درگذشتگان نامدار ۲۰۲۵؛ از دایان کیتن و دیک چینی تا پاپ و آزی آزبورن

نخستین پاپ غیراروپایی در بیش از ۱۰۰۰ سال گذشته، ستاره‌ برنده اسکار فیلم‌های آنی هال و پدرخوانده، یکی از مشهورترین طراحان جهان، یکی از پیشروترین کارگردان‌های سینما، یک فوتبالیست مطرح و یکی از بزرگ‌ترین اسطوره‌های تاریخ بوکس از نامدارانی بودند که در سال ۲۰۲۵ درگذشتند. این‌جا با برخی از چهره‌های شناخته‌شده‌ای که دیگر در میان ما نیستند، آشنا می‌شوید.

کد خبر: ۹۰۳۲۴۷

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۴ - ۱۹:۵۴

رابرت ردفورد

کارنامه بازیگری رابرت ردفورد بیش از ۵۰ فیلم را در بر می‌گیرد و او البته به عنوان کارگردان نیز موفق به کسب جایزه اسکار شده است.

با این حال، برای بسیاری از سینمادوستان، او به سادگی خوش‌چهره‌ترین ستاره سینمای جهان بود؛ کسی که زمانی او را به عنوان «قطعه‌ای از کوه راشمور که به زور در یک شلوار جین سنگ‌شور چپانده شده» توصیف کردند.

ردفورد علاوه بر ایفای نقش‌های اصلی در فیلم‌های پرفروشی چون همه مردان رئیس‌جمهور، بوچ کسیدی و ساندنس کید و آن‌طور که بودیم، جشنواره فیلم ساندنس را نیز برای حمایت از فیلمسازان مستقل بنیان نهاد.

دایان کیتن

دایان کیتن که زاده لس‌آنجلس است با نقش آفرینی در فیلم پدرخوانده به شهرت رسید اما همکاری خلاقانه طولانی مدتی با وودی آلن داشت.

آنی هال، فیلمی کمدی‌ که بر اساس رابطه واقعی آن‌ها ساخته شده بود، اسکار بهترین بازیگر زن را برای او به ارمغان آورد و آن‌ها در چندین فیلم دیگر نیز با یکدیگر همکاری کردند.

او برای بازی در فیلم‌های یکی باید کوتاه بیاید، اتاق ماروین و سرخ‌ها، سه بار دیگر نیز نامزد دریافت جایزه اسکار در بخش بهترین بازیگر زن شد.

دیوید لینچ

دیوید لینچ، شاید پیشروترین فیلمساز تاریخ باشد که در هالیوود به موفقیت بزرگی دست یافت، با فیلم‌هایی از جمله جاده مالهالند و مخمل آبی، سوررئالیسم را به پرده سینما آورد.

جین هکمن

جین هکمن با بازی در نقش پاپای دویل، پلیس نیویورک در فیلم ارتباط فرانسوی محصول ۱۹۷۱، اعتبار خود را به عنوان یکی از مردان سرسخت بزرگ هالیوود تثبیت کرد.

آن نقش اولین اسکار بازیگری را برای او به ارمغان آورد (دومین اسکار برای فیلم وسترن نابخشوده در سال ۱۹۹۲ بود). هکمن همچنین استعداد خود را در زمینه کمدی در فیلم‌هایی از جمله خانواده اشرافی تننبام و فرانکنشتاین جوان نشان داد.

وال کیلمر

به گفته یکی از منتقدان سینما، او «نادیده‌‌گرفته‌شده‌ترین نقش اول مرد نسل خود» بود؛ وال کیلمر در نقش رقیب تام کروز در تاپ گان، جیم موریسون در دورز و (با رضایت کمتر) بتمن، با گرفتن این نقش از مایکل کیتون، خوش درخشید. در اوایل دهه ۲۰۰۰، پیشنهاد نقش‌های اول کم شد و در سال ۲۰۱۴، تشخیص داده شد که کیلمر به سرطان گلو مبتلاست.

شیمی‌درمانی و پرتو‌درمانی باعث شد لوله‌ای در نای او قرار بگیرد و در تنفس دچار مشکل شود؛ موضوعی که در آخرین نقش‌آفرینی او، یعنی تکرار شخصیت «آیس‌من» در دنباله فیلم تاپ گان در سال ۲۰۲۲، در داستان گنجانده شد.

بریژیت باردو

بازیگر فرانسوی که تصویر کلیشه‌ای و خشک سینما از زنان در دهه ۱۹۵۰ را در هم شکست و تجسم عصر جدیدی از آزادی‌های جنسی شد.

بریژیت باردو روی پرده سینما، ترکیبی از جذابیت‌های دخترانه و اغواگری اروپایی بود اما این تصویری بود که خودش به مرور از آن متنفر شد و در نهایت فعالیت حرفه‌ایش را رها کرد تا برای رفاه حیوانات مبارزه کند.

بعدها، اعتبار باردو پس از بیان سخنان توهین‌آمیز علیه همجنس‌گرایان و چندین بار جریمه شدن به دلیل تحریک نفرت نژادی، آسیب دید.

کلودیا کاردیناله

کلودیا کاردیناله که متولد تونس است، کارنامه‌ای شش دهه‌ای داشت و در دوران طلایی سینمای ایتالیا به شهرت رسید.

او در سال ۱۹۶۳ با بازی در فیلم برنده اسکار هشت‌و‌نیم اثر فدریکو فلینی و درام تاریخی و حماسی یوزپلنگ ساخته لوکینو ویسکونتی به اوج شهرت رسید.

او همچنین در دهه ۱۹۶۰ در هالیوود فعال بود و در فیلم پلنگ صورتی بازی کرد؛ جایی که هم‌بازی او دیوید نیون، بهترین تعریفی را که به گفته خودش تا به حال شنیده بود از او کرد: «کلودیا، تو در کنار اسپاگتی، بزرگ‌ترین اختراع ایتالیا هستی.»

دیک چنی

دیک چنی که یکی از قدرتمندترین معاونان رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکا بود، دو دوره از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۹ در دولت جرج دبلیو بوش خدمت کرد.

پس از حملات ۱۱ سپتامبر، دیک چنی یکی از نیروهای محرک اصلی در پشت صحنه جنگ علیه تروریسم و مهره‌ای محوری در حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ بود.

هرچند او به عنوان یک محافظه‌کار بسیار جدی و خشک شناخته می‌شد ولی از منتقدان سرسخت دونالد ترامپ بود و در سال ۲۰۲۴ گفت که هرگز فردی نبوده است که تهدیدی بزرگ‌تر از او برای جمهوری ما باشد.

چارلی کرک

فعال و چهره تاثیرگذار راست‌گرای آمریکایی که سازمان «ترنینگ پوینت یو‌اس‌ای» را بنیان‌ گذاشت؛ سازمانی دانشجویی که بر ترویج ایده‌های محافظه‌کارانه در محیط‌های دانشگاهی تمرکز دارد. کرک برای دعوت از دانشجویان جهت به چالش کشیدن جهان‌بینی‌اش شناخته شد.

ویدیوهای این گفتگوها دنبال‌کنندگان بسیاری برای او به همراه داشت (بیش از پنج میلیون دنبال‌کننده در ایکس و هفت میلیون در تیک‌تاک) که به او کمک کرد تا رای جوانان را در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا برای دونالد ترامپ بسیج کند.

ژان‌ماری لوپن

ژان ماری لوپن، یک افراط‌گرای خستگی‌ناپذیر، موفق شد دیدگاه‌های راست افراطی خود را به جریان اصلی سیاست فرانسه وارد کند.

او در سال ۱۹۷۲ جبهه ملی را بنیان‌گذاری کرد، حزبی که متعهد به متوقف کردن مهاجرت بود. تلاش‌های لوپن برای رسیدن به ریاست‌جمهوری شکست خورد، هرچند سال ۲۰۰۲ در جایگاه دوم قرار گرفت.

سال ۲۰۱۵، رهبر جدید حزب، دخترش مارین لوپن، او را اخراج کرد؛ این اتفاق پس از آن رخ داد که دوباره ادعا کرد هولوکاست صرفا یک موضوع جزئی در جنگ جهانی دوم بوده است.

آزی آزبورن

آزی آزبورن به عنوان خواننده اصلی بلک سبث (گروه اهل بیرمنگام که بسیاری آن را ابداع‌کننده سبک هوی متال می‌دانند) هم روی صحنه و هم در زندگی شخصی، به عنوان «مرد وحشی راک» شناخته شد (یک بار سر یک خفاش را با دندان کند.)

در دهه ۲۰۰۰، با حضور در مجموعه آزبورن‌ها یکی از اولین ستاره‌های برنامه‌های واقع‌نما شد؛ برنامه‌ای که زندگی روزمره یک فوق ستاره راک و خانواده‌اش را به تصویر می‌کشید.

پاپ فرانسیس

پاپ فرانسیس نخستین رهبر اهل آمریکای لاتین در کلیسای کاتولیک رم بود. او که با نام خورخه ماریو برگولیو در بوینس‌آیرس، پایتخت آرژانتین، به دنیا آمد، سال ۲۰۱۳ پاپ شد.

او نام فرانسیس را به افتخار سنت فرانسیس آسیسی برای خود برگزید؛ قدیسی که از ثروتش چشم ‌پوشید و در میان فقرا زیست.

او از زمان انتخاب شدنش، بسیاری از امتیازهایی را که به طور سنتی به پاپ تعلق می‌گرفت، رد کرد. اقدامات اولیه او در این جایگاه شامل شستن پای سالمندان و زندانیان و دفاع از حقوق پناهجویان و مهاجران بود.

دوران پاپ فرانسیس نویدبخش اصلاحات مختلفی در کلیسای کاتولیک بود اما او در بسیاری از آموزه‌ها، رویکردی سنت‌گرایانه داشت.

پاپ فرانسیس گاهی از نوعی پیوند همجنس‌گرایان حمایت می‌کرد اما موافق ازدواج نامیدن آن نبود. او همچنین در راهپیمایی ضد سقط جنین در رم شرکت کرد و خواستار حقوق کودکان زاده‌نشده از لحظه بستن نطفه شد.

او در دوشنبه عید پاک، کمتر از ۲۴ ساعت پس از آخرین حضور علنی برابر جمعیتی از عبادت‌کنندگان در میدان سنت پیتر واتیکان، درگذشت.

جورجو آرمانی

طراح مد ایتالیایی که در دهه ۱۹۶۰ ظاهر کت و شلوارهای مردانه و زنانه را متحول کرد؛ او سبک‌های نرم‌تری را برای پوشاک مردان و کت و شلوارهای قدرتمند را برای زنان معرفی کرد و گفت: «متوجه شدم که آن‌ها به شیوه‌ای از لباس پوشیدن نیاز دارند که معادل لباس مردان باشد.»

او برند و کسب و کار آرمانی را به یک امپراتوری چند میلیارد پوندی تبدیل کرد که حوزه‌های زیبایی، عطر و حتی هتل‌های لوکس را در بر می‌گیرد.

جیمز واتسون

جیمز واتسون، زیست‌شناس آمریکایی، به همراه شریک تحقیقاتی بریتانیایی خود، فرانسیس کریک، یکی از مهم‌ترین کشف‌های علمی قرن بیستم یعنی ساختار و عملکرد دی‌ان‌ای در بدن انسان را انجام داد.

نشان دادن این که دی‌ان‌ای شکلی سه‌بعدی و مارپیچ دوگانه دارد به واتسون و کریک اجازه داد تا رازهای چگونگی عملکرد سلول‌ها و نحوه انتقال ویژگی‌ها در طول نسل‌ها را بگشایند.

این کشف در سال ۱۹۶۲ جایزه نوبل پزشکی را برای آن‌ها به ارمغان آورد، هرچند دیدگاه‌های جنجالی واتسون درباره نژاد و هوش باعث شد بعدها از سوی جامعه علمی طرد شود.

هالک هوگان

هوگان، که نام واقعی‌اش تری بولیا بود، یکی از مشهورترین ستاره‌های کشتی کچ آمریکا بود که با موهای بلوند بلند و سبیل آویخته‌اش شناخته می‌شد.

او پس از پیوستن به دبلیودبلیواف در سال ۱۹۸۳ به شهرت رسید. با انفجار محبوبیت کشتی کچ، هوگان یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های این حرفه شد. در سال‌های اخیر، او از حامیان صریح دونالد ترامپ بوده است.

ماریوس بارگاس یوسا

نویسنده پرویی با بیش از ۵۰ اثر در سال ۲۰۱۰ برنده جایزه نوبل ادبیات شد. تصویرسازی‌های او از اقتدارگرایی، خشونت و مردسالاری، با استفاده از زبان و تصویرگری غنی، او را به ستاره ادبیات آمریکای لاتین تبدیل کرد.

در سال ۱۹۹۰، بارگاس یوسا به عنوان نامزد مرکز‌گرا به دنبال ریاست‌جمهوری پرو بود اما رقابت را به آلبرتو فوجیموری واگذار کرد.

بک سه‌هی

نویسنده اهل کره جنوبی که کتاب خاطراتش، «می‌خواهم بمیرم اما می‌خواهم دوکبوکی بخورم»، مجموعه‌ای از گفتگوهای او با روان‌پزشکش درباره افسردگی‌اش بود.

این کتاب با مضامین سلامت روان که در میان خوانندگان سراسر جهان طنین‌انداز بود، به یک پدیده فرهنگی تبدیل شد. این اثر که در سال ۲۰۱۸ منتشر شد، بیش از یک میلیون نسخه در سراسر جهان فروخت و در ۲۵ کشور ترجمه شد.

جورج فورمن

بوکسور آمریکایی که سال ۱۹۶۸ مدال طلای المپیک را به دست آورد و دو بار قهرمان سنگین‌وزن جهان شد. مشهورترین مبارزه او احتمالا همان مسابقه‌اش در سال ۱۹۷۴ بود که به محمد علی (کلی) واگذار کرد؛ نبرد معروف «غرش در جنگل».

او در دوران حرفه‌ای ۷۶ پیروزی شامل ۶۸ ناک‌اوت به‌دست آورد؛ تقریبا دو برابر محمد علی. در سال‌های بعد، او به دلیل وسیله آشپزخانه پرفروشش، «جورج فورمن گریل»، مشهورتر شد، فعالیتی که بیش از دوران بوکس برایش درآمدساز شد.

دنیس لا

مهاجم سابق اسکاتلند، منچستریونایتد و منچسترسیتی، تنها بازیکن اسکاتلندی بود که برنده توپ طلا شد (در آن زمان، یعنی سال ۱۹۶۴، این جایزه به بازیکن سال اروپا اهدا می‌شد.)

او ۱۱ سال در اولدترافورد ماند که حاصل آن ۲۳۷ گل در ۴۰۴ بازی بود. دنیس لا را در فهرست گلزنان تاریخ یونایتد پس از وین رونی و بابی چارلتون در رتبه سوم قرار داد.

این بازیکن متولد آبردین، ۵۵ بار برای کشورش به زمین رفت و با ۳۰ گل، برترین گل‌زن تاریخ اسکاتلند (به طور مشترک) است.

دیوگو ژوتا

دیوگو ژوتا گل‌زنی مادرزاد بود که نقشی محوری در موفقیت‌های لیورپول در سال‌های اخیر و همچنین در قهرمانی‌ پرتغال در لیگ ملت‌ها ایفا کرد.

او با قراردادی ۴۵ میلیون پوندی به لیورپول پیوست و خونسردی‌اش در برابر دروازه، در موقعیت‌های بسیاری با هدایت یورگن کلوپ و سپس آرنه اسلات، او را به مهره‌ای پیروزی‌بخش تبدیل کرد.

ژوتا در تیمی حضور داشت که در سال ۲۰۲۲ دوگانه جام حذفی و جام اتحادیه فوتبال انگلیس را فتح کرد و با وجود این که در اواخر دوران بازی‌اش با مصدومیت‌ها دست و پنجه نرم می‌کرد، همچنان در فصل ۲۵-۲۰۲۴ یکی از بازیکنان مهم لیورپول بود.

منبع: بی بی سی