دریای نور، الماسی که به پادشاهان ایران تعلق داشت، در گاو صندوق بنگلادشی‌ها است؟

بیش از یک قرن است که الماس درخشان دریای نور در گاوصندوق یک بانک در بنگلادش مهر و موم شده است؛ رازی که ذهن خواجه نعیم مراد، نتیجه آخرین شاهزاده یا نائب داکا، را به خود مشغول کرده است.

کد خبر: ۸۸۳۱۵۱

تاریخ: ۱۲ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۸:۴۴

بی‌بی‌سی: بیش از یک قرن است که الماس درخشان دریای نور در گاوصندوق یک بانک در بنگلادش مهر و موم شده است؛ رازی که ذهن خواجه نعیم مراد، نتیجه آخرین شاهزاده یا نائب داکا، را به خود مشغول کرده است.

سوال این است که آیا جواهرات خانواده او که در سال ۱۹۰۸ در گاوصندوق گذاشته شدند، در جریان خشونت‌های پایان سلطه بریتانیا در سال ۱۹۴۷ از بین رفته‌اند؟

آیا آن‌ها از جنگ استقلال بنگلادش در سال ۱۹۷۱ و رشته کودتاهای پس از آن جان سالم به در بردند و هنوز سالم و دست‌نخورده در زیر گرد و غبار باقی مانده‌اند؟

بسیاری گمان می‌کنند که این جواهرات مدت‌هاست از بین رفته‌اند و به همین دلیل هم مقام‌های بانک دولتی از کار ساده‌ای مثل باز کردن یک گاوصندوق طفره می‌روند زیرا می‌ترسند مسئولیت خالی بودن احتمالی آن را بر عهده بگیرند.

اما دولت بی‌پول این کشور در جنوب آسیا اکنون به کمیته‌ای دستور داده مهر و موم گاوصندوق را باز کند و مراد هم همچنان امیدوارست.

مراد ۵۵ ساله با نقل داستانی که از پدرش به یاد دارد، درباره الماس درشت «دریای نور» که سنگ اصلی یک بازوبند درخشان است، صحبت می‌کند.

او به خبرگزاری فرانسه گفت: « این قصه پریان نیست. الماسی مستطیل‌شکل بود که با بیش از شش الماس کوچک‌تر احاطه شده بود.»

این جواهر تنها یکی از ۱۰۸ قطعه از گنجینه‌ای ارزشمند بود. بر اساس اسناد اصلی دادگاه، این گنجینه‌ شامل یک شمشیر طلا و نقره مزین به الماس می‌شود و یک فینه (کلاه متداول در زمان امپراتوری عثمانی) جواهرنشان با آویزهایی از مروارید و یک سنجاق‌سینه ستاره‌ شکل خارق‌العاده که زمانی به یک امپراتریس فرانسوی تعلق داشت.

مراد، ستاره سابق محبوب سینما، در یک ویلای بزرگ در حومه اعیان‌نشین داکا زندگی می‌کند.

این آخرین باری بود که این گنجینه دیده شد و از آن زمان به بعد، افسانه و تاریخ به هم آمیختند.

مراد معتقد است که عمویش در دهه ۱۹۸۰ جواهرات را در بانک دیده است اما مقام‌های بانک می‌گویند نمی‌دانند که گاوصندوق اصلا باز شده است یا نه.

صلاح‌الدین نگری، رئیس هیئت اصلاحات ارضی بنگلادش، می‌گوید این نهاد دولتی سرپرستی گنجینه را که در یک بانک دولتی نگهداری می‌شود، به ارث برده است. او به خبرگزاری فرانسه گفت: «من هنوز هیچ‌کدام از این جواهرات را ندیده‌ام.»

اسناد دادگاه در سال ۱۹۰۸ وزن الماس بر حسب قیراط را مشخص نکرده‌اند اما ارزش آن را ۵۰۰ هزار روپیه برآورد کرده بودند که بخشی از گنجینه‌ای ۱/۸ میلیون روپیه‌ای بود.

این مبلغ به نرخ امروز تقریباً معادل ۱۳ میلیون دلار است، هرچند کارشناسان می‌گویند ارزش چنین جواهرات نادر و بزرگی از آن زمان در بازار چندین برابر شده است.

شوکت‌علی خان، مدیرعامل سونالی بانک و سرپرست فعلی گاوصندوق، می‌گوید که این گاوصندوق همچنان بسته مانده است: «گاوصندوق مهر و موم شده است. سال‌ها پیش، یک تیم بازرسی برای بررسی جواهرات آمدند اما آن را باز نکردند؛ آن‌ها فقط دروازه‌ای را که گاوصندوق در آن قرار داشت، گشودند.»

خود او هم بی‌صبرانه منتظر است که بالاخره گاوصندوق باز شود، اگرچه هنوز تاریخی برای آن تعیین نشده است. او با لبخند کوتاهی گفت: «من هم هیجان‌زده‌ام.»

خانواده دوست دارند بدانند که آیا هنوز بدهی قرن گذشته باقی مانده است و می‌توانند جواهرات را پس بگیرند یا نه.

مراد اگرچه رویای داشتن الماس‌ها را در سر دارد اما می‌گوید آرزوی واقعی‌اش فقط این است که این گنجینه را با چشمان خودش ببیند: «به اعتقاد ما اگر کسی بدهکار بمیرد، روحش هیچ‌گاه آرامش نمی‌یابد.»