وزیر طالبان در سفر خارجی با چالشی غافلگیرانه مواجه شد: خبرنگاران زن

سه روز پس از آنکه زنان خبرنگار از حضور در کنفرانس خبری وزیر امور خارجه طالبان در هند محروم شدند، توانستند بار دیگر با حضور در جایگاه خبرنگاران، او را به چالش بکشند و از او درباره تبعیض علیه زنان افغان سوال بپرسند. سفر یک هفته‌ای متقی به هند، اولین سفر دیپلماتیک یک مقام ارشد طالبان از زمان به قدرت رسیدن این گروه در سال ۲۰۲۱ است.

کد خبر: ۸۹۰۰۸۸

تاریخ: ۲۳ مهر ۱۴۰۴ - ۱۶:۳۵

یورونیوز: سه روز پس از آنکه زنان خبرنگار از حضور در کنفرانس خبری وزیر امور خارجه طالبان در هند محروم شدند، توانستند بار دیگر با حضور در جایگاه خبرنگاران، او را به چالش بکشند و از او درباره تبعیض علیه زنان افغان سوال بپرسند.

سفر یک هفته‌ای متقی به هند، اولین سفر دیپلماتیک یک مقام ارشد طالبان از زمان به قدرت رسیدن این گروه در سال ۲۰۲۱ است.

در تصاویر مخابره شده از این رویداد، امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان در مقابل ردیفی از خبرنگاران زن در سفارت افغانستان در دهلی دیده می‌شود. این دیدار فرصتی نادر برای رویارویی با وزیر دولت طالبان بود؛ دولتی که تماماً مردانه است و طی چهار سال گذشته آزادی‌ها و آرزوهای زنان و دختران افغان را محدود کرده است.

اسمیتا شارما، خبرنگار مستقل از متقی پرسید: «چرا این شرایط در افغانستان برقرار است؟ چه زمانی به زنان اجازه داده می‌شود به مدرسه برگردند و حق تحصیل پیدا کنند؟»

این سفر به عنوان فرصتی برای بازتنظیم روابط دهلی و کابل و بخشی از تلاش‌های طالبان برای پذیرفته شدن به عنوان یک دولت مشروع دیده می‌شود.

در نشست خبری نخست متقی که روز جمعه برگزار شد، تنها مردان حضور داشتند و بسیاری از خبرنگاران، گروه‌های مطبوعاتی و سیاستمداران هندی، این اقدام را توهینی به اصول دموکراسی و آزادی مطبوعات در هند دانستند.

باشگاه مطبوعات هند محرومیت خبرنگاران زن از حضور در این نشست را به شدت محکوم کرد و از دولت هند خواست «اطمینان حاصل کند که هیچ قدرت خارجی اجازه ندارد شرایط تعامل با رسانه‌های هندی را به آنها تحمیل کند».

انجمن سردبیران هند نیز این تصمیم را «تبعیض جنسیتی آشکار در خاک هند» توصیف کرد.

وزارت امور خارجه هند اعلام کرد که «در تعامل مطبوعاتی برگزارشده توسط وزیر افغان هیچ نقشی نداشته است». اما این پاسخ، انتقادها را تشدید کرد و این تصور را ایجاد کرد که هند، معروف به بزرگ‌ترین دموکراسی جهان، در برابر طالبان که حکومتشان به دلیل رفتار با زنان و دختران منزوی شده، کوتاه آمده است.

سوهسینی هایدر، سردبیر بخش دیپلماتیک روزنامه «د هیندو» که در دومین کنفرانس خبری حضور داشت، گفت: «واکنش اول ما خشم بود. اما چیزی که واقعاً انتظار داشتیم، این بود که دولت هند حداقل این اقدام را محکوم کند و واکنشی نشان دهد.»

وی افزود: «بحث رویه شدن هم در میان است؛ اینکه نماینده طالبان بتواند در دهلی کنفرانس خبری بدون حضور زنان برگزار کند، نباید به الگویی برای تعاملات آینده تبدیل شود.»

افغانستان و «آپارتاید جنسیتی»

افغانستان همچنان تنها کشوری است که دختران و زنان را از تحصیلات عمومی در سطوح متوسطه و عالی محروم می‌کند. دولت نحوه پوشش زنان، مکان‌هایی که می‌توانند بروند و همراهی‌شان با سرپرست مرد را تعیین می‌کند.

این محدودیت بخشی از سرکوب گسترده حقوق زنان توسط طالبان است که باعث شده نهادهای وابسته به سازمان ملل و فعالان، آن‌ها را متهم به «آپارتاید جنسیتی» کرده‌اند.

در ژوئیه ۲۰۲۵ میلادی دادگاه بین‌المللی کیفری برای دو تن از رهبران ارشد طالبان درخواست صدور حکم بازداشت کرد و سرکوب زنان و دختران را به عنوان مدرکی از جنایات علیه بشریت ذکر نمود.

در کنفرانس خبری یکشنبه، متقی «مشکل فنی» را به عنوان توجیه عدم حضور زنان خبرنگار در نخستین رویداد مطبوعاتی مطرح کرد و گفت: «این جلسه با اطلاع‌رسانی مختصر برگزار شد و فهرست کوتاهی از خبرنگاران دعوت شدند. هدف دیگری جز این نبود.»

سوهسینی هایدر معتقد است که فشار عمومی پس از نخستین کنفرانس باعث شد طالبان متوجه شود که تبلیغات منفی ارزشش را ندارد.

در دومین کنفرانس، خبرنگاران زن همراه با همکاران مرد خود دعوت شدند و نیازی به پوشش سر نداشتند. مردان خبرنگار نیز چند ردیف نخست را برای حضور زنان خالی کردند، بنابراین زنان بیشتر در مرکز و جلو جای گرفتند.

متقی با سوالاتی درباره اینکه چرا دختران و زنان افغان از مدرسه و نیروی کار محروم هستند روبه‌رو شد. وی پاسخ داد: «در حال حاضر ۱۰ میلیون دانش‌آموز در مدارس و مؤسسات آموزشی داریم که ۲.۸ میلیون نفر آن‌ها زن و دختر هستند. در مدارس دینی، فرصت تحصیل تا سطوح بالاترین امکان‌پذیر است.»

رهبر طالبان افزود: «در بخش‌های خاص محدودیت‌هایی وجود دارد، اما این به معنای مخالفت با تحصیل نیست.»

هایدر گفت: «پاسخ‌های وزیر، دروغ‌هایی تمرین‌شده و آماده بود.»

روسیه تنها دولتی است که به طور رسمی طالبان را به رسمیت شناخته و دیپلمات‌ها گفته‌اند که به رسمیت شناختن این گروه مستلزم تغییر سیاست آن‌ها در زمینه حقوق زنان است.

هند روابط دیپلماتیک خود با افغانستان را ارتقا داده اما هنوز دولت طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد.

تحلیلگران گفته‌اند سفر سطح بالای طالبان به هند نشان‌دهنده تغییر در روابط و تا حدی به معنی تلاش برای ایجاد موازنه در مقابل روابط تیره با پاکستان است.

پس از دیدار متقی با سوبراه‌مانیام جایشانکار، وزیر خارجه هند، دولت دهلی نو اعلام کرد که مأموریت دیپلماتیک خود در کابل را به سفارت ارتقا خواهد داد. سفارت هند از هنگام بازپس‌گیری کابل توسط طالبان در ۲۰۲۱ بسته شده است.

این سفر تنها پس از صدور معافیت سفر توسط شورای امنیت سازمان ملل ممکن شد.

هایدر گفت هدف این سفر، عادی‌سازی روابط بین دولت طالبان و هند بود و افزود: «دلایل زیادی برای تعامل با طالبان وجود دارد. پرسش این است که شما تا چه حد حاضرید مسیر عادی‌سازی روابط و ارتقای دیپلماتیک و درنهایت به رسمیت شناختن را ادامه دهید، بدون آنکه اصول خودتان زیر سوال برود.»