میکروبیولوژیست‌ها توضیح می‌دهند وقتی قند می‌خورید در دهان‌تان چه اتفاقی می‌افتد

اگرچه احتمالاً می‌دانید که مصرف زیاد قند می‌تواند باعث پوسیدگی دندان شود اما شاید کمتر با این موضوع آشنا باشید که باکتری‌ها چگونه از همین قندها برای ساختن لایه‌ای چسبنده به نام «پلاک» بر سطح دندان‌های شما استفاده می‌کنند؛ آن هم درست از همان لحظه‌ای که اولین لقمه‌ی شیرین را می‌جوید.

کد خبر: ۸۹۸۰۸۹

تاریخ: ۱۲ آذر ۱۴۰۴ - ۱۴:۳۵

اگرچه احتمالاً می‌دانید که مصرف زیاد قند می‌تواند باعث پوسیدگی دندان شود – یعنی به دندان‌ها آسیب بزند – اما شاید کمتر با این موضوع آشنا باشید که باکتری‌ها چگونه از همین قندها برای ساختن لایه‌ای چسبنده به نام «پلاک» بر سطح دندان‌های شما استفاده می‌کنند؛ آن هم درست از همان لحظه‌ای که اولین لقمه‌ی شیرین را می‌جوید.

به گزارش انتخاب و به نقل sciencealert؛چند ثانیه پس از این‌که لقمه یا جرعه‌ای شیرین وارد دهان‌تان می‌شود، باکتری‌هایی که به‌طور طبیعی در دهان زندگی می‌کنند شروع به مصرف قندهای غذایی کرده و رشد و تکثیر می‌شوند. این باکتری‌ها در جریان تبدیل قند به انرژی، مقدار زیادی اسید تولید می‌کنند.

در نتیجه، تنها یک تا دو دقیقه پس از مصرف غذاها یا نوشیدنی‌های پرقند، اسیدیته‌ی دهان به حدی می‌رسد که می‌تواند مینای دندان – یعنی لایه‌ی معدنی سطح دندان – را حل کند.

خوشبختانه، بزاق خیلی زود وارد عمل می‌شود و پیش از آن‌که این اسیدها به سطح دندان‌ها آسیب بزنند، قندهای اضافی را شست‌وشو می‌دهد و اسیدهای دهان را خنثی می‌کند.

دهان همچنین محل زندگی باکتری‌های مفیدی است که با باکتری‌های عامل پوسیدگی بر سر منابع و فضا رقابت می‌کنند، مانع رشد آن‌ها می‌شوند و کمک می‌کنند اسیدیته‌ی دهان دوباره به حالت بی‌خطر برگردد.

اما مصرف مکرر شیرینی‌ها و نوشیدنی‌های قندی می‌تواند میزان غذای باکتری‌های مضر را آن‌قدر زیاد کند که دیگر بزاق و باکتری‌های مفید قادر به کنترل آن نباشند.

حمله به مینای دندان

باکتری‌های مولد پوسیدگی علاوه بر مصرف قند، از آن برای ساختن لایه‌ای چسبنده به نام «بیوفیلم» استفاده می‌کنند؛ نوعی پوشش محافظ که مثل یک دژ روی دندان‌ها می‌چسبد. بیوفیلم‌ها بسیار سخت پاک می‌شوند مگر با نیروی مکانیکی؛ مثل مسواک‌زدن منظم یا تمیز کردن حرفه‌ای در مطب دندان‌پزشکی.

این دژهای میکروبی نوعی سد فیزیکی ایجاد می‌کنند که اجازه نمی‌دهد بزاق به‌طور مؤثر اسید را خنثی کند. بدتر از آن، باکتری‌های مسبب پوسیدگی می‌توانند در شرایط اسیدی زنده بمانند، در حالی که باکتری‌های مفید در چنین محیطی دوام نمی‌آورند.

در این پناهگاه‌های محافظ، باکتری‌های مضر پیوسته تکثیر می‌شوند و اسیدیته‌ی دهان را بالا نگه می‌دارند، و همین روند به تخریب بیشتر مواد معدنی دندان منجر می‌شود تا زمانی که پوسیدگی به چشم بیاید یا دردناک شود.

چگونه از دندان‌های شیرین‌دوست‌تان محافظت کنید؟

پیش از آن‌که سراغ خوراکی شیرین بعدی بروید، چند کار ساده وجود دارد که می‌تواند باکتری‌های مولد پوسیدگی را مهار کند و دندان‌هایتان را ایمن نگه دارد:

۱. مصرف قند را کاهش دهید و خوراکی‌های شیرین را همراه با وعده‌ی غذایی میل کنید.

افزایش تولید بزاق هنگام غذا خوردن کمک می‌کند قندها شسته شوند و اسیدها خنثی گردند.

۲. از خوردن مداوم شیرینی و نوشیدنی‌های شیرین در طول روز خودداری کنید.

به‌ویژه آن‌هایی که حاوی شکر معمولی یا شربت ذرت با فروکتوز بالا هستند.

قرار گرفتن پیوسته‌ی دهان در معرض قند باعث می‌شود سطح اسیدیته مدت طولانی‌تری بالا بماند.

۳. مسواک‌زدن منظم را فراموش نکنید، خصوصاً بعد از وعده‌ها.

این کار تا جای ممکن پلاک دندانی را از بین می‌برد.

نخ‌دندان روزانه نیز به پاک‌سازی نواحی‌ای کمک می‌کند که مسواک به آن‌ها نمی‌رسد.