اکونومیست:

۳ سناریو درمورد روزهای سرنوشت‌ساز آینده در ونزوئلا؛ چه می شود؟

ترامپ ممکن است مجبور شود از نیروی نظامی استفاده کند، نه فقط تهدید. او ترجیح می‌دهد حملات سریع و غافلگیرانه با خطر کم برای نیروهای آمریکایی انجام دهد، مانند بمباران سایت‌های هسته‌ای ایران در ژوئن. با ونزوئلا، ترامپ به نظر می‌رسد حرکات خود را آشکار می‌کند تا فشار ایجاد کند. نشت‌ها نشان می‌دهد ممکن است ابتدا سایت‌های دورافتاده، شاید فرودگاه‌های مرتبط با شبکه‌های مواد مخدر، هدف قرار گیرند. اگر به کمپین هوایی طولانی علیه رژیم تبدیل شود، دفاع هوایی باید نابود شود.

کد خبر: ۸۹۳۷۶۱

تاریخ: ۱۶ آبان ۱۴۰۴ - ۱۲:۳۸

اکونومیست نوشت: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا: «ما دارایی‌ها و منافع آمریکا را در سراسر جهان مستقر کرده‌ایم، اما وقتی همین کار را در نیمکره خودمان انجام می‌دهیم… همه کمی وحشت می‌کنند.» روبیو با این جمله نگرانی‌ها درباره کمپین نظامی گسترده علیه «نارکو-تروریست‌ها» را کم‌اهمیت جلوه داد.

به گزارش سرویس بین‌الملل «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است:  از سپتامبر، نیروهای آمریکایی بارها به قایق‌های مشکوک به قاچاق مواد مخدر حمله کرده‌اند. اکنون، آن‌ها یک نیروی دریایی قدرتمند در کارائیب جمع می‌کنند و تهدید به بمباران ونزوئلا کرده‌اند. تلاش برای سرنگونی رهبر قوی این کشور، نیکلاس مادورو، تقریباً پنهان نیست. وقتی از دونالد ترامپ پرسیده شد آیا روزهای مادورو شماره‌شده است، به شبکه CBS گفت: «می‌توانم بگویم بله. فکر می‌کنم بله.»

یک گروه ضربتی هواپیمابر در راه است تا به نیروهای کارائیب ملحق شود. یک پایگاه غیرفعال در پورتوریکو دوباره بازگشایی شده است. بمب‌افکن‌ها بر فراز ونزوئلا پرواز می‌کنند در حالی که تفنگداران دریایی تمرین‌های فرود ساحلی انجام می‌دهند. به سازمان سیا اجازه داده شده عملیات مخفی انجام دهد.

دیپلماسی نیروی دریایی آمریکا، تاریخ تاریک مداخله نظامی و کودتا در آمریکای لاتین را زنده می‌کند، که اغلب ناشی از ترس از قدرت‌های خصمانه بود و پس از جنگ سرد کاهش یافت. بازگشت آن تا حدی ناشی از نگرانی نسبت به نفوذ ایران، روسیه و به‌ویژه چین است، اما عمدتاً مربوط به وسواس ترامپ برای محافظت از میهن و میل او برای نشان دادن خود به‌عنوان یک دولتمرد قدرتمند است. ماه‌ها قبل، او نگران بود که چین کانال پاناما را تصاحب کند و آمریکا نیاز به گرفتن گرینلند دارد. اکنون او به ونزوئلا روی آورده، با کمک یک دکترین جدید مشکوک.

دولت ترامپ باندهای مواد مخدر را به جای مجرم، تروریست تعریف کرده تا استفاده از نیروی نظامی علیه آن‌ها توجیه شود. مادورو مستقیماً به این باندها مرتبط شده است تا فشار بر رژیم او موجه جلوه کند. روبیو باندهای مواد مخدر را «القاعده نیمکره غربی» می‌نامد. همانند «جنگ جهانی علیه تروریسم»، جنگ جدید علیه نارکو-تروریسم با خطر درگیر شدن نظامی پرهزینه همراه است—از رئیس‌جمهوری که قول داده بود «جنگ‌های همیشگی» آمریکا را پایان دهد. نظرسنجی YouGov در ماه گذشته نشان داد اکثریت آمریکایی‌ها مخالف اقدام نظامی در ونزوئلا هستند. (نظرسنجی دیگری توسط AtlasIntel نشان داد اکثریت مردم آمریکای لاتین از این ایده حمایت می‌کنند.)

اقدامات آمریکا به شکل عجیبی متناقض است. اگر ونزوئلا یک دولت تروریستی است، چرا آمریکا «وضعیت موقت حفاظت شده» حدود ۶۰۰ هزار پناهنده ونزوئلایی را پایان داده و برخی را به سوی نارکو-جهادگران بازگردانده است؟ پروازهای حامل افراد اخراج شده دو بار در هفته به ونزوئلا فرود می‌آیند، حتی در حالی که بمب‌افکن‌های B-1 و B-52 تهدید به بمباران دارند. تانکرهای نفتی اجاره‌ای شرکت شورون همچنان از دریاچه ماراکایبو حرکت می‌کنند و نفت به پالایشگاه‌های آمریکایی می‌برند.

اوایل سال جاری، روابط با ونزوئلا بهبود یافته بود. کشور چند آمریکایی را آزاد کرد و شرکت شورون اجازه یافت از ژوئیه ارسال نفت را از سر گیرد. اما بلافاصله پس از آن، چرخش بزرگی رخ داد. وزارت خزانه‌داری گروهی سایه‌وار به نام «کارتل د لوس سولس» (Cartel of the Suns)، گروه قاچاق مواد مخدر مرتبط با افسران ارشد نظامی، را به عنوان «تروریست جهانی ویژه» معرفی کرد و مادورو به‌عنوان رهبر آن معرفی شد. این کارتل متهم شد که به باند دیگری از ونزوئلا، «ترن د آراگوا»، که در فوریه به‌عنوان «سازمان تروریستی خارجی» تعیین شده بود، کمک کرده است. در اوت، وزارت خارجه پاداش اطلاعات منجر به دستگیری یا محکومیت مادورو را دو برابر و به ۵۰ میلیون دلار افزایش داد. موشک‌ها از ۲ سپتامبر به سمت قایق‌های مشکوک به قاچاق مواد مخدر شلیک شدند و تاکنون بیش از ۶۰ نفر کشته شده‌اند. قطعات سوخته اجساد در سواحل ترینیداد و توباگو پیدا شده است.

مقامات می‌گویند همه این‌ها بازتاب تکامل دیدگاه ترامپ است. معامله‌گر به دیپلماسی فرصت داد، از نتایج ناامید شد و سپس فشار را افزایش داد. این تغییر همچنین بازتاب تغییر توازن قدرت میان دستیاران اوست. ریک گرنل، «فرستاده ویژه مأموریت‌های خاص» ترامپ، مذاکرات با مادورو را رهبری می‌کرد و گفته می‌شود دیپلماسی را ترجیح می‌دهد. روبیو، که همچنین مشاور امنیت ملی است، رویکرد سخت‌گیرانه را دنبال می‌کند. سناتور سابق با تبار کوبایی، بر بازگرداندن نفوذ آمریکا در نیمکره خود تأکید دارد.

نمایش روبیو

روبیو بنابراین غریزه‌های نئوکانزرواتیوی خود را با ناسیونالیسم «آمریکا اول» ترامپ ترکیب کرده است. او استدلال می‌کند که بسیاری از مشکلات آمریکا، از مهاجرت گرفته تا قاچاق مواد مخدر، از آمریکای لاتین سرچشمه می‌گیرد. همان‌طور که سیاست داخلی به سیاست خارجی کشیده می‌شود، «آمریکا اول» به «آمریکای لاتین اول» تبدیل می‌شود. او ممکن است فرصتی برای بازسازی کارائیب به نفع آمریکا ببیند. اگر مادورو سقوط کند، دشمنانی مانند کوبا و نیکاراگوئه احتمالاً دسترسی به نفت یارانه‌ای ونزوئلا را از دست خواهند داد و بی‌ثبات خواهند شد.

با این حال، دومینوها می‌توانند به جهت دیگر بیفتند. مداخله‌ای ناقص می‌تواند به هرج و مرج در ونزوئلا و فراتر از آن منجر شود، ضدآمریکایی‌گری را تشدید کند و مشکلات مواد مخدر و مهاجرت را افزایش دهد.

خوش‌بین‌ها معتقدند مداخله شبیه تهاجم‌های کوتاه و موفق گرنادا در ۱۹۸۳ و پاناما در ۱۹۸۹ خواهد بود. منتقدان می‌گویند ونزوئلا کشوری بزرگ‌تر و پیچیده‌تر است و مداخله ممکن است شبیه فاجعه‌های افغانستان، عراق و لیبی شود. در هر صورت، نشانه‌ای از اینکه دولت ترامپ برنامه‌ای منسجم برای سرنگونی مادورو داشته باشد، دیده نمی‌شود، چه برسد به اینکه بعد از آن چه خواهد شد.

بزرگ‌ترین دارایی آمریکا، عدم محبوبیت و مشروعیت مادورو و رژیمش است. او سرکوب سیاسی و فروپاشی اقتصادی را اداره کرده و یکی از بزرگ‌ترین موج‌های پناهندگان جهان را ایجاد کرده است. مادورو انتخابات ۲۰۲۴ را دستکاری کرد و رهبر مخالف، ماریا کورینا ماچادو، را از شرکت در انتخابات منع کرد. جانشین او، ادموندو گونزالس، هنوز با اختلاف زیاد پیروز شد، اما رژیم نتیجه جعلی اعلام کرد.

بهترین امید برای سرنگونی مادورو این است که هراس‌آفرینی آشکار رژیم او را ترکاند. نزدیک شدن ناو هواپیمابر USS Gerald Ford، بزرگ‌ترین و جدیدترین هواپیمابر آمریکا، ممکن است افکار را متمرکز کند. الیوت آبرامز، فرستاده ویژه ترامپ در دوره اول، می‌گوید: «فرض می‌کنم نقش سیا این است که پیام‌های زیادی به افراد رژیم و ارتش بدهد، بگوید ‘ببینید، مادورو باید برود. نیازی نیست شما هم با او سقوط کنید’».

امتیازاتی ارائه شده است. طبق گزارش Miami Herald، یکی از پیشنهادها ایجاد دولت انتقالی از چاوویست‌های ارشد بدون مادورو بود. پیشنهاد دیگری، طبق New York Times، دسترسی ممتاز به منابع نفت و معدنی و کاهش نقش چین، روسیه و ایران را شامل می‌شد. ترامپ در ۱۷ اکتبر اعلام کرد: «او همه چیز را پیشنهاد کرده است. می‌دانید چرا؟ چون نمی‌خواهد با آمریکا شوخی کند.»

با این حال، مادورو هنوز اسلحه‌ها را در کنترل دارد. با کمک اطلاعات کوبا، او پاکسازی مخالفان مشکوک را افزایش می‌دهد. ده‌ها افسر ارتش که وفادار تشخیص داده نمی‌شوند، در زندان هستند، بسیاری شکنجه شده‌اند و خانواده‌هایشان نیز تهدید و زندانی شده‌اند. تعداد کمی ریسک می‌کنند علیه مادورو اقدام کنند تا مطمئن شوند او در حال رفتن است.

بنابراین ترامپ ممکن است مجبور شود از نیروی نظامی استفاده کند، نه فقط تهدید. او ترجیح می‌دهد حملات سریع و غافلگیرانه با خطر کم برای نیروهای آمریکایی انجام دهد، مانند بمباران سایت‌های هسته‌ای ایران در ژوئن. با ونزوئلا، ترامپ به نظر می‌رسد حرکات خود را آشکار می‌کند تا فشار ایجاد کند. نشت‌ها نشان می‌دهد ممکن است ابتدا سایت‌های دورافتاده، شاید فرودگاه‌های مرتبط با شبکه‌های مواد مخدر، هدف قرار گیرند. اگر به کمپین هوایی طولانی علیه رژیم تبدیل شود، دفاع هوایی باید نابود شود.

اما قدرت هوایی به تنهایی به ندرت، اگر اصلاً، موفق به سرنگونی یک دولت بدون نیروی دوست در زمین شده است—که به نظر در ونزوئلا غایب است. شاید دولت ترامپ فکر می‌کند می‌تواند مادورو را از آسمان حذف کند (با فرض اینکه آماده باشد دستورهای اجرایی که از ۱۹۷۶ ترور رهبران خارجی را ممنوع کرده‌اند، را لغو کند). این هم دشوار است. صدام حسین، دیکتاتور عراق، تنها پس از اشغال عراق توسط نیروهای آمریکایی در ۲۰۰۳ دستگیر شد. فرستادن نیروهای زمینی به ونزوئلا بسیار نامحبوب خواهد بود.

موفقیت هر مداخله‌ای بستگی دارد به اینکه آیا اوضاع کشور بهبود می‌یابد و آیا این بهبود پایدار است. دو سؤال حیاتی وجود دارد:

آیا اپوزیسیون می‌تواند هرج و مرج ونزوئلا را اداره کند؟ بسیاری از رهبرانش در تبعید هستند. ماچادو، برنده جایزه صلح نوبل امسال، در ونزوئلا مخفی است اما می‌تواند ارتباط برقرار کند. او از ترامپ حمایت می‌کند و به Bloomberg می‌گوید: «فکر می‌کنم تشدیدی که رخ داده تنها راهی است که مادورو بفهمد وقت رفتن است.» همه اعضای اپوزیسیون با این دیدگاه موافق نیستند. با این حال، ماچادو برنامه‌هایی برای ۱۰۰ ساعت اول انتقال و ۱۰۰ روز اول دارد.

مشخص نیست آیا بقایای رژیم—واحدهای ارتش، colectivos (میلیشیاهای مسلح-جامعه‌محور) و عوامل امنیتی دولتی، چه برسد به گروه‌های جنایی و شورشیان کلمبیایی فعال در ونزوئلا—مقاومت خواهند کرد یا نه. اگر کنند، یک جنگ کوتاه ممکن است به یک شورش طولانی تبدیل شود.

رایان برگ از مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در واشنگتن، سه سناریو می‌بیند:

ارتش ونزوئلا مادورو را کنار گذاشته و قدرت را به دست می‌گیرد.

آمریکا با مادورو یا بخشی از حلقه او مذاکره می‌کند تا انتقال صورت گیرد.

رژیم تحت کمپین نظامی آمریکا سقوط می‌کند.

دو سناریوی اول احتمالاً ثبات ایجاد می‌کند اما احتمالاً دموکراسی زیادی نخواهد بود. سناریوی سوم ممکن است اپوزیسیون مشروع را به قدرت برساند، اما ناپایدارتر است. همچنین ممکن است ترامپ علاقه خود را از دست بدهد و پیش برود، شاید پس از اعلام موفقیت پس از یک حمله سطحی.

در ژانویه، ترامپ میم خود را در کنار علامتی با نوشته «FAFO» (مخفف «Fuck Around and Find Out») منتشر کرد. این یک هشدار به کلمبیا بود وقتی که موقتاً اخراج‌ها را نپذیرفت. این می‌تواند در جاهای دیگر هم صدق کند. آیا ترامپ آماده است تا پیامدهای مداخله در ونزوئلا را بفهمد؟