵۰۰۰ سال تاریخ تمدن، به این نتیجه رسیده که جوامع بشری بارها به دلیل نابرابری، تمرکز قدرت و وابستگی به ساختارهای شکننده سقوط کرده‌اند.

به گزارش انتخاب، به گفته‌ی کمپ، نابرابری فزاینده، سلطه‌ی نخبگان، و وابستگی ما به فناوری‌های پرریسک – مانند هوش مصنوعی، تسلیحات هسته‌ای و زیست‌فناوری‌های کنترل‌ناپذیر – دلایل جدی برای نگرانی هستند.

کمپ واژه‌ی «تمدن» را کنار می‌گذارد و به جای آن از واژه‌ی «جالوت» استفاده می‌کند؛ استعاره‌ای از جوامعی که بر پایه‌ی سلطه، ذخیره‌ی غذا، انحصار سلاح، و کنترل جغرافیایی بنا شده‌اند. او می‌گوید این ساختارها اگرچه قدرتمند به نظر می‌رسند، اما از درون پوسیده‌اند، چرا که نابرابری ذاتی‌شان آن‌ها را مستعد فساد، درگیری، و فروپاشی می‌کند. تاریخ نشان داده که پس از سقوط چنین جوامعی، مردم عادی اغلب زندگی بهتری یافته‌اند – سالم‌تر، آزادتر، و مستقل‌تر.

اما تفاوت امروز در مقیاس بحران است: برای نخستین بار در تاریخ، یک «جالوت جهانی» شکل گرفته – ساختاری یکپارچه و درهم‌تنیده که اگر فروبپاشد، کل جهان را با خود خواهد کشید. به‌زعم کمپ، برای گریز از این آینده‌ی تاریک، باید جوامعی دموکراتیک، برابر و غیرمتمرکز ساخت؛ قدرت را به مردم بازگرداند و انحصارات را شکست. او هشدار می‌دهد که نجات بشر نه تنها ممکن، بلکه ضروری است – اما نیازمند شجاعت، اصلاح ساختارها و کنار گذاشتن روایت‌های غالبی است که پنج هزار سال به ما القا کرده‌اند