قسمت صد و بیست و ششم خاطرات میلسپو: در ملاقات با پرزیدنت روزولت از فرصت استفاده کردم و گرفتاری‌های ایران را مطرح کردم

وزولت وقتی رئیس جمهوری از من خواست که توضیحاتی دربارۀ کارمان به او بدهم از فرصت استفاده کردم که گرفتاریهای ایران را مطرح و پیشنهاد کنم که انجام وظایف ما نیاز به قلمرو قدرت وسیعتر، مدت مطمئن تر _ دست کم بیست سال _ و پشتیبانی کامل دولت آمریکا دارد. در اول دسامبر ١٩٤٣ نیز یک تذکاریه مختصر جهت پرزیدنت ارسال کردم و در ۱۱ ژانویه ١٩٤٤ نامه ای به آقای هری هاپکینز مشاور رئیس جمهوری که ترتیب ملاقات مرا با پرزیدنت داده و در ملاقاتمان حضور داشت فرستادم.

کد خبر: ۹۰۳۰۲۲

تاریخ: ۱۰ دی ۱۴۰۴ - ۲۳:۳۸

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

در ملاقات با پرزیدنت روزولت وقتی رئیس جمهوری از من خواست که توضیحاتی دربارۀ کارمان به او بدهم از فرصت استفاده کردم که گرفتاریهای ایران را مطرح و پیشنهاد کنم که انجام وظایف ما نیاز به قلمرو قدرت وسیعتر، مدت مطمئن تر _ دست کم بیست سال _ و پشتیبانی کامل دولت آمریکا دارد. در اول دسامبر ١٩٤٣ نیز یک تذکاریه مختصر جهت پرزیدنت ارسال کردم و در ۱۱ ژانویه ١٩٤٤ نامه ای به آقای هری هاپکینز مشاور رئیس جمهوری که ترتیب ملاقات مرا با پرزیدنت داده و در ملاقاتمان حضور داشت فرستادم. در هر یک از این نامه ها رئوس طرح خود را برای تلاش فراگیر، مؤثر و دراز مدت ارائه دادم. نمی دانم هیچ گاه نظریات رئیس جمهوری به وزارت خارجه ابلاغ شد یا نه، با اینکه رونوشتی از این برنامه ها را به سفارت امریکا در تهران تسلیم کرده بودم.

کاخ سفید بدون شک نامۀ اصلی را به وزیر خارجه ارجاع کرد. اما پاسخی به هیچ یک از این نامه ها یا تفسیری درباره آنها به من نرسید.

هنگامی که واشینگتن را در ژانویه ۱۹۴۳ ترک می‌کردم کارمندان وزارت خارجه پیش‌بینی گسترش آنچه را «برنامه مستشاری» می‌نامیدند می‌کردند. وقتی به ایران رسیدم دلایل بارزی مبنی بر نیاز به رهنمود امریکائیان در کلیه ادارات دولتی به استثنای وزارت امور خارجه یافتم. اوضاع و احوال این نظرم را تأکید کرد که «برنامه مستشاری» بکلی بیهوده خواهد بود و لذا اندکی پس از ورودم به اداره امور شرق وزارت خارجه آمریکا پیشنهاد کردم که منبعد هیچ مأمور بلندپایه آمریکایی را بدون اختیارات به ایران نفرستد. وزارت خارجه این پیشنهاد را به مدت یکسال نپذیرفت.