قاسم محبعلی، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه، در گفت و گو با «انتخاب»:

کلید خوردن مکانیسم ماشه مجوز می‌دهد که کشتی، وسائل نقلیه و افراد ایرانی مورد بازرسی قرار بگیرند/اگر تفاهمی بین ایران، آمریکا، روسیه و چین صورت بگیرد، می‌تواند بازگشت تحریم‌ها را به تعویق بیندازد یا پرونده ایران را به صورت عادی در آژانس دنبال کنند/جنگ رسما به پایان نرسیده؛ مذاکرات با اروپا می‌تواند کمک کند مسأله آتش بس مطرح شود/اگر مکانیسم ماشه فعال نشود، از بازگشت جنگ جلوگیری می‌کند

قاسم محبعلی، دیپلمات بازنشسته، درباره موضوعات محوری مذاکرات ایران و اروپا گفت: آنچه اعلام می‌شود با آنچه روی میز مذاکره است یکی نیست. خیلی از وقت‌ها این دو موضوع تفاوت دارند. آنچه واضح است، ایران و اروپایی‌ها پیرامون مسأله سیاست اروپایی‌ها در حوزه اسنپ بک صحبت می‌کنند. اروپایی‌ها فرصت داده‌اند که تا پایان ماه اوت اگر به توافق نرسند، روند بازگشت قطعنامه‌های گذشته را فعال کنند. آن‌ها علاقه‌مند هستند فرصت دوباره‌ای به مذاکرات با ایران بدهند. اگر تفاهمی کلی صورت بگیرد، فعلا قطعنامه‌ها برای مدتی تمدید شوند تا در فرصت دیگری مذاکرات بین ایران و غرب تداوم یابد.

کد خبر: ۸۸۱۷۱۱

تاریخ: ۰۴ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۰:۵۷

مذاکرات ایران و اروپا امروز انجام می‌شود. مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه معتقد است که این مذاکرات می‌تواند کمک کند که ایران و غرب دوباره گفت‌و‌گو کنند و مسأله آتش بس مطرح شود.

قاسم محبعلی، دیپلمات بازنشسته، درباره موضوعات محوری مذاکرات ایران و اروپا به «انتخاب» گفت: آنچه اعلام می‌شود با آنچه روی میز مذاکره است یکی نیست. خیلی از وقت‌ها این دو موضوع تفاوت دارند. آنچه واضح است، ایران و اروپایی‌ها پیرامون مسأله سیاست اروپایی‌ها در حوزه اسنپ بک صحبت می‌کنند. اروپایی‌ها فرصت داده‌اند که تا پایان ماه اوت اگر به توافق نرسند، روند بازگشت قطعنامه‌های گذشته را فعال کنند. آن‌ها علاقه‌مند هستند فرصت دوباره‌ای به مذاکرات با ایران بدهند. اگر تفاهمی کلی صورت بگیرد، فعلا قطعنامه‌ها برای مدتی تمدید شوند تا در فرصت دیگری مذاکرات بین ایران و غرب تداوم یابد. الان موضوعات متعددی وجود دارد که مهم‌ترین مسأله علاوه بر موضوع هسته‌ای، چگونگی جلوگیری از جنگ است. اینکه در مسأله بین ایران و اسراییل از گزینه نظامی استفاده شد و جنگ رسما به پایان نرسید، این مذاکرات می‌تواند کمک کند که ایران و غرب دوباره گفتگو کنند و مسأله آتش بس مطرح شود.

وی درباره مذاکره بر سر آتش بس بیان کرد: آنچه امروز وجود دارد آتش بس رسمی نیست، بلکه توقف آتش است. ترامپ تصمیم گرفت که از دو طرف بخواهد به درگیری پایان دهند. ایران و اسراییل هم پذیرفتند اما هیچ طرفی اعلام نکرد که جنگ پایان یافته است. توافق نوشته یا نانوشته‌ای وجود ندارد. برای اینکه طرفین به این درگیری خاتمه دهند نیازمند یک تفاهم هستند. در غیر این صورت ممکن است هرلحظه جنگ بازگردد.

این دیپلمات بازنشسته درباره تمایل ایران و غرب به گفتگو بر سر پایان مکانیسم ماشه اظهار داشت: از صحبت‌های اخیر جلسه وزرا اینگونه بر می‌آید که ایران ضمن اینکه علاقه‌مند نیست تحریم‌ها برگردد اما تمدید آن را به آینده موکول کرده است. ایران در این مسأله مستقیماً نمی‌تواند تصمیم بگیرد. شورای امنیت جدا از مسأله ایران، اگر تفاهمی بین ایران و آمریکا و روسیه و چین صورت بگیرد، می‌تواند بازگشت تحریم‌ها را به تعویق بیندازد یا از این موضوع صرف نظر کنند و پرونده ایران را به صورت عادی در آژانس دنبال کنند. علامت سؤال اساسی اینجاست که آیا آمریکایی‌ها و اروپایی آمادگی توافق دارند؟ ورود روس‌ها و چینی‌ها برای تعویق مکانیسم ماشه هم مبهم است. البته چین و روسیه اعلام کرده‌اند که مخالف بازگشت تحریم‌ها هستند اما اینکه توافقی بین آن‌ها و غرب صورت گرفته مشخص نیست.

محبعلی درباره گزینه‌های پیش رو ایران در مواجهه با مکانیسم ماشه گفت: وضعیت بد و وضعیت بدتر مسأله پیش رو ماست. بازگشت تحریم‌ها ایران را وارد وضعیت بدتر می‌کند. واکنش بازار و نرخ ارز و بورس و تورم نشان می‌دهد که وضعیت بدتری در صورت بازگشت تحریم‌ها صورت می‌گیرد. تحریم‌های اروپایی و آمریکایی می‌تواند خیلی دامنه دار شود. اجرای تحریم‌های بین‌المللی وضعیت را به گونه‌ای می‌کند که حداقل روابط موجود هم دچار بحران می‌شود. اگر مکانیسم ماشه فعال نشود، از بازگشت جنگ جلوگیری می‌کند. قطعنامه مکانیسم ماشه این مجوز را به آمریکا می‌دهد که کشتی و قطار و وسائل نقلیه و افراد ایرانی را مورد بازرسی قرار دهند.

او افزود: جلوگیری از فعال شدن مکانیسم ماشه، به فعال شدن دیپلماسی منجر می‌شود. راه حل توقف دیپلماسی هم جنگ است. ما امیدواریم اگر ایران دنبال جنگ است پیروز شود و خوشحال می‌شویم اما اینکه چنین احتمالی را هیچ کارشناس نظامی نمی‌دهد که ایران در جنگ با آمریکا، خواسته‌هایش تأمین شود. برای آمریکا هم جنگ پرهزینه‌ای شکل می‌گیرد اما برای ایران پرهزینه‌تر است. تنها راه ایران پیگیری دیپلماسی است. امتیازی که ایران می‌تواند از اروپا بگیرد، جلوگیری از جنگ است.