زیاده‌روی در مصرف فیبر؛ میان‌بُری سالم یا تهدیدی برای بدن؟

زیاده‌روی در مصرف فیبر می‌تواند هم موهبت باشد و هم دردسر، مگر اینکه با آگاهی انجام شود. ادامه‌ی مطلب را بخوانید تا تصمیمی آگاهانه بگیرید.

کد خبر: ۸۷۸۴۹۹

تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۶:۵۶

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ از متخصصان تغذیه‌ی اینستاگرامی گرفته تا پست‌های سلامتی در ردیت، یک روند جدید غذایی در حال فراگیر شدن است به نام «زیاده‌روی در مصرف فیبر» یا همان Fibremaxxing. این روند سلامتی به‌عنوان میان‌بُری همه‌جانبه برای بهبود گوارش، شکمی تخت‌تر و حتی پوستی درخشان معرفی می‌شود. تعریف ساده‌اش این است: مصرف مقادیر بسیار بالای فیبر غذایی، آن هم به‌صورت مداوم و فراتر از میزان توصیه‌شده‌ی روزانه.

اما آیا این راهکار برای سلامت روده واقعاً پشتوانه‌ی علمی دارد یا صرفاً یک مد گذرا و ویروسی است که ممکن است عوارض پیش‌بینی‌نشده‌ای داشته باشد؟ پزشک عمومی و متخصص داخلی به‌تفصیل در این‌باره توضیح داد.

زیاده‌روی در مصرف فیبر دقیقاً چیست؟

زیاده‌روی در مصرف فیبر، یعنی فرد به‌طور آگاهانه میزان فیبر مصرفی‌اش را تا حد ممکن افزایش دهد. طرفداران این روش معتقدند که این کار باعث افزایش احساس سیری، منظم شدن حرکات روده و تقویت میکروبیوم سالم روده می‌شود. افرادی که به این شیوه عمل می‌کنند، همچنین گزارش داده‌اند که خلق‌وخو بهتر شده، میل به شیرینی کاهش یافته و حتی کاهش چربی بدن تسریع شده است. به‌طور معمول، این افراد کارهای زیر را انجام می‌دهند:

• مصرف روزانه‌ی ۴۰ تا ۷۰ گرم (یا بیشتر) فیبر، در حالی که مقدار توصیه‌شده بین ۲۵ تا ۳۸ گرم است

• استفاده‌ی گسترده از منابع فیبر مانند پوسته‌ی پسیلیوم، دانه‌ی چیا، سبوس جو دوسر، حبوبات و سبزیجات پرفیبر

• جایگزینی تنقلات فراوری‌شده با خوراکی‌های غنی از فیبر

این روند به‌شدت در فضای مجازی گسترش یافته و با عکس‌های قبل‌ و ‌بعد، چالش‌های مصرف فیبر، و ویدئوهایی از تأثیرات آن همراه شده است. اینفلوئنسرها فیبر را به‌عنوان قهرمان گمنام سلامت معرفی می‌کنند.

چرا فیبر اهمیت دارد؟

فیبر، به‌ویژه فیبرهای محلول و قابل‌تخمیر، نقش مهمی در موارد زیر دارد:

• تنظیم حرکات روده

• تغذیه‌ی باکتری‌های مفید روده که مواد ضدالتهابی تولید می‌کنند

• کاهش سطح کلسترول

• کنترل افزایش ناگهانی قند خون

• افزایش حس سیری، که به کنترل وزن کمک می‌کند

دکتر تیاقی توضیح داد:

«بیشتر افراد به‌اندازه‌ی کافی فیبر مصرف نمی‌کنند. افزایش تدریجی فیبر می‌تواند گوارش را بهبود ببخشد، میکروبیوم روده را تقویت کند و حتی خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن مانند دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی-عروقی را کاهش دهد.»

زیاده‌روی در مصرف فیبر: مفید یا مضر؟

مزایای احتمالی زیاده‌روی در مصرف فیبر:

• کنترل اشتها: فیبر روند گوارش را کند می‌کند و باعث کاهش میل به خوردن می‌شود.

• تنظیم حرکات روده: فیبر بیشتر معمولاً به معنای حرکات منظم‌تر روده است.

• کنترل قند خون و کلسترول: فیبرهای محلول مانند پسیلیوم مزایای اثبات‌شده‌ای دارند.

• تقویت میکروبیوم: فیبرهای پری‌بیوتیک از باکتری‌های مفید روده حمایت می‌کنند که ممکن است بر سلامت روان و جسم تأثیر بگذارند.

عوارض احتمالی زیاده‌روی در مصرف فیبر:

• نفخ و گاز: افزایش ناگهانی فیبر ممکن است روده را تحت فشار قرار دهد و باعث ناراحتی شود.

• یبوست یا اسهال: اگر مصرف فیبر با آب کافی همراه نباشد، می‌تواند نتیجه‌ی معکوس داشته باشد.

• اختلال در جذب مواد مغذی: فیبر زیاد ممکن است جذب برخی مواد معدنی مانند آهن و روی را کاهش دهد.

• ریسک وسواس تغذیه‌ای یا ارتورکسیا: زیاده‌روی افراطی در مصرف فیبر می‌تواند به عادات غذایی بیمارگونه منجر شود.

دکتر تیاقی هشدار داد:

«مصرف بیش‌ از ‌حد فیبر، به‌ویژه اگر به‌صورت ناگهانی شروع شود، ممکن است آسیب‌زا باشد. افزایش تدریجی، تنوع در منابع فیبر، و توجه به واکنش بدن اهمیت زیادی دارد.»

اگر قصد تجربه‌ی این روند را دارید: نکات ایمن و هوشمندانه

اگر به افزایش قابل‌توجه مصرف فیبر علاقه‌مندید، نکات زیر را از یاد نبرید:

• آهسته پیش بروید: هر هفته ۵ تا ۱۰ گرم فیبر به رژیم غذایی‌تان اضافه کنید تا از ناراحتی گوارشی جلوگیری شود.

• آب کافی بنوشید: روزانه دست‌کم ۸ تا ۱۰ لیوان آب مصرف کنید تا فیبر بتواند به‌راحتی در بدن حرکت کند.

• منابع متنوع انتخاب کنید: فقط به مکمل‌ها تکیه نکنید؛ میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل را در برنامه‌ی غذایی بگنجانید.

• به واکنش بدن توجه کنید: نفخ، گرفتگی شکم یا تغییر در شکل و حالت مدفوع، نشانه‌هایی‌اند که باید تغییری در روند ایجاد شود.

• با متخصص مشورت کنید: به‌ویژه اگر به بیماری‌های گوارشی مانند سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر (IBS) یا کرون مبتلا هستید.

جمع‌بندی

زیاده‌روی در مصرف فیبر می‌تواند هم مفید باشد و هم مضر؛ همه‌چیز به آگاهی و شیوه‌ی اجرا بستگی دارد. اگر با دقت و تدریج انجام شود، ممکن است سلامت روده، احساس سیری و متابولیسم بدن را بهبود ببخشد. اما اگر بدون نظارت و بیش‌ از ‌حد انجام شود، می‌تواند منجر به ناراحتی گوارشی یا حتی به‌هم‌ریختگی تعادل تغذیه‌ای شود.

یادآور مهم: این مقاله تنها برای اهداف اطلاع‌رسانی تهیه شده و جایگزین توصیه‌ی پزشکی نیست. پیش از ایجاد تغییرات اساسی در رژیم غذایی، حتماً با متخصص مشورت کنید.