توسط رئیس پژوهشگاه فضایی صورت گرفت؛ تشریح کاربرد ماهواره‌ها در برنامه تلویزیونی «تهران ۲۰»

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه فضایی ایران، روز سه‌شنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۴ در برنامه ویژه «تهران ۲۰» شبکه تهران، دکتر وحید یزدانیان، رئیس پژوهشگاه فضایی ایران، در یک گفتگوی ویژه حاضر شد و درباره دستاوردهای فضایی کشور، ماهواره‌های بومی و نقش آنها در توسعه ارتباطات، کشاورزی، مدیریت منابع آب و بحران‌ها به تفصیل صحبت کرد.

کد خبر: ۸۸۰۰۰۲

تاریخ: ۲۲ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۲

دکتر یزدانیان ضمن عرض سلام و خیرمقدم به بینندگان، گفت: «خوشحالم که فرصتی فراهم شده تا درباره ماهواره‌ها و فعالیت‌های فضایی ایران صحبت کنیم. هر بار که خبر پرتاب ماهواره‌ای منتشر می‌شود، چه با سواد فنی و چه بدون آن، همه ما به خود می‌بالیم که کشور ما در زمره کشورهای سازنده و پرتاب‌کننده ماهواره است.»
وی تاکید کرد که این دستاوردها نتیجه تلاش نیروهای متخصص و پژوهشگران داخلی است.

معرفی و توضیح ماهواره‌ها
ایشان توضیح داد که ساخت ماهواره در کشور بیش از دو دهه است که به صورت جدی دنبال می‌شود و کشور در سه دسته اصلی ماهواره فعالیت دارد:
ماهواره‌های مخابراتی مانند ماهواره ناهید ۲ که اخیراً پرتاب شده و برای توسعه ارتباطات در مناطق محروم و روستایی طراحی شده است. ماهواره‌های سنجشی مانند ماهواره خیام که تصاویر با تفکیک بالای یک متر از سطح زمین تهیه می‌کند و کاربردهای مهمی در کشاورزی و مدیریت منابع دارد. ماهواره‌های خاص مانند ماهواره چمران که برای اندازه‌گیری تابش‌های کیهانی و موارد دیگر به کار می‌رود.

دکتر یزدانیان افزود: «ماهواره خیام، تصاویر بسیار دقیقی تهیه می‌کند که در اختیار بخش‌های مختلف کشور قرار می‌گیرد.» همچنین درباره ماهواره هیدرو گفت که این ماهواره ارتباطات تلفنی و تبادل داده را در مناطق خاص پشتیبانی می‌کند.

کاربردهای عملیاتی ماهواره‌ها در کشور
رئیس پژوهشگاه فضایی گفت: «ماهواره‌های سنجشی کاربرد بسیار وسیعی در حوزه کشاورزی دارند. به طور مثال، با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، وزارت جهاد کشاورزی قادر است سطح زیرکشت محصولات مختلف مانند گندم، جو، سیب‌زمینی و برنج را به دقت رصد کند. این امر به مدیریت بهتر منابع و جلوگیری از ضرر کشاورزان کمک می‌کند.» وی افزود که در بیش از ده استان کشور این داده‌ها به صورت عملیاتی استفاده می‌شود و دقت تصاویر و الگوریتم‌های هوش مصنوعی مورد استفاده بیش از ۸۵ درصد است.

مشکلات و چالش‌های موجود
با وجود در دسترس بودن داده‌های دقیق، دکتر یزدانیان به مشکلات فرآیندی و فاصله بین داده‌های ماهواره‌ای و آمار رسمی وزارت کشاورزی اشاره کرد. او توضیح داد که این تفاوت‌ها ناشی از مشکلات اجرایی و فرآیندی است نه کیفیت داده‌ها.
همچنین یادآور شد که هنوز برخی از بخش‌ها به طور کامل از ظرفیت ماهواره‌ها استفاده نمی‌کنند.

نقش ماهواره‌ها در مدیریت آب و بحران‌های طبیعی
دکتر یزدانیان درباره نقش ماهواره‌ها در پایش منابع آب گفت: «ماهواره‌های سنجشی قادر به رصد سطح آب‌های سطحی و بررسی تغییرات ساعتی آنها هستند. این داده‌ها می‌توانند در پیش‌بینی وقوع سیلاب یا خشکسالی کمک کنند.» او همچنین به استفاده از ماهواره‌ها در مدیریت بحران‌های طبیعی مانند زلزله، سیل و آتش‌سوزی اشاره کرد و تاکید کرد که ماهواره‌ها در حفظ پایداری ارتباطات در این شرایط بسیار موثرند.

توسعه منظومه‌های ماهواره‌ای و آینده صنعت فضایی کشور
دکتر یزدانیان گفت: «برای پوشش بهتر و افزایش دقت و کارایی باید تعداد ماهواره‌های فعال کشور به حداقل ۴۰ عدد برسد. این هدف طی ۳ تا ۴ سال آینده قابل دستیابی است.» وی تاکید کرد که همکاری‌های داخلی و بین‌المللی در این مسیر حیاتی است و پژوهشگاه فضایی ایران در حال برنامه‌ریزی و توسعه نسل‌های بعدی ماهواره‌ها است، از جمله ناهید ۳.

اهمیت مطالبه‌گری و آگاهی عمومی
رئیس پژوهشگاه فضایی بر ضرورت آشنایی بیشتر مردم و مسئولان با فناوری‌های فضایی تاکید کرد و گفت: «باید فرهنگ استفاده از داده‌های فضایی و ماهواره‌ای در تصمیم‌گیری‌های کلان و محلی توسعه یابد. این تکنولوژی‌ها بسیار کاربردی هستند و می‌توانند بسیاری از مشکلات کشور را حل کنند، اما نیازمند مطالبه و همراهی عمومی هستند.»

پایان برنامه
دکتر وحید یزدانیان در پایان گفتگو ضمن تشکر از همراهی مخاطبان، تاکید کرد که آینده صنعت فضایی کشور روشن و امیدوارکننده است و این فناوری‌ها می‌توانند به توسعه پایدار و مدیریت بهینه منابع کشور کمک کنند.