قاسم محبعلی، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه، در گفت‌و‌گو با «انتخاب»:

توافقی جامع میان ایران، اروپایی‌ها و آمریکا می‌تواند آتش‌بسی دائمی در منطقه برقرار کند / حمله اسرائیل به قطر با هماهنگی و اجازه آمریکا انجام شد

مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه گفت: «اسرائیل به‌دنبال حل‌وفصل مسائل از طریق مصالحه نیست. هر زمان روندی به سمت توافق پیش می‌رود، این رژیم با اقدامی، آن را در همان آغاز خنثی می‌کند. اسرائیل اساسا ترجیح می‌دهد مسائل را از راه نظامی حل کند. طولانی‌شدن جنگ نیز به نفع نتانیاهو است، زیرا می‌تواند محاکمه شدنش را به تعویق بیندازد زیرا او می‌داند اگر جنگ تمام شود، محکوم خواهد شد و حتی شاید به زندان برود».

کد خبر: ۸۸۴۱۳۱

تاریخ: ۱۹ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۲:۲۷

گروه سیاست «انتخاب»: حمله اخیر اسرائیل به قطر برای ترور اعضای مذاکره‌کننده حماس علاوه بر آنکه اقدامی غیرقانونی بود، می‌تواند پیامدهای مهمی در منطقه داشته باشد‌. اینکه آیا می‌شود این حمله را نشانه‌ای از دور تازه درگیری‌ها دانست؟

قاسم محبعلی، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه، درباره این موضوع به «انتخاب» گفت: «اسرائیل به‌دنبال حل‌وفصل مسائل از طریق مصالحه نیست. هر زمان روندی به سمت توافق پیش می‌رود، این رژیم با اقدامی، آن را در همان آغاز خنثی می‌کند. اسرائیل اساسا ترجیح می‌دهد مسائل را از راه نظامی حل کند. طولانی‌شدن جنگ نیز به نفع نتانیاهو است، زیرا می‌تواند محاکمه شدنش را به تعویق بیندازد زیرا او می‌داند اگر جنگ تمام شود، محکوم خواهد شد و حتی شاید به زندان برود».

او ادامه داد: «در مورد واکنش‌ها باید گفت که آنچه تاکنون دیده‌ایم، بیشتر در حد محکومیت‌های لفظی و صدور بیانیه‌ها بوده است اما تا زمانی که آمریکا از اسرائیل حمایت می‌کند، بعید است اقدام عملی جدی برای جلوگیری یا مجازات اسرائیل صورت بگیرد. مهم‌ترین پایگاه فرماندهی آمریکا در منطقه یا به تعبیری سرفرماندهی این کشور در قطر است و حتما حمله اخیر با هماهنگی و بلکه با اجازه آمریکا رخ داده است. از سوی دیگر تصور رسیدن هواپیماهای جنگی اسرائیل به قطر بدون اطلاع و هماهنگی آمریکا بسیار دشوار است. با این وصف چنین عملیاتی با چراغ سبز آمریکا انجام شده است و طبیعی است که آمریکایی‌ها باید از این عملیات آگاه باشند، زیرا آنها منطقه، پروازها و رفت‌وآمدها را به‌طور کامل کنترل می‌کنند و اگر تهدیدی متوجه خودشان باشد، بی‌تردید واکنش نشان می‌دهند؛ بنابراین در جریان این اقدام بوده‌اند. هرچند باید صبر کرد تا ابعاد کامل موضوع روشن شود».

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین بیان کرد: «اسرائیل از زمان تشکیلش تاکنون سیاستی ثابت داشته است؛ آنکه هر کس و هر دولتی که علیه این رژیم اقدامی انجام دهد، یا کشته یا ترور شده یا مورد حمله قرار گرفته است. صدام حسین و معمر قذافی در همین چارچوب هدف قرار گرفتند. دلیل آن بود که صدام در جریان اشغال کویت به اسرائیل موشک شلیک کرد و قذافی نیز به گروه‌های فلسطینی کمک مالی می‌کرد. بسیاری از رهبران حماس و دیگر گروه‌ها هم ترور شدند؛ بنابراین باید انتظار داشت که اسرائیل هر جا دسترسی داشته باشد و مانع جدی در برابرش وجود نداشته باشد، این سیاست را ادامه دهد. در مورد ایران نیز، از دید تحلیلی باید گفت جنگ پایان نیافته است، بلکه وقفه‌ای در آن ایجاد شده است و مشخص نیست که این وقفه تا چه زمانی ادامه می‌یابد».

محبعلی در پایان گفت: «مسئله ایران و آمریکا را باید با نگاهی متفاوت بررسی کرد. شرایط کنونی پیچیده است و از سوی اسرائیل به ایران حمله شده است که در نباید به این مرحله می‌رسید. اما این وضعیت قابل پیش‌بینی بود؛ از زمانی که پرونده ایران به شورای امنیت رفت، مشخص بود که اگر توافقی جدی و تعیین‌کننده به دست نیاید، احتمال وقوع جنگ بسیار بالاست. برجام تلاشی برای به تعویق انداختن این روند بود. با این حال، تنها یک توافق سیاسی می‌تواند مسئله را به‌طور واقعی حل کند. اگر ایران، آمریکا و اروپا به توافقی برسند و آن توافق مورد رضایت همه و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس هم باشد امکان آتش‌بسی دائمی در منطقه وجود دارد. اکنون سیاست‌های ایران در قبال آمریکا و اسرائیل به نقطه‌ای رسیده است که تنها دو راه پیش رو وجود دارد؛ حل مسئله از طریق درگیری نظامی یا از طریق دیپلماسی. به‌طور طبیعی، به سود ایران است که مسئله از راه سیاسی و دیپلماتیک حل شود اما اگر چنین نشود، احتمال وقوع جنگی بزرگ‌تر از جنگ‌ گذشته وجود خواهد داشت».