الجزیره: برخی ناظران درباره هشدار اخیر وزیر دفاع آمریکا معتقدند هدف احتمالی عملیات بعدی، حشد الشعبی نیست، بلکه حزب‌الله است

برخی ناظران ایرانی بر این باورند که هدف اصلی احتمالی عملیات آتی، گروه‌های حشد الشعبی نیست، بلکه لبنان و حزب‌الله است، که سلاحش همچنان موجب خشم آمریکا و اسرائیل است.

کد خبر: ۸۹۳۲۲۶

تاریخ: ۱۳ آبان ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۵

الجزیره نوشت: اظهارات ثابت العباسی، وزیر دفاع عراق، در گفت‌وگویی با یک شبکه تلویزیونی محلی مبنی بر اینکه پیت هیگسیت، وزیر جنگ ایالات متحده، در تماس تلفنی با او، گروه‌های عراقی را از هرگونه حمله به نیروهای آمریکایی هنگام انجام عملیات در منطقه برحذر داشته است، موجی از بحث و جنجال گسترده در کشور برانگیخته است.

به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»، به گفته وزیر عراقی، هیگسیت در این تماس جزئیاتی از این عملیات فاش نکرده است.

مرحله‌ای حساس

در واکنش به این موضوع، عائد الهلالی، مشاور دولتی، گفت که تماس العباسی با همتای آمریکایی‌اش شامل تهدید مستقیم از سوی واشنگتن نیست، بلکه پیامی هشدارآمیز و تند است که هدفش مهار هرگونه اقدام میدانی است که ممکن است موجب آشفتگی داخلی یا بی‌ثباتی امنیتی در آستانه انتخابات آینده شود.

الهلالی در گفت‌وگو با الجزیره نت افزود که این اظهارات در چارچوب مرحله‌ای حساس مطرح شده‌اند که در آن ملاحظات امنیتی با محاسبات سیاسی و انتخاباتی تلاقی می‌کند.

به گفته او، موضع رسمی بغداد تلاش دارد تعادلی ظریف برقرار کند؛ نه در برابر واشنگتن تنش ایجاد کرده و نه برای گروه‌ها پوشش کامل فراهم کرده است. این امر نشان‌دهنده تلاش دولت برای حفظ کانال‌های ارتباطی با همه طرف‌ها بدون از دست دادن توازن داخلی است.

وی افزود که آتش‌بس میان گروه‌های عراقی و نیروهای آمریکایی هنوز به‌طور کامل پایان نیافته، بلکه در مرحله‌ای از «تعلیق همراه با تنش» قرار دارد.

در این چارچوب، برخی تحلیلگران تحولات اخیر را به‌منزله آماده‌سازی صحنه سیاسی و انتخاباتی با شرایطی مشخص از سوی واشنگتن می‌دانند، از جمله منع مشارکت گروه‌های مسلح در دولت آینده یا محدود کردن نفوذ آن‌ها.

در پایان سپتامبر گذشته، بغداد و واشنگتن توافق کردند تا پایان مأموریت رسمی ائتلاف بین‌المللی ضد داعش در عراق را تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ تعیین کنند.
این توافق پس از ماه‌ها گفت‌وگو در پی افزایش درخواست‌ها برای خروج نیروهای آمریکایی از سوی گروه‌های نزدیک به ایران و پس از حملات هوایی آمریکا علیه مواضع آن گروه‌ها به‌عنوان پاسخ به حملاتشان علیه پایگاه‌های ائتلاف در عراق و خارج از آن، در بحبوحه جنگ غزه حاصل شد.

الهلالی گفت ایالات متحده تمایلی به درگیری نظامی مستقیم ندارد، بلکه می‌خواهد از طریق اعمال فشارهای غیرعلنی، قواعد جدیدی بر بازی سیاسی عراق تحمیل کند و نفوذ گروه‌ها را کاهش دهد.

او تأکید کرد که هشدار اخیر اعلان جنگ نیست، بلکه تلاشی برای بازتعریف توازن میان نفوذ آمریکا و حضور گروه‌های مسلح در صحنه سیاسی عراق است.

شوک و شگفتی

از سوی دیگر، حیدر البرزنچی، کارشناس مسائل سیاسی عراق، از اظهارات وزیر دفاع ابراز شوک و شگفتی شدید کرد و به الجزیره گفت: «ما از گفته‌های وزیر متعجب شدیم، زیرا او به‌روشنی از یک درخواست یا هشدار آمریکایی سخن گفت مبنی بر اینکه گروه‌های ملی عراق نباید در هیچ عملیاتی که واشنگتن انجام می‌دهد، دخالت کنند؛ در حالی که این گروه‌ها بخشی از خاک یک کشور دارای حاکمیت هستند و اعضای آن‌ها فرزندان همین سرزمین‌اند.»

او افزود: «آنچه تعجب‌برانگیز است نه‌تنها محتوا بلکه زمان‌بندی این اظهارات شفاف و صریح است. این تماس نشان‌دهنده تکبر آشکار آمریکایی و تلاش برای تحمیل دستورالعمل‌هایی به کشوری مستقل است. آمریکایی‌ها چنان سخن می‌گویند که گویی اطلاع می‌دهند نه مشورت، و به زبانی غیردیپلماتیک می‌گویند: ما عملیات انجام خواهیم داد و حریم هوایی عراق را نقض می‌کنیم، بدون کوچک‌ترین توجهی به حاکمیت شما.»

به گفته البرزنچی، این رویداد شاهدی روشن بر بی‌احترامی آمریکا به حاکمیت عراق است و نشان می‌دهد که واشنگتن عراق را همچنان کشوری تابع و وابسته می‌بیند؛ امری که نه مردم و نه رهبران عراق، به‌ویژه وزیر دفاع، نمی‌توانند بپذیرند.

او افزود: «وزیر باید در پاسخ می‌گفت که عراق کشوری با حاکمیت مستقل است و باید توافق‌ها و استقلال ملی ما محترم شمرده شود.»

به باور او، حاکمیت تنها زمانی تحقق می‌یابد که عراق سامانه دفاع هوایی و راداری پیشرفته‌ای در اختیار داشته باشد تا بتواند از حریم خود در برابر چنین نقض‌هایی دفاع کند.

پیام غیرمستقیم به ایران

در تهران، تحلیلگران هشدار آمریکایی را پیامی غیرمستقیم به جمهوری اسلامی ایران و متحدان منطقه‌ای آن می‌دانند، به‌ویژه که این هشدار در ادامه حملات مستمر علیه گروه‌های وابسته به محور مقاومت و در بستر افزایش تنش‌ها از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به این سو صادر شده است.

اگرچه هشدار ایالات متحده به‌طور مستقیم خطاب به گروه‌های عراقی است، اما برخی ناظران ایرانی بر این باورند که هدف اصلی احتمالی عملیات آتی، گروه‌های حشد الشعبی نیست، بلکه لبنان و حزب‌الله است، که سلاحش همچنان موجب خشم آمریکا و اسرائیل است.

هشدار نگران‌کننده

در همین زمینه، صلاح‌الدین خدیّو، پژوهشگر سیاسی، بر این باور است که آمریکا و اسرائیل هر دو معتقدند جنگ سال گذشته و حملات روزانه پس از آن برای نابودی توان نظامی حزب‌الله کافی نبوده است، و همین موضوع انتقال به مرحله‌ای تازه از افزایش فشار و عملیات جدید علیه این گروه را توجیه می‌کند.

او در گفت‌وگو با الجزیره احتمال می‌دهد که دامنه عملیات احتمالی آمریکا در مرحله کنونی به خاک ایران یا یمن نرسد، اما هشدار می‌دهد که جبهه مقابل محور مقاومت همچنان از جانب نیروهای حشد الشعبی و گروه‌های وابسته به ایران در سوریه احساس خطر می‌کند، که ممکن است موجب گسترش عملیات به خاک آن کشورها شود.

در همین زمینه، سردار بازنشسته حسین کنعانی مقدم، از فرماندهان سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، معتقد است که هشدار آمریکا صرفاً یک تهدید گذرا نیست، بلکه نشانه‌ای است از اینکه منطقه ممکن است وارد مرحله‌ای جدید از رویارویی شود، زیرا محور «صهیونیستی-آمریکایی» به‌دنبال انتقال میدان نبرد به داخل ایران است.

او پیش‌بینی کرد که تأسیسات هسته‌ای ایران ممکن است در آینده نزدیک هدف حملات هوایی آمریکا و اسرائیل قرار گیرد.

وی در گفت‌وگو با الجزیره افزود: «پس از فعال شدن سازوکار ماشه توسط اروپا در توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ و بازگشت ایران به ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل، دولت آمریکا فرصت را مناسب دیده تا بخشی از توانمندی‌های مؤثر ایران را هدف قرار دهد؛ توانمندی‌هایی که در جنگ ژوئن گذشته کارایی خود را نشان دادند.»

کنعانی با اشاره به انتخابات پارلمانی پیش‌ِ رو در عراق، معتقد است که واشنگتن می‌کوشد با تضعیف موقعیت برخی جریان‌های سیاسی بر نتایج تأثیر بگذارد تا توازن مذهبی و سیاسی‌ای را که ایران بر آن تکیه دارد، برهم بزند.

اما سردار منصور حقیقت‌پور، جانشین پیشین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، می‌گوید: میان حمله به ایران و حمله به متحدانش تفاوتی وجود ندارد، زیرا «هرگونه حمله نظامی به حزب‌الله لبنان یا حشد الشعبی عراق، حمله‌ای به کل محور مقاومت محسوب می‌شود.»

او در گفت‌وگو با الجزیره تأکید کرد که تهران میان واشنگتن و اسرائیل تفاوتی قائل نیست و آماده است «هر دستی را که به سویش دراز شود قطع کند.»
با این حال، افزود که حمایت ایران از متحدانش در محور مقاومت محدود به حمایت سیاسی و معنوی خواهد بود و این کشور در جنگی نیابتی درگیر نخواهد شد.