قسمت هشتاد و سوم خاطرات میلسپو: دولت ایران طبق موافقتنامه‌ای مازاد محصول برنج شمال را با کالا‌های ساخت شوروی مبادله می‌کرد؛ این موافقتنامه منجر به خسارات مالی هنگفتی به دولت ایران شد

دولت ایران قبل از ١٩٤٤ محصول برنج شمال را انحصار کرده و طبق موافقتنامه های پایاپای مازاد آن را با کالاهای ساخت شوروی مبادله می‌کرد. موافقتنامه ١٩٤٣ منجر به خسارات مالی هنگفتی به دولت ایران گردید، بخشی به علت شرایط خود موافقتنامه و بخش دیگر به علت بی کفایتی تشکیلات خودمان. در ١٩٤٤ ما به انحصار برنج خاتمه دادیم ولی در موقع برداشت محصول، نمایندگی بازرگانی شوروی پیشنهاد یک موافقتنامه پایاپای دیگر را ارائه داد و خاطرنشان ساخت که به خرید برنج بطور مستقیم از فروشندگان یا دلالان ایرانی بی میل‌اند.

کد خبر: ۸۹۵۵۳۹

تاریخ: ۲۶ آبان ۱۴۰۴ - ۲۳:۲۸

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

دولت ایران قبل از ١٩٤٤ محصول برنج شمال را انحصار کرده و طبق موافقتنامه های پایاپای مازاد آن را با کالاهای ساخت شوروی مبادله می‌کرد. موافقتنامه ١٩٤٣ منجر به خسارات مالی هنگفتی به دولت ایران گردید، بخشی به علت شرایط خود موافقتنامه و بخش دیگر به علت بی کفایتی تشکیلات خودمان. در ١٩٤٤ ما به انحصار برنج خاتمه دادیم ولی در موقع برداشت محصول، نمایندگی بازرگانی شوروی پیشنهاد یک موافقتنامه پایاپای دیگر را ارائه داد و خاطرنشان ساخت که به خرید برنج بطور مستقیم از فروشندگان یا دلالان ایرانی بی میل‌اند. روسها پیشنهاد کردند که برنج در مقابل منسوجات نخی و کالاهای مختلف از جمله ظروف بدل چینی و بلوز آلات مبادله شود.‌ وزیران ایرانی موافقت خود را با این پیشنهاد اعلام کردند ولی چنین اتفاق افتاد که منسوجات نخی از سوی مرکز تدارکات خاورمیانه برای ما سهمیه بندی شده بود و ما آن را جیره بندی و در داخل کشور پخش می‌کردیم. بنابراین ما در حالیکه خرید کالاهای مختلف را پذیرفتیم، پیشنهاد کردیم هر نوع قماش از نوعی که ما جیره بندی و پخش میکردیم و شورویها مایل اند بفروشند از آنها دریافت کنیم مشروط بر اینکه در مورد قیمت به توافق برسیم. نمایندگی بازرگانی شوروی هیچ قیمتی پیشنهاد نکرد ولی تمایل خود را به وارد کردن قند و شکر و فروختن آن به بازرگانان ایرانی یعنی در بازار سیاه اعلام داشت.