باتوجه به توافق ایران و آژانس، احتمال عملی شدن اسنپ‌بک و بازگشت قطعنامه‌ها چقدر است؟ / علی واعظ عضو ارشد گروه بحران تحلیل می کند

از سه شرط، دو شرط احتمالاً در مسیر درست حرکت می‌کنند، اگرچه مشخص نیست چقدر و با چه سرعتی. در مورد سوم، نشانه‌ای از حتی حرکت جزئی هم دیده نمی‌شود: موضع آمریکا به نظر این است که ایرانی‌ها می‌دانند چگونه به ما برسند اما نیازی به اقدام اول یا پذیرش مذاکرات غیرمستقیم نیست. بنابراین در وضعیت فعلی، احتمال اعمال اسنپ‌بک بیشتر از عدم آن است.

کد خبر: ۸۸۴۴۱۰

تاریخ: ۲۱ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۷:۲۸

علی واعظ رئیس پروژه ایران «گروه بین‌المللی بحران» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: در اواسط مهلت فرآیند ۳۰ روزه «بازگشت قطعنامه های تحریمی» (snapback) که توسط سه کشور اروپایی در ۲۸ اوت کلید خورد، هستیم.

به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»؛ در ادامه تحلیل واعظ آمده است: پیش از این و پس از ابلاغ، سه کشور اروپایی پیشنهاد تمدید شش‌ماهه تاریخ انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در ۱۸ اکتبر را مطرح کرده بودند، اما در ازای سه اقدام ایران: بازگرداندن دسترسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات هسته‌ای خود، ارائه اطلاعات درباره محل ذخایر اورانیوم با غنای بالا و از سرگیری تعامل با دولت ترامپ.

جمهوری اسلامی ایران در ابتدا به نظر می‌رسید بر این متمرکز باشد که اسنپ‌بک از نظر قانونی بی‌اساس، از نظر دیپلماتیک بی‌ملاحظه و از نظر عملی ناکارآمد است.

با این حال — احتمالاً با دیدن محدودیت‌های این استدلال‌ها — ایران همچنین تلاش کرده است اقداماتی انجام دهد که شانس تمدید اسنپ‌بک را اندکی بیشتر کند.

با وجود واکنش گسترده تندروها که نگاهشان به آژانس از انتقادی به خصمانه تغییر کرده، دولت ایران روز سه‌شنبه تفاهمی با آژانس نهایی کرد — هرچند فعلاً می‌توان آن را به عنوان «مفهوم یک توافق» در نظر گرفت.

همان‌طور که مدیرکل آژانس تشریح کرد، توافق درباره «رویه‌های عملی برای اجرای اقدامات نظارتی» که در قاهره حاصل شد، «درک روشنی» از بازرسی‌ها و دیگر عناصر CSA ارائه می‌دهد و «گزارش‌دهی» درباره سایت‌هایی که در ژوئن مورد حمله قرار گرفتند و وضعیت ذخایر غنی شده را پیش‌بینی می‌کند.

پاسخ سه کشور اروپایی و آمریکا در شورای حکام آژانس (BoG) حمایتی اما محتاطانه بود. آن‌ها منتظر اقدامات واقعی در میدان باقی ماندند و با تیک‌تاک زمان بازگشت قطعنامه ها، نسبت به کافی بودن توافق فعلی برای تمدید اسنپ‌بک بدبین هستند. ایران در همین حال می‌گوید اگر بازگشت قطعنامه‌ها رخ دهد، این توافق لغو خواهد شد.

بنابراین از سه شرط، دو شرط احتمالاً در مسیر درست حرکت می‌کنند، اگرچه مشخص نیست چقدر و با چه سرعتی.

در مورد سوم، نشانه‌ای از حتی حرکت جزئی هم دیده نمی‌شود: موضع آمریکا به نظر این است که ایرانی‌ها می‌دانند چگونه به ما برسند اما نیازی به اقدام اول یا پذیرش مذاکرات غیرمستقیم نیست.

بنابراین در وضعیت فعلی، احتمال اعمال اسنپ‌بک بیشتر از عدم آن است.

اما اتفاقات به اندازه کافی در جریان است که دو هفته آینده را بسیار جذاب می کند.