گروسی: ایران تعلیق توافق با آژانس را اعلام نکرده/ سه درخواست کشور‌های اروپایی، یعنی مذاکره مستقیم تهران با واشنگتن، پاسخگویی درباره مواد هسته‌ای غنی‌شده با خلوص بالا و ازسرگیری نظارت‌های آژانس، تا حدی در حال رخ دادن است/ برخی در ایران می‌گویند هنوز بر سر چیزی توافق نشده و شما نمی‌توانید اینجا بیایید، مسلما این‌ها اظهارات سیاسی است

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با بیان اینکه ایران در تماس‌های مداوم با آژانس هنوز تعلیق توافقات قاهره را در نتیجه اقدام سیاسی کشورهای اروپایی علیه ایران اعلام نکرده است، گفت: ما فکر می‌کنیم بیشتر مواد هسته‌ای هنوز در زیر آوارها مدفون است.

کد خبر: ۸۸۶۲۳۳

تاریخ: ۰۱ مهر ۱۴۰۴ - ۱۳:۱۳

به گزارش انتخاب، مشروح مصاحبه گروسی با شبکه PBS در ادامه می‌آید:

نیک شیفرین، مجری: رافائل گروسی، بسیار سپاسگزارم، به "News Hour" خوش آمدید.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس: ممنونم. خوشوقتم.

نیک شیفرین: این آخر هفته، شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد که همکاری با آژانس را تعلیق کرده است. آنها عملاً چیزی به شما منتقل کرده‌اند؟

رافائل گروسی: چنین چیزی نه. اما در این مقطع پیام‌های زیادی وجود دارد، برخی از آنها متناقض. ما یک خط ارتباطی دائمی داریم. چند روز پیش در قاهره بودیم، جایی که درباره یک چارچوب جدید همکاری توافق کردیم تا بازرسی‌هایمان در ایران را از سر بگیریم؛ بازرسی‌هایی که طبعاً بعد از حملات ماه ژوئن متوقف شده بود.

نیک شیفرین: پس در حال حاضر، آیا می‌دانید که این موضوع واقعی است؟ آیا آنها واقعاً توافقی را که در قاهره امضا کردید، تعلیق کرده‌اند؟

رافائل گروسی: خیر، ما هیچ اطلاع‌رسانی رسمی در این خصوص دریافت نکرده‌ایم. و می‌دانیم که در ایران صداهای مختلفی هست: گاهی در مجلس، گاهی از سوی سیاستمداران، که اعلام می‌کنند همکاری تعلیق شده یا می‌خواهند تعلیق کنند. در عین حال، تعهداتی وجود دارد، چون ایران عضو معاهده عدم اشاعه است. این البته پایه کار بازرسی ماست. پس همه اینها باید روشن شود. اما در حال حاضر، تعلیق رسمی وجود ندارد.

نیک شیفرین: اما اجازه دهید مطمئن شوم. توافقی که شما در قاهره امضا کردید به بازرسان اجازه می‌دهد به ــ نقل‌قول ــ «همه تأسیسات و مراکز» بازگردند و شامل گزارش‌دهی درباره همه سایت‌های مورد حمله نیز می‌شود. این اشاره به حمله آمریکا دارد…

رافائل گروسی: به همه‌چیز، بله، بله، بله.

نیک شیفرین:‌ … به همه‌چیز، درست است؟ همچنین مواد هسته‌ای موجود در آن سایت‌ها.‌ پس در حال حاضر، شما معتقدید که هنوز آن توافق را با ایران دارید؟

رافائل گروسی: بله داریم. امیدواریم که حفظ شود. چیزی خودکار وجود ندارد. اما این درباره هر کشوری صدق می‌کند. کشورها اطلاعیه‌هایی برای بازرسی دریافت می‌کنند. اما بازرسی‌ها باید انجام شود. این مهم است.

نیک شیفرین: خیلی خب، بیایید درباره سه سایتی که ایالات متحده هدف قرار داد صحبت کنیم: فردو، نطنز، اصفهان.

رافائل گروسی: بله. بله.

نیک شیفرین: این چگونه خواهد بود؟ آیا بازرسان شما خودشان قادر خواهند بود به این سه سایت بروند یا متکی به نوعی گزارش ایرانی خواهند بود؟

رافائل گروسی: خیر، ابتدا باید گزارشی وجود داشته باشد که آنها وضعیت را توضیح دهند. سپس ما آن را ارزیابی می‌کنیم. در پایان، لازم خواهد بود که از آن مکان‌ها بازدید یا بازرسی کنیم.

نیک شیفرین: و شما توافق برای بازدید از این سه سایت دارید؟

رافائل گروسی: بله، اما خودکار نیست. و این همان جایی است که ــ اگر بخواهید ــ یک فرایند طی خواهد شد. در ایران کسانی هستند که می‌گویند هیچ توافقی نشده و شما نمی‌توانید بیایید. این البته یک اظهار نظر سیاسی است. واقعیت این است که وقتی ما اطلاع بازرسی بدهیم، بازرسی باید انجام شود.

نیک شیفرین: از بیرون می‌توان فهمید که این بیانیه‌های متناقض که شما سیاسی می‌نامید، چنین جلوه می‌دهد که ایران همکاری نمی‌کند.

رافائل گروسی: بله.

نیک شیفرین: از نظر شما، آیا ایران همکاری می‌کند؟

رافائل گروسی: فکر می‌کنم ایران همکاری می‌کند، گرچه آنها برداشت خودشان از همکاری را دارند.

نیک شیفرین: اما ببخشید، شما مسئول نهادی هستید که الزامات فنی آن بسیار مشخص است، درست است؟

رافائل گروسی: بله.

نیک شیفرین: یعنی ایران ممکن است احساس نارضایتی داشته باشد، اما در نهایت، آیا آنچه نیاز دارید به شما می‌دهند؟

رافائل گروسی: ما شروع کرده‌ایم. بازرسی‌هایی در نیروگاه بوشهر در جنوب کشور انجام شده است. اکنون در حال بازدید از یک راکتور تحقیقاتی هستیم. البته نکته اصلی، چون نمی‌خواهم از سؤال طفره بروم، مواد هسته‌ای است.

نیک شیفرین: درست. این همان نزدیک به ۱۰۰۰ پوند اورانیوم غنی‌شده با درصد بالا است. آیا اطلاعات جدیدی دارید که نشان دهد نابود شده یا نابود نشده است؟

رافائل گروسی: خیر، اطلاعاتی درباره وضعیت این مواد وجود ندارد. ما فکر می‌کنیم بیشتر مواد هنوز آنجاست و…

نیک شیفرین: یعنی زیر زمین مدفون است.

رافائل گروسی: بله، بله. و این اجماع کلی بسیاری است، از جمله در خود ایران، که مواد هنوز وجود دارد. پس وقتی گزارش آنها را دریافت کنیم، آنگاه می‌توانیم این فرایند تعامل و شاید بازرسی‌ها را آغاز کنیم.

نیک شیفرین: همان‌طور که می‌دانید، آمریکا و اروپا سه مطالبه بسیار مشخص مطرح کرده‌اند…

رافائل گروسی: بله.

نیک شیفرین: … همکاری با آژانس، گفت‌وگوهای مستقیم با ایالات متحده و ارائه گزارش کامل درباره تمام مواد هسته‌ای که صحبتش را کردیم.

رافائل گروسی: تا حدی همه اینها در حال انجام است.

نیک شیفرین: خیلی خب، پس سؤال من همین است. از نظر شما، آیا ایران هر سه کار را انجام می‌دهد؟

رافائل گروسی: خب، بستگی دارد چه معیاری برای کافی بودن در نظر بگیرید.

نیک شیفرین: برای آمریکایی‌ها، جواب بله یا خیر است.

رافائل گروسی: اول از همه، خب، آمریکایی‌ها در نهایت ــ شما می‌توانید از آنها بپرسید. من در ارتباط نزدیک با سفیر ویتکوف، نماینده ویژه هستم که احترام زیادی برای او قائلم. موضع آنها، موضعی است که من باید به آن احترام بگذارم. کاری که من می‌کنم چیز دیگری است. پس، طبق سه معیاری که شما ذکر کردید، ایران با آژانس همکاری می‌کند. آیا همه آنچه می‌خواستیم گرفته‌ایم؟ نه هنوز. آیا درباره مواد بررسی کرده‌ایم؟ نه هنوز، اما در حال کار روی آن هستیم. درباره تماس‌ها با ایالات متحده هم، فکر می‌کنم برخی تماس‌ها وجود داشته است.

نیک شیفرین: و در پایان، شما تحت تدابیر امنیتی شدیدتری به دلیل تهدیدهای ایران هستید. این تدابیر هنوز برقرار است؟ بدون اینکه وارد جزئیات شوید. و آیا این مانع انجام کار شما خواهد شد؟

رافائل گروسی: بله، برقرار است و خیر.

نیک شیفرین: یعنی همچنان برقرار است و مانع نمی‌شود؟

رافائل گروسی: بله همچنان برقرار است و نه. و این همان است ــ یعنی باید از آن فراتر رفت. آسان نیست که در یک گفت‌وگوی دیپلماتیک باشید و برخی چیزها گفته شود و تهدیدهایی مطرح شود. اما این بخشی از وظیفه ماست که کار را ادامه دهیم. ما نمی‌توانیم در این مقطع اجازه دهیم بحران دیگری در خاورمیانه شکل بگیرد. باید از آن جلوگیری کنیم. باید به یک وضعیت پایدار و ماندگار حرکت کنیم که، به نظر من، تنها از مسیر دیپلماسی می‌گذرد.

نیک شیفرین: رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بسیار سپاسگزارم.

رافائل گروسی: ممنونم.