زندگی نیکولا گیو، قاضی فرانسوی دیوان کیفری بین‌المللی که به خاطر اسرائیل تحت تحریم‌های آمریکا قرار گرفته: «در بخش بزرگی از جهان از داشتن حساب بانکی محروم شده‌ام»

قاضی فرانسوی دیوان کیفری بین‌المللی که تحت تحریم‌های آمریکا قرار گرفته می گوید: همه حساب‌های من در شرکت‌های آمریکایی — از جمله آمازون، ایر‌بی‌ان‌بی، پی‌پل و دیگران — بسته شده‌اند. برای مثال، در فرانسه از طریق Expedia هتلی رزرو کردم، اما چند ساعت بعد شرکت با استناد به تحریم‌ها رزرو را لغو کرد. در عمل شما دیگر نمی‌توانید خرید اینترنتی انجام دهید، زیرا نمی‌دانید آیا بسته‌بندی محصول شما آمریکایی است یا نه. بودن تحت تحریم شبیه بازگشت به دهه ۱۹۹۰ است.

کد خبر: ۸۹۶۱۱۸

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۴۰۴ - ۱۴:۱۵

لوموند نوشت: شش قاضی و سه دادستان در دیوان کیفری بین‌المللی از سوی دولت ترامپ تحریم شده‌اند. نیکولا گیو در گفت‌وگویی با لوموند درباره تأثیر این اقدامات بر کار و زندگی روزمره‌اش صحبت می‌کند.

نیکولا گیو، قاضی فرانسوی دیوان کیفری بین‌المللی، در ۸ مارس ۲۰۲۴ در مقر این نهاد در لاهه سوگند یاد می‌کند.

نیکولا گیو، قاضی فرانسوی دیوان کیفری بین‌المللی (ICC)، تحت تصمیمی که دونالد ترامپ در ۲۰ اوت اتخاذ کرد، از سوی ایالات متحده مورد تحریم قرار گرفت. وزارت خزانه‌داری آمریکا این اقدام را چنین توجیه کرد که «گیو به‌دلیل صدور رأی برای صدور حکم بازداشت نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، و وزیر دفاع پیشین، یوآو گالانت، مورد تحریم قرار می‌گیرد.» هر دو به اتهام جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت به‌دلیل نقششان در تخریب نوار غزه تحت پیگرد قرار دارند.

در مجموع، شش قاضی و سه دادستان ICC — از جمله دادستان کل کریم خان — از سوی آمریکا تحریم شده‌اند. قاضی در گفت‌وگویی با لوموند تأثیر این اقدام‌ها بر کار و زندگی روزمره‌اش را توضیح داد. او بدون اظهار نظر درباره پرونده‌های جاری، از مقامات اروپایی خواست سازوکاری را فعال کنند که بتواند اثر محدودیت‌های آمریکا را کاهش دهد.

هدف سازوکار تحریم‌های آمریکا چیست؟

در ابتدا، این سازوکار برای رسیدگی به نقض حقوق بشر، مقابله با تروریسم و مبارزه با قاچاق مواد مخدر ایجاد شد. امروز، نزدیک به ۱۵ هزار نفر در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار دارند؛ عمدتاً اعضای القاعده، داعش، سازمان‌های مافیایی و رهبران رژیم‌های استبدادی. در این فهرست طولانی، نام ۹ قاضی دیوان کیفری بین‌المللی نیز دیده می‌شود.

این تحریم‌ها در زندگی روزمره شما چه معنایی دارد؟

این موضوع بسیار فراتر از ممنوعیت ورود به خاک آمریکا است. تحریم‌ها تمام جنبه‌های زندگی روزمره من را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بر اساس تحریم‌ها، هر فرد یا نهاد آمریکایی، یا هر شخص یا شرکتی که دارای شعبه آمریکایی است، از ارائه هرگونه خدمات به من منع شده‌اند.

همه حساب‌های من در شرکت‌های آمریکایی — از جمله آمازون، ایر‌بی‌ان‌بی، پی‌پل و دیگران — بسته شده‌اند. برای مثال، در فرانسه از طریق Expedia هتلی رزرو کردم، اما چند ساعت بعد شرکت با استناد به تحریم‌ها رزرو را لغو کرد. در عمل شما دیگر نمی‌توانید خرید اینترنتی انجام دهید، زیرا نمی‌دانید آیا بسته‌بندی محصول شما آمریکایی است یا نه. بودن تحت تحریم شبیه بازگشت به دهه ۱۹۹۰ است.

آیا دسترسی به نظام بانکی ممکن است؟

تحریم‌ها در این حوزه حتی تجاوزگرانه‌تر هستند. برخی بانک‌ها — حتی بانک‌های غیرآمریکایی — حساب افراد تحت تحریم را می‌بندند. هر تراکنش بانکی که به فرد یا شرکت آمریکایی مربوط باشد، یا با دلار آمریکا انجام شود، یا از ارزی استفاده کند که برای تبدیل به دلار وابسته است، ممنوع است. در عمل، شما عملاً در بخش بزرگی از سیستم بانکی جهان در فهرست سیاه قرار می‌گیرید.

علاوه بر این، همه سامانه‌های پرداخت آمریکایی هستند: آمریکن‌اکسپرِس، ویزا، مسترکارت. یک‌شبه خود را بدون کارت بانکی می‌یابید؛ و این شرکت‌ها تقریباً در اروپا انحصار کامل دارند. شرکت‌های آمریکایی فعالانه در ارعاب افراد تحت تحریم مشارکت می‌کنند — در این مورد، قضات و دادستان‌هایی که در زمینه درگیری‌های مسلحانه معاصر عدالت را اجرا می‌کنند. این تحریم‌ها می‌تواند بیش از یک دهه یا حتی بیشتر ادامه یابد. قرار دادن فردی تحت تحریم، وضعیت دائمی اضطراب و ناتوانی ایجاد می‌کند که هدف آن دلسرد کردن است.

آیا این روش نتیجه می‌دهد؟

من بیش از ۲۰ سال پیش، زمانی که زندگی حرفه‌ای‌ام را آغاز کردم، سوگند قضاوت خوردم. هنگام پیوستن به دادگاه [در مارس ۲۰۲۴] نیز سوگندی دیگر یاد کردم. من قوانین مصوب ۱۲۵ کشور عضو دیوان — که طرف معاهده تأسیس ICC هستند — را اجرا می‌کنم. این قوانین قطب‌نمای من هستند. ما قضات می‌دانیم که اجرای عدالت همیشه آسان نیست. اما در برابر این حملات، قضات و دادستان‌های ICC استوار ایستاده‌اند و به این راه ادامه خواهند داد.

چه کار می‌توانید انجام دهید؟

ادامه اجرای عدالت با استقلال کامل، حتی در شرایط دشوار. امروز ICC در سطح جهانی تحقیق می‌کند، با وجود چالش‌های لجستیکی و امنیتی. در سال‌های اخیر، احکام بازداشت در ارتباط با درگیری‌ها در اوکراین، فلسطین و افغانستان صادر شده است. در فیلیپین و لیبی بازداشت‌هایی انجام شده است. برنامه‌های جبران خسارت برای قربانیان در مالی، جمهوری آفریقای مرکزی و جمهوری دموکراتیک کنگو برقرار است.

در آستانه برگزاری مجمع سالانه ۱۲۵ کشور عضو ICC در اوایل دسامبر، چه حمایتی انتظار دارید؟

تأثیر تحریم‌ها تا حد زیادی به واکنش دولت‌ها بستگی دارد. آیا آنها از ما حمایت خواهند کرد؟ آیا آنها تضمین خواهند کرد که تأمین‌کنندگان ICC به همکاری ادامه دهند؟ برای ICC، این لحظه حقیقت است: چه کسانی مدافع واقعی آن هستند؟ چه کسانی شجاعت دفاع از ارزش‌های انسانی در برابر بربریت را دارند؟ موضوع بر سر همین است.

عدالت کیفری بین‌المللی یک مفهوم انتزاعی نیست. پرونده‌های ما مربوط به صدها و حتی هزاران قربانی قتل، تجاوز و شکنجه است. آنها از رنج‌ها، از هزاران جسد، از معلولان و یتیمان سخن می‌گویند. هنگامی که دادگاه مورد حمله قرار می‌گیرد، این قربانیان هستند که خاموش می‌شوند.

دولت‌ها چه می‌توانند بکنند؟

در برابر تحریم‌های آمریکا، مقامات اروپایی می‌توانند «قانون مسدودساز» را فعال کنند — سازوکاری که پیش‌تر برای محافظت از شهروندان و شرکت‌های اروپایی در برابر تحریم‌های دولت‌های ثالث استفاده شده است. اروپا به حاکمیت بیشتر نیاز دارد؛ به‌ویژه در حوزه دیجیتال و بانکی. این تنها راه برای کاهش تأثیر تحریم‌ها و در نتیجه محافظت از قربانیان جنایات بین‌المللی است.

امروز جایی برای ساده‌لوحی وجود ندارد. بدون حاکمیت — نظامی، بهداشتی، مالی و دیجیتال — نمی‌توانیم حاکمیت قانون را تضمین کنیم. برخی از قانون‌گذاران اروپایی نسبت به این مسائل آگاه شده‌اند، اما این آگاهی باید در میان دولت‌های ملی و کمیسیون اروپا گسترش یابد، زیرا پشت تحریم‌های علیه ICC، کل مسئله حاکمیت قانون نهفته است.

آیا «حاکمیت قانون بین‌المللی» وجود دارد؟

حاکمیت قانون بین‌المللی پروژه‌ای چندنسلی است که پس از جنگ جهانی دوم آغاز شد. در عمل، حاکمیت قانون یعنی برابر بودن همه افراد در سراسر جهان در برابر عدالت. دادگاه برای آن ساخته شد که آخرین پناهگاه در یک نظام باشد که برای محافظت از قربانیان جنگ‌ها و شدیدترین جنایات طراحی شده است. آنچه در معرض خطر است، بنیانی از ارزش‌های مشترک انسانی است.

چگونه می‌توان اهمیت ICC را توضیح داد؟

ICC امروز مهم تلقی می‌شود زیرا شکاف‌های جهان معاصر را آشکار می‌کند. اگر به نقشه نگاه کنید و ببینید کدام کشورها عضو ICC نیستند، می‌بینید بسیاری از آنها جاه‌طلبی‌های امپراتوری دارند؛ غالباً امپراتوری‌های پیشین هستند. و پس از سه دهه پیشرفت در چندجانبه‌گرایی، امپراتوری‌ها در حال بازگشت هستند. برخی بر این باورند که قدرت باید در خدمت قانون باشد — که خود اصل بنیادین حقوق بین‌الملل است. برخی دیگر، برعکس، معتقدند قانون باید در خدمت قدرت باشد. برای آنها عدالت کیفری بین‌المللی یک مانع است. مانعی در برابر امپراتوری‌ها. به همین دلیل است که ما تحت حمله قرار داریم. اما با وجود این چالش‌ها، من عمیقاً خوش‌بین هستم، زیرا تقاضای گسترده‌ای برای عدالت در جهان وجود دارد.