آیا سردرد ناگهانی می‌تواند نشانه‌ی اولیه سکته باشد؟

سردرد ناگهانی یا تاندِرکْلَپ همان‌طور که از نامش پیداست، ناگهان و به شدت رخ می‌دهد؛ مانند صدای غرش رعد. گاهی اوقات این نوع سردرد می‌تواند نشانه‌ی یک بیماری جدی زمینه‌ای، مثل سکته مغزی باشد. در ادامه می‌خوانید که چگونه می‌توان آن را تشخیص داد.

کد خبر: ۸۸۱۹۲۲

تاریخ: ۰۵ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۳:۴۸

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ آیا تا به حال احساس کرده‌اید که «بدترین سردرد زندگی‌تان» را تجربه می‌کنید؟ اگر چنین بوده، احتمالاً با سردرد ناگهانی (Thunderclap Headache) مواجه شده‌اید؛ سردردی بسیار شدید و ناگهانی که در کمتر از یک دقیقه به اوج شدت خود می‌رسد.

آنچه نگران‌کننده‌تر است، این است که چنین سردردی می‌تواند نشانه‌ی بیماری‌های جدی مانند سکته مغزی باشد. اما چگونه بفهمیم که واقعاً دچار سردرد ناگهانی هستیم؟ آیا این سردرد به سکته مغزی مربوط است یا نه؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، نظر دکتر بهاسکار شوکلا، متخصص مغز و اعصاب در بیمارستان PSRI دهلی را جویا شدیم.

سردرد ناگهانی چیست؟

دکتر شوکلا سردرد ناگهانی را سردردی شدید و غیرمنتظره توصیف می‌کند که در عرض چند ثانیه تا یک دقیقه به شدت کامل می‌رسد. او می‌گوید:

«برخلاف سردردهای معمولی که به‌تدریج شروع می‌شوند و ممکن است با استراحت یا دارو بهبود یابند، سردرد ناگهانی بدون هشدار ظاهر می‌شود و می‌تواند بلافاصله ناتوان‌کننده باشد.»

به دلیل شروع ناگهانی و شدت بالای آن، این نوع سردرد تا زمانی که علل خطرناک رد نشوند، یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شود.

بر اساس داده‌های موجود، اطلاعات محدودی درباره‌ی شیوع این سردرد وجود دارد. تنها برآورد موجود مربوط به یک مطالعه در سوئد است که نشان داد سالانه حدود ۴۰ نفر از هر ۱۰۰ هزار بزرگسال دچار سردرد ناگهانی می‌شوند (StatPearls Publishing).

علل شایع سردرد ناگهانی

چندین وضعیت می‌توانند باعث بروز این نوع سردرد شوند. جدی‌ترین علت، خونریزی درون یا اطراف مغز است، به‌ویژه در اثر پارگی آنوریسم. علل دیگر عبارت‌اند از:

• لخته‌های خونی در وریدهای مغزی (ترومبوز وریدی مغزی)

• تنگ‌شدن ناگهانی رگ‌های مغزی (سندرم تنگی برگشت‌پذیر عروق مغزی)

• سکته مغزی

• فشار خون بسیار بالا و کنترل‌نشده

• عفونت‌هایی مانند مننژیت

• آسیب‌های سر

به گفته‌ی دکتر شوکلا، گاهی سردرد ناگهانی می‌تواند هشدار اولیه سکته یا سایر مشکلات جدی مغزی باشد.

او توضیح می‌دهد: «این نوع سردرد معمولاً با خونریزی درون مغز، مانند خونریزی زیرعنکبوتیه، همراه است که اغلب ناشی از پارگی آنوریسم است.»

در برخی موارد، ممکن است با اختلالات انعقادی، انسداد رگ‌های خونی یا تغییرات ناگهانی جریان خون در مغز مرتبط باشد.

هرچند همه‌ی سردردهای ناگهانی نشانه‌ی سکته نیستند، اما خطر آن به اندازه‌ای بالاست که نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد.

چه زمانی باید فوراً به دنبال کمک اورژانسی رفت؟

دکتر شوکلا تأکید می‌کند: «اگر شما یا اطرافیانتان دچار سردرد ناگهانی شدید، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.»

زیرا این نوع سردرد می‌تواند علامت بیماری‌های تهدیدکننده‌ی زندگی، مانند خونریزی مغزی یا سکته باشد.

علائم هشداردهنده‌ی اضافی که موضوع را اضطراری‌تر می‌کنند، عبارت‌اند از:

• از دست دادن ناگهانی هوشیاری

• گیجی

• تشنج

• مشکل در صحبت‌کردن

• ضعف در یک سمت بدن

• مشکلات بینایی

حتی اگر این علائم همراه وجود نداشته باشند، شدت و ناگهانی بودن سردرد به‌تنهایی کافی است تا نیاز به مراقبت اورژانسی را توجیه کند.

تشخیص و درمان

از آنجا که سردرد ناگهانی می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد، تشخیص دقیق کلید درمان آن است.

به گفته‌ی دکتر شوکلا، پزشکان ابتدا تاریخچه‌ی دقیق بیمار و معاینه‌ی عصبی را انجام می‌دهند.

• اولین گام معمولاً سی‌تی اسکن مغز برای بررسی خونریزی است.

• اگر نتیجه‌ی سی‌تی اسکن طبیعی باشد اما همچنان شک وجود داشته باشد، پونکسیون کمری (نمونه‌گیری از مایع نخاعی) برای بررسی وجود خون در مایع مغزی-نخاعی انجام می‌شود.

• در برخی موارد، ام‌آر‌آی یا سی‌تی آنژیوگرافی برای بررسی آنوریسم، تنگی رگ‌ها یا لخته‌ها لازم است.

درمان بستگی به علت اصلی دارد:

• در صورت وجود خونریزی، ممکن است نیاز به جراحی فوری مغز یا اقدامات مداخله‌ای برای ترمیم آنوریسم یا متوقف کردن خونریزی باشد.

• اگر علت اسپاسم رگ‌های خونی باشد، داروهای خاص برای شل‌کردن رگ‌ها تجویز می‌شود.

• عفونت‌ها با آنتی‌بیوتیک یا داروهای ضدویروس درمان می‌شوند.

• فشار خون بالا با دارو کنترل می‌شود.

• در مواردی که علت خطرناک پیدا نشود، مراقبت حمایتی شامل کنترل درد و پایش دقیق بیمار انجام می‌شود.

جمع‌بندی

سردرد ناگهانی می‌تواند بسیار دردناک و گاه نشانه‌ی یک وضعیت تهدیدکننده‌ی زندگی مانند سکته مغزی باشد که ممکن است به ناتوانی دائمی منجر شود. تشخیص به‌موقع این نوع سردرد و شناسایی علت اصلی آن برای درمان فوری ضروری است. بی‌توجهی یا درمان‌نکردن آن می‌تواند پیامدهای مرگبار داشته باشد.

اگر چنین حملاتی را تجربه می‌کنید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.