فناوری؛ ستون نامرئی پایداری و تحول در بانک مسکن

کد خبر: ۹۰۴۴۴۸

تاریخ: ۲۱ دی ۱۴۰۴ - ۱۲:۵۲

دکتر احمدبیدی-عضو هیات مدیره بانک مسکن

تحول دیجیتال در نظام بانکی، دیگر یک انتخاب یا پروژه جانبی نیست؛ بلکه به ستون فقرات پایداری، رقابت‌پذیری و اعتماد عمومی بدل شده است. بانک مسکن به‌عنوان یک بانک توسعه‌ای با مأموریت‌های خاص در حوزه تأمین مالی مسکن، طی سال ۱۴۰۴ مسیر مشخصی را در حوزه فناوری اطلاعات دنبال کرده که نشان می‌دهد نگاه به فناوری، از «ابزار پشتیبان» به «پیشران تحول سازمانی» تغییر یافته است.

بررسی اقدامات و اخبار فناوری بانک مسکن از ابتدای سال ۱۴۰۴ حاکی از آن است که تمرکز اصلی، بر تکمیل سامانه‌های زیرساختی، حذف فرآیندهای جزیره‌ای، افزایش شفافیت عملیاتی و ارتقای تجربه مشتری بوده است. این رویکرد، بر حل مسائل ریشه‌ای شبکه بانکی متمرکز است؛ مسائلی که سال‌ها به‌دلیل وابستگی به سامانه‌های قدیمی، فرآیندهای دستی و اشخاص، مانع چابکی سازمانی شده بودند.

در حوزه سامانه‌های عملیاتی، پیشرفت پروژه‌هایی مانند اعتبار اسنادی ریالی، سامانه جامع وصول مطالبات و به‌روزرسانی سامانه‌های سپرده، نشان‌دهنده عزم بانک برای یکپارچه‌سازی فرآیندهای صف و ستاد است. این پروژه‌ها صرفاً جایگزینی نرم‌افزار نیستند؛ بلکه بازطراحی فرآیند، استانداردسازی رویه‌ها و کاهش ریسک‌های عملیاتی را هدف گرفته‌اند. به‌عنوان نمونه، حرکت به سمت سامانه جامع وصول مطالبات، گامی مهم در حذف وابستگی به دانش فردی و ایجاد یک نظام شفاف، قابل پایش و قابل گزارش‌گیری در سطح شعب است.

در بخش سپرده‌ها نیز اجرای الزاماتی نظیر تمبر الکترونیکی مالیاتی، اصلاح اطلاعات مشتری در چارچوب مقررات مبارزه با پولشویی، ارتقای امنیت ارتباطات و اجرای ضوابط جدید افتتاح و نگهداری حساب‌ها، نشان می‌دهد که فناوری در خدمت انطباق مقرراتی و کاهش ریسک‌های حقوقی و نظارتی قرار گرفته است. این موضوع، به‌ویژه در شرایط حساس نظام بانکی، اهمیتی دوچندان دارد.

از سوی دیگر، تکمیل و بهره‌برداری از پروژه‌های ملی نظیر ساتنا، پایا، شاپرک و سامانه‌های صندوق، بیانگر تلاش بانک برای هم‌راستایی کامل با زیرساخت‌های کلان پرداخت و تسویه کشور است. این هم‌راستایی، پیش‌شرط ارائه خدمات پایدار، سریع و قابل اتکا به مشتریان است و نقش مستقیمی در افزایش رضایت و اعتماد عمومی دارد.

اما شاید مهم‌ترین تحول سال ۱۴۰۴ در بانک مسکن، توجه جدی به «داده» به‌عنوان دارایی راهبردی بانک باشد. آغاز پیاده‌سازی چارچوب حکمرانی داده و ورود به حوزه هوش مصنوعی در اداره آمار و اطلاعات، نشانه عبور از بانکداری مبتنی بر گزارش‌های ایستا به سمت بانکداری داده‌محور است. در این رویکرد، تصمیم‌سازی مدیریتی، تخصیص منابع و مدیریت ریسک، بر پایه تحلیل‌های هوشمند و داده‌های معتبر انجام می‌شود؛ مسیری که در بانک‌های پیشرو جهان، سال‌هاست آغاز شده است.

در کنار این موارد، اجرای برنامه جامع حسابرسی سامانه‌های فناوری اطلاعات با همکاری سازمان حسابرسی و همچنین پیشبرد پروژه مرکز داده و مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی، نشان می‌دهد که امنیت، تاب‌آوری و انطباق مقرراتی، هم‌زمان با توسعه خدمات دیجیتال مورد توجه قرار گرفته‌اند. تحول دیجیتال بدون توجه به امنیت و پایداری زیرساخت، نه‌تنها مزیت‌آفرین نیست، بلکه می‌تواند به تهدیدی جدی تبدیل شود.

بازنگری در فرآیندهای تأمین، قراردادها و ترک تشریفات در حوزه فناوری نیز پیام روشنی دارد؛ تحول دیجیتال، نیازمند چابکی در تصمیم‌گیری و اجراست. کاهش بروکراسی، شفافیت در قراردادها و تسریع در اجرای پروژه‌ها، شرط لازم برای موفقیت برنامه‌های فناوری است.

مجموع این اقدامات نشان می‌دهد که بانک مسکن در سال ۱۴۰۴، مسیر تحول دیجیتال را نه به‌صورت مقطعی، بلکه با نگاهی برنامه‌محور و پایدار دنبال کرده است. اگر این مسیر با همان انسجام تا پایان سال ۱۴۰۴ ادامه یابد، می‌توان انتظار داشت که بانک مسکن به مرحله‌ای جدید از بانکداری یکپارچه، امن و داده‌محور وارد شود؛ مرحله‌ای که در آن فناوری، نه در حاشیه، بلکه در متن مأموریت توسعه‌ای بانک قرار دارد.