متخصصان راهی بدون دارو برای شبیه‌سازی اثرات داروی Ozempic کشف کردند

انتخاب‌های کوچک در رژیم غذایی شما می‌توانند روی نحوه‌ی کنترل گرسنگی در بدن تأثیر بگذارند.

کد خبر: ۸۹۴۲۷۳

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۴۰۴ - ۱۶:۳۸

به گزارش انتخاب و به نقل از  sciencealert؛ داروهایی مانند Ozempic نه تنها انقلابی در درمان دیابت نوع ۲ و مدیریت وزن ایجاد کرده‌اند، بلکه قدرت هورمون‌های روده‌ای ما را نیز نشان داده‌اند. اکنون که می‌دانیم پیام‌هایی از روده به مغز اشتها را سرکوب کرده و به کنترل سطح قند خون کمک می‌کنند، پژوهشگران به دنبال روش‌های بدون دارو برای تحریک این مکانیسم‌ها هستند.

داروهایی مانند Ozempic طراحی شده‌اند تا هورمون طبیعی «سیری» تولیدشده توسط روده به نام GLP-1 (پپتید شبه‌گلوکاگون-۱) را شبیه‌سازی کنند. نسخه‌ی مصنوعی این هورمون در بدن مدت طولانی‌تری فعال می‌ماند.

هنوز هیچ ترکیب طبیعی‌ای که به طور کامل اثرات این تزریقات طولانی‌مدت را شبیه‌سازی کند، پیدا نشده است؛ اما تحقیقات اولیه نشان می‌دهند که برخی غذاها و زمان مصرف آن‌ها می‌تواند مفید باشد.

تیمی از دانشگاه هلیوپولیس قاهره به سرپرستی میکروبیولوژیست تُهاده النوشوکاتی هدفشان این است که «با استفاده از منابع طبیعی، دوران جدیدی از تنظیم GLP-1 را آغاز کنند.»

به گفته‌ی نویسندگان در یک مرور مقاله منتشرشده در Toxicology Reports در ژوئن:

«پیروی بیماران و کیفیت زندگی می‌تواند با استفاده از تعدیل‌کننده‌های طبیعی GLP-1 به‌طور چشمگیری بهبود یابد، چرا که ممکن است برای بدن ملایم‌تر باشند.»

آن‌ها اضافه می‌کنند: «برای جمعیت‌هایی با منابع مالی محدود یا دیگر محدودیت‌ها، درمان‌های طبیعی می‌توانند جایگزینی در دسترس‌تر و کم‌هزینه‌تر برای داروهای متداول باشند.»

برای مرور تحقیقات خود، النوشوکاتی و همکارانش مقالات علمی را بررسی کردند و چندین نمونه از محصولات طبیعی را یافتند که ممکن است برخی ویژگی‌های داروهای GLP-1 را داشته باشند.

تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است، اما منابع طبیعی که دانشمندان بررسی می‌کنند شامل دارچین، گندم، زنجبیل، چای سبز تخمیری و ترکیبی تلخ به نام بره‌برین هستند.

به دلیل اینکه GLP-1 طبیعی مدت کوتاهی در بدن باقی می‌ماند و قبل از تجزیه توسط آنزیم‌ها از بین می‌رود، پژوهشگران معتقدند مصرف این ترکیبات طبیعی در زمان‌های مشخص کلید بهره‌مندی از فواید آن‌هاست.

به عنوان مثال، در سال گذشته، چندین مطالعه‌ی کنترل‌شده نشان دادند که مصرف «پروتئین وی» (یک محصول جانبی تولید پنیر) قبل از وعده‌ی غذایی می‌تواند سطح قند خون و انسولین را برای مدت کوتاهی بهبود دهد.

یک مطالعه که در سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، ۱۸ فرد دارای اضافه‌وزن و بدون دیابت نوع ۲ را به دو گروه تقسیم کرد: یک گروه ۱۵ دقیقه قبل از صبحانه و ناهار پروتئین وی نوشید و گروه دیگر آب.

نتایج نشان داد کسانی که پروتئین وی مصرف کردند، بعد از صبحانه کاهش قابل‌توجهی در سطح قند داشتند و در ناهار نیز اثر خفیف سرکوب‌کننده‌ی اشتها مشاهده شد.

مکانیزم احتمالی این اثرات ممکن است شامل تأثیر بر هورمون GLP-1 باشد؛ به گفته نویسندگان، این هورمون‌ها از دستگاه گوارش ترشح می‌شوند و با تنظیم فرآیندهای هضم و پیام‌رسانی عصبی در سیستم عصبی مرکزی، بر اشتها تأثیر می‌گذارند.

گیاهان دارویی نیز به حوزه‌ی تحقیقاتی پرباری تبدیل شده‌اند. در آگوست ۲۰۲۵، یک مرور نشان داد که فلاونوئیدها که در طعم تلخ مرکبات یا هپس وجود دارند، می‌توانند ترشح GLP-1 را تحریک کنند.

همین‌طور فیبرهای غذایی. یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز منتشرشده در سپتامبر ۲۰۲۵ نشان داد مکمل‌های فیبر غذایی به افراد دارای اضافه‌وزن یا چاقی کمک می‌کنند تا کنترل قند خون و حساسیت به انسولین خود را بهبود بخشند.

هنوز مشخص نیست فیبرها دقیقاً چگونه این اثر را ایجاد می‌کنند، اما نویسندگان معتقدند که با افزایش ترشح هورمون‌های روده‌ای مانند GLP-1، انسولین تحریک شده و اشتها سرکوب می‌شود.

برای درک کامل اینکه چگونه غذاهای مختلف بر هورمون‌های روده‌ای تأثیر می‌گذارند، تحقیقات بیشتری لازم است؛ اما مجموع این آزمایش‌ها نشان می‌دهد که روش‌های طبیعی و ظریف برای تحریک همان مکانیسم‌های داروهای GLP-1 وجود دارد.

این موضوع امکان‌پذیر بودن مصرف برخی غذاهای طبیعی در زمان‌های مشخص روز برای محافظت در برابر دیابت نوع ۲ و مشکلات متابولیک دیگر را مطرح می‌کند.

جالب است بدانید که اولین بار در اوایل دهه‌ی ۱۹۹۰، پژوهشگران GLP-1 را به‌صورت وریدی در یک آزمایش بالینی تزریق کردند.

سه دهه بعد، هنوز در حال کشف جزئیات این مکانیسم حیاتی هستیم که اکنون پایه‌ی برخی از محبوب‌ترین داروهای جهان است.