«اوتزمپیک»چیست؟ آیا اوتزمپیک برای کاهش وزن مناسب است؟

اگر این روزها کمی در تیک‌تاک یا اینستاگرام وقت گذرانده باشید، احتمالاً ویدئوهایی دیده‌اید که در آن افراد جو دوسر را با آب یا آب‌میوه مخلوط می‌کنند و نامش را «اوتزمپیک» می‌گذارند.

کد خبر: ۹۰۳۶۶۳

تاریخ: ۱۵ دی ۱۴۰۴ - ۱۴:۱۵

به گزارش انتخاب و به نقل از  sciencealert ؛ این نام، اشاره‌ای است به «اوزمپیک»؛ دارویی تجویزی که عمدتاً برای دیابت نوع ۲ استفاده می‌شود و اشتها را نیز سرکوب می‌کند. ویدئوهای مربوط به نوشیدنی اوتزمپیک معمولاً وعده‌ی کاهش وزن آسان، احساس سیری بدون زحمت و یک «جایگزین طبیعی» برای دارو را می‌دهند.

اما آیا اوتزمپیک پشتوانه‌ی علمی دارد؟ پاسخ کوتاه این است: خیر. بیایید ببینیم چرا.

اوتزمپیک دقیقاً چیست؟

هیچ دستور استانداردی برای اوتزمپیک وجود ندارد، اما در بیشتر ویدئوها افراد یک تا دو قاشق غذاخوری جو دوسر پرک را با یک لیوان آب مخلوط می‌کنند. بعضی‌ها آب‌لیمو یا آب‌لیموی ترش، دارچین اضافه می‌کنند یا جو دوسر را از قبل خیس می‌کنند.

ادعای اصلی این است که نوشیدن این ترکیب باعث ایجاد احساس سیری و کاهش اشتها می‌شود.

برخی از ویدئوهای تیک‌تاک توصیه می‌کنند اوتزمپیک را به‌جای صبحانه مصرف کنید. بعضی دیگر می‌گویند آن را به‌عنوان میان‌وعده‌ی عصرگاهی بنوشید تا از پرخوری در ادامه‌ی روز جلوگیری شود.

وقتی اوتزمپیک می‌خورید چه اتفاقی می‌افتد؟

بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی گزارش می‌کنند که بعد از نوشیدن اوتزمپیک احساس سیری بیشتری دارند؛ موضوعی که چندان هم عجیب نیست.

جو دوسر سرشار از بتا-گلوکان است؛ نوعی فیبر محلول که هنگام ترکیب با آب، ماده‌ای ژل‌مانند ایجاد می‌کند. این ژل روند هضم را کند می‌کند و به شما کمک می‌کند مدت طولانی‌تری احساس سیری داشته باشید.

شواهد علمی خوبی وجود دارد که نشان می‌دهد رژیم‌های غذایی غنی از فیبرهای محلول ویسکوز (مانند فیبر موجود در جو دوسر) می‌توانند به‌طور متوسط به کنترل اشتها کمک کنند، افزایش ناگهانی قند خون پس از غذا را کاهش دهند و به تنظیم کلسترول کمک کنند.

البته جو دوسر تنها منبع این نوع فیبر نیست. مواد غذایی دیگری مانند سیب، مرکبات، بذر کتان، جو، پسیلیوم و حبوبات (مثل لوبیا و عدس) نیز حاوی فیبرهای محلولی هستند که در روده ژل تشکیل می‌دهند و اثرات مشابهی در ایجاد احساس سیری و بهبود سلامت عمومی دارند.

بنابراین این ادعا که جو دوسر می‌تواند به احساس سیری کمک کند، از نظر علمی درست است. اما احساس سیری با کاهش وزن معنادار و پایدار یکسان نیست.

مدیریت وزن در بلندمدت نیازمند تغذیه‌ی متعادل و فعالیت بدنی منظم است، نه تکیه‌ی صرف بر احساس سیری.

آیا اوتزمپیک برای کاهش وزن آزمایش شده است؟

خیر. هیچ مطالعه‌ی علمی‌ای وجود ندارد که نوشیدنی موسوم به «اوتزمپیک» را از نظر کاهش وزن، کنترل اشتها یا سایر پیامدهای سلامت بررسی کرده باشد. نه دستور رسمی دارد، نه مقدار مصرف توصیه‌شده، و نه پژوهش‌های بلندمدت.

بنابراین اگر فردی هنگام مصرف آن وزن کم کند، مشخص نیست این کاهش وزن به‌دلیل خود نوشیدنی بوده، یا به‌دلیل کاهش کلی کالری دریافتی، یا تغییرات دیگر در سبک زندگی.

آنچه می‌دانیم این است که جو دوسر و سایر غذاهای پرفیبر (مانند برنج قهوه‌ای، مغزها و دانه‌ها، انواع توت، بروکلی و کلم بروکسل) دهه‌هاست که مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. تحقیقات نشان می‌دهد این مواد می‌توانند تا حدی احساس سیری را افزایش دهند، کنترل قند خون را بهبود بخشند و از سلامت قلب حمایت کنند.

برای مثال:

• یک کارآزمایی تصادفیِ متقاطع نشان داد افزودن فیبر جو (بتا-گلوکان) به یک وعده‌ی غذایی، در مقایسه با وعده‌ی مشابه بدون آن، باعث افزایش سیری و کاهش گرسنگی می‌شود.

• مرور چندین مطالعه (متاآنالیزها) نشان داده است که بتا-گلوکان جو می‌تواند به‌طور متوسط کلسترول LDL (نوع «بد») را کاهش دهد و به کنترل قند خون کمک کند؛ هر دو عامل مهم برای سلامت قلب و متابولیسم.

اما این فواید زمانی به‌دست می‌آیند که جو دوسر بخشی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل باشد، نه به‌عنوان یک «نوشیدنی جادویی» مستقل.

از دیدگاه علمی، اوتزمپیک صرفاً یک نوشیدنی سرشار از فیبر است. این نوشیدنی به هیچ‌وجه مانند اوزمپیکِ دارویی عمل نمی‌کند. اوزمپیک بر هورمون‌های کنترل‌کننده‌ی اشتها و قند خون اثر می‌گذارد و تأثیری بسیار قوی‌تر دارد.

آیا اوتزمپیک می‌تواند برای بعضی افراد مفید باشد؟

بله. نوشیدنی‌ای که باعث احساس سیری می‌شود می‌تواند سرعت غذا خوردن را کاهش دهد و به کنترل بهتر حجم وعده‌ها کمک کند.

برای افرادی که اغلب صبحانه را حذف می‌کنند یا در حال حرکت چیزی می‌خورند، یک نوشیدنی بر پایه‌ی جو دوسر می‌تواند گزینه‌ای مغذی‌تر از نخوردن کامل غذا باشد. با این حال، این مزایا عمدتاً از فیبر و آب‌رسانی ناشی می‌شوند.

در واقع، با درست کردن یک اسموتی ساده شامل جو دوسر، یک موز یا مقداری توت، یک قاشق کره‌ی مغزها یا دانه‌ها و کمی شیر یا ماست، می‌توانید ارزش تغذیه‌ای بسیار بیشتری دریافت کنید. این ترکیب پروتئین، پتاسیم، چربی‌های سالم و مجموعه‌ای از ویتامین‌ها و مواد معدنی را فراهم می‌کند و گزینه‌ای متعادل‌تر و مغذی‌تر برای سلامت شماست.

آیا خطری هم دارد؟

برای بیشتر افراد، نوشیدن مقدار کمی اوتزمپیک بی‌خطر است. اما چند نکته‌ی مهم وجود دارد:

• وعده‌ی غذایی کامل نیست. اوتزمپیک پروتئین، چربی‌های سالم و چندین ریزمغذی ضروری کمی دارد. اگر به‌طور منظم جایگزین وعده‌های غذایی شود، می‌تواند به کمبودهای تغذیه‌ای یا حتی دریافت ناکافی انرژی منجر شود.

• افزایش ناگهانی فیبر می‌تواند ناراحتی ایجاد کند. افرادی که به رژیم‌های پرفیبر عادت ندارند، ممکن است با افزایش سریع فیبر دچار نفخ یا علائم گوارشی شوند، به‌ویژه اگر مایعات کافی مصرف نکنند.

• نام آن می‌تواند گمراه‌کننده باشد. عنوان «اوتزمپیک» آن را با یک داروی تجویزی مقایسه‌پذیر می‌کند و ممکن است این تصور را ایجاد کند که اثراتی مشابه دارو دارد.

• ممکن است دسترسی به مراقبت‌های مبتنی بر شواهد را به تأخیر بیندازد. تکیه بر یک نوشیدنی مد روز به‌جای دریافت مشاوره‌ی حرفه‌ای تغذیه یا پزشکی، می‌تواند مانع دریافت حمایتی شود که واقعاً مورد نیاز است.

چه چیزی واقعاً برای مدیریت پایدار وزن مؤثر است؟

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مدیریت وزن پایدار و بلندمدت نیازمند ترکیبی از راهکارهاست:

• پخت غذاهای سالم در خانه با تمرکز بر پروتئین کافی، چربی‌های سالم، کربوهیدرات‌های فرآوری‌نشده و فیبر

• کاهش مصرف قندهای افزوده و غذاها و نوشیدنی‌های فرآوری‌شده

• نوشیدن آب کافی

• فعالیت بدنی منظم

• خواب مناسب و مدیریت استرس

اگر برای بهبود رژیم غذایی خود به راهنمایی نیاز دارید، با پزشک عمومی خود مشورت کنید یا به یک متخصص تغذیه‌ی دارای صلاحیت مراجعه کنید.