آیا درمان با آنتی‌بیوتیک می‌تواند باعث اضطراب شود؟

احساس اضطراب بعد از شروع یک داروی جدید دارید؟ در این مطلب می‌خوانید که آیا داروی شما مقصر است یا نه ،برای مقابله با آن چه می‌توانید انجام دهید.

کد خبر: ۸۸۸۷۲۰

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۴۰۴ - ۱۷:۱۷

احساس اضطراب بعد از شروع یک داروی جدید دارید؟ در این مطلب می‌خوانید که آیا داروی شما مقصر است یا نه — و برای مقابله با آن چه می‌توانید انجام دهید.

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛  برای بسیاری از ما، شروع یک درمان جدید گامی برای بهبود سلامتی یا افزایش احساس تندرستی است. اما اگر همان دارو باعث شود احساس ناراحتی، بی‌قراری یا اضطراب کنید چه؟

کارشناسان تأکید می‌کنند که این احساس فقط «در ذهن شما» نیست — برخی داروها می‌توانند بر خلق‌وخو و عملکرد ذهن تأثیر بگذارند. چه داروی تجویزی باشد، چه درمان هورمونی یا حتی داروی بدون نسخه، گاهی عوارض جانبی آن می‌تواند شامل علائمی شبیه اضطراب باشد؛ مانند تپش قلب، احساس فرو رفتن در دل یا بی‌خوابی.

.

چرا آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند باعث اضطراب شوند؟

برخی داروها به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر شیمی مغز یا سیستم عصبی اثر می‌گذارند و باعث تغییر در خلق‌وخو می‌شوند. به گفته‌ی دکتر پیلای، موارد زیر از شایع‌ترین عوامل هستند:

• کورتون‌ها (مثل پردنیزون): باعث افزایش سطح کورتیزول در بدن شده و در نتیجه تحریک‌پذیری و اضطراب ایجاد می‌کنند.

• داروهای تیروئید: مصرف بیش از اندازه‌ی هورمون تیروئید می‌تواند علائمی شبیه اضطراب را تقلید کند.

• اسپری‌های آسم یا ضداحتقان‌ها: حاوی مواد محرکی هستند که ممکن است ضربان قلب را بالا ببرند و احساس لرزش ایجاد کنند.

• داروهای ضدافسردگی (مثل SSRIs و SNRIs): در هفته‌های ابتدایی مصرف ممکن است برعکس، موجب اضطراب شوند تا زمانی که بدن به آن‌ها عادت کند.

• مسکن‌ها یا مکمل‌های حاوی کافئین: سیستم عصبی را بیش‌ازحد تحریک می‌کنند، به‌ویژه وقتی با قهوه یا نوشیدنی‌های انرژی‌زا مصرف شوند.

• حتی داروهای گیاهی یا طبیعی هم گاهی در افراد حساس باعث افزایش بی‌قراری و اضطراب می‌شوند.

نشانه‌های اضطراب ناشی از دارو

دکتر پیلای می‌گوید:

«اضطراب ناشی از دارو همیشه مثل اضطراب کلاسیک ظاهر نمی‌شود. ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:»

• احساس مداوم تنش یا بی‌قراری درونی

• اختلال خواب یا رؤیاهای آشفته و زنده

• تحریک‌پذیری بی‌دلیل

• هجوم افکار یا دشواری در تمرکز

• تپش قلب، لرزش یا تعریق زیاد

اگر این علائم کمی پس از شروع داروی جدید یا تغییر در دوز آن بروز کردند، احتمالاً خود دارو عامل آن است.

چه باید کرد اگر دارو باعث اضطراب شد؟

اگر با اضطراب دارویی روبه‌رو هستید، راهکارهای زیر از نظر متخصصان مفیدند:

1. قبل از قطع دارو حتماً با پزشک مشورت کنید.

دارو را ناگهانی قطع نکنید، چون ممکن است وضعیت بدتر شود. علائم خود را با پزشک در میان بگذارید تا در صورت لزوم دوز، زمان مصرف یا نوع دارو را تغییر دهد.

2. دفترچه‌ی علائم داشته باشید.

زمان‌هایی را که اضطراب افزایش می‌یابد، نوع داروی مصرفی، میزان خواب و مصرف کافئین را یادداشت کنید. این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند علت را دقیق‌تر تشخیص دهد.

3. آیین‌های آرام‌سازی انجام دهید.

تمرین‌های تنفس عمیق، مدیتیشن یا یوگای سبک می‌توانند پاسخ استرس بدن را در زمان سازگاری با دارو آرام کنند.

4. خواب کافی و تغذیه‌ی مناسب داشته باشید.

خواب کافی و وعده‌های غذایی مغذی سیستم عصبی را تقویت می‌کند. خوراکی‌های سرشار از منیزیم (مثل بادام و اسفناج) و امگا ۳ (مثل ماهی و گردو) می‌توانند خلق را تثبیت کنند.

5. از تحریک بیش از حد بپرهیزید.

مصرف کافئین، نیکوتین و نوشیدنی‌های انرژی‌زا را کاهش دهید، چون می‌توانند اضطراب را در ترکیب با برخی داروها تشدید کنند.

6. از حمایت عاطفی بهره بگیرید.

صحبت با روان‌درمانگر، به‌ویژه از طریق درمان شناختی‌رفتاری (CBT)، می‌تواند در مدیریت محرک‌های اضطراب بسیار مؤثر باشد.

دکتر پیلای می‌افزاید:

«اگر دچار حملات پانیک، تمایلات خودکشی، بی‌خوابی شدید یا احساس جدا شدن از واقعیت شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشانه‌ی عوارض جدی دارو یا اختلال سلامت روان زمینه‌ای باشند.»

جمع‌بندی

درمان باید حال شما را بهتر کند، نه بدتر.

هرچند اضطراب ناشی از دارو ممکن است نگران‌کننده باشد، اما معمولاً با اقدام به‌موقع، گفت‌وگو با پزشک و اصلاح سبک زندگی قابل‌کنترل است. به یاد داشته باشید که روند بهبودی یک همکاری میان شما و پزشکتان است و یافتن تعادل درست میان درمان و سلامت روان، کلید اصلی بازیابی آرامش است.