نگاه رویترز به یک سال کشمکش غرب با تهران

کد خبر: ۹۰۴۵۱

تاریخ: ۱۶ دی ۱۳۹۱ - ۱۳:۱۰

دیپلماسی ایرانی: در شرایطی که آمریکا و متحدانش برای آرام نگاه داشتن بازار ضمن اعمال تحریم ها تلاش می کردند، اسرائیل و ایران در این زمینه نقش مثبتی نداشتند.  در 28 دسامبر 2011، حبیب الله سیاری، فرمانده نیروی دریایی جمهوری اسلامی تهدید بستن تنگه هرمز را مطرح کرد. سیاری گفت، بستن تنگه هرمز از نوشیدن یک لیوان آب ساده تر است. به گفته یک مقام آمریکایی، مقامات تهران در آن زمان به دنبال افزایش قیمت نفت بودند تا کاهش صادرات را جبران کنند.

یک مقام آمریکایی می گوید، ایالات متحده با ارسال پیامی به ایران در زمینه بستن تنگه هرمز هشدار داد.

از سوی دیگر تهدید های اسرائیل برای اقدام نظامی علیه ایران بیش از پیش به استراتژی آمریکا و متحدانش آسیب زد.

در 4 مارس، اوباما در نشست ایپک؛ کمیته مشترک آمریکایی اسرائیلی در واشینگتن گفت، هم اکنون بحث جنگ در همه جا مطرح می شود و این به ایرانیان کمک کرده، چرا که قیمت نفت را افزایش داده است.

سه روز قبل از این نشست، قمیت نفت 128 دلار و 40 سنت برای هر بشگه بود که بیشترین قیمت نفت از زمان ریاست جمهوری اوباما به شمار می رفت. از سوی دیگر جمهوریخواهان به اوباما این اتهام را می زدند که در مورد ایران به اندازه کافی جدی عمل نمی کند. اوباما یک روز پس از نشست ایپک در ملاقات با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل گفت، باید در مورد فوریت رسیدگی به پرونده هسته ای ایران ،بدون ایجاد هیجان در بازارهای انرژی سخن بگوییم.

در بهار 2012، کاخ سفید و کشورهای اروپایی، تلاش گسترده ای برای آرام کردن بازارها آغاز کردند.  آمریکا نیز بیش از یک بار اعلام کرد در صورت لزوم، ذخایر استراتژیک را روانه بازار خواهد کرد.

در 14 مارس، دیوید کامرون، نخست وزیر انگلیس که به آمریکا سفر کرده بود با اوباما ملاقات کرد و رئیس جمهور آمریکا از وی خواست در صورت نیاز، برای تامین منابع نفت مورد نیاز بازار اقدام کند. اخبار مربوط به این ملاقات توانست 2 دلار از قمیت نفت در بازار بکاهد.

اما بهای نفت همچنان بالا بود و مقامات کاخ سفید تصمیم گرفتند در صورتی که قیمت نفت برنت بالای 120 دلار بماند، ذخایر استراتژیک را آزاد کنند.

در 19 می، 6 هفته پیش از اعمال تحریم نفتی اتحادیه اروپا علیه ایران، رهبران گروه 8 در کمپ دیوید ملاقات کردند و بیانیه ای در جهت تضمین برآورده ساختن نیاز بازار نفت، صادر کردند.

پیام اوباما به نتانیاهو و بیانیه گروه 8 توانست به ترکیدن حباب قیمت نفت، کمک کند.

توجه به شکاف نفتی

در ماه ژانویه، اوباما کمیته ویژه ای برای نظارت بر اعمال تحریم ها ایجاد کرد. هدف از تشکیل این کمیته ترغیب تولید کنندگان به تولید نفت بیشتر بود تا کشورهایی مانند چین؛ هند ، ترکیه و ژاپن مقادیر کمتری نفت از ایران وارد کنند.

این کمیته نشست های هفتگی داشت. دنیس مک دوناف و مایل فرومن، از متخصصان تحریم های بین المللی از جمله اعضای این کمیته بودند. کهن و مقامات وزارت خارجه آمریکا نیز در این نشست های هفتگی شرکت می کردند.

عربستان سعودی که بیشترین ظرفیت تولید نفت در جهان را در اختیار دارد، در طول این مدت بارها اعلام کرده بود که آماده است نیاز بازار را تامین کند.

مقامات و دیپلمات ها می گویند، عربستان به عنوان حامی رشد اقتصادی جهان، وارد عمل شد و برای نخستین بار از نفت به عنوان سلاح علیه ایران استفاده کرد.

علی نعیمی، وزیر نفت عربستان تلاش های خود را دو برابر کرد تا تاجران را مجاب کند در مورد پایین نگاهداشتن قیمت نفت در بازار، نظر مساعدی داشته باشند.  در اواخر ماه مارس، 6 تحلیلگر نفتی با مشاور تعیمی در لندن ملاقات کرده و به وی گفتند بهای بالای نفت با اصول بازار همخوانی ندارد.

به این ترتیب، ریاض تولید نفت خود را به بیشترین میزان در 30 سال اخیر رساند و در ماه می روزانه 10 میلیون بشکه نفت روانه بازار کرد. در ماه نوامبر، قیمت هر بشکه نفت در مقایسه با ماه نوامبر 20 دلار کاهش پیدا کرد.

همچنین تلاش های دیگری نیز در جریان بود. رویکردی که می توان آن را فصلی تازه در دیپلماسی انرژی آمریکا توصیف کرد. مقامات آمریکایی در نوامبر 2011 به بغداد و سپس بصره سفر کردند تا استراتژی افزایش ظرفیت صادرات نفت عراق را تدوین کنند.

مقاماتی که در جریان این سفر قرار داشتند، می گویند، آمریکایی ها زیرساخت نفتی عراق را بررسی و طرح هایی را برای افزایش تولید آماده کردند. به گفته یک مقام وزارت خارجه آمریکا، این دیپلمات های آمریکایی با خوش بینی زیادی از سفر به عراق بازگشتند.

دیپلمات های آمریکایی همچنین به لیبی سفر کردند تا ظرفیت های نفتی این کشور را بررسی کنند.

در سپتامبر 2012، عراق روزانه 500 هزار بشکه نفت بیش از مدت مشابه سال قبل از آن تولید می کرد. از سوی دیگر تولید نفت لیبی به روزانه یک و نیم میلیون بشکه  رسید.