کشف‌هایی که جهان را شگفت‌زده کرد

ابزارهای علمی پیشرفته، دنیای باستان‌شناسی را در سال ۲۰۲۵ متحول کردند. توالی‌یابی دی‌ان‌ای باستانی، نیاکان یک فرد مصری را که در دوران بناسازی اهرام زندگی می‌کرد بازسازی کرد. تصاویر ماهواره‌ای نیز ردپای تله‌های شکار عظیم باستانی را که در سراسر «آند» پراکنده بودند ثبت کردند و نقشه‌برداری زیرآبی هم بندری غرق‌شده را کشف کرد که ممکن است سرنخ‌هایی برای پیدا کردن آخرین آرامگاه «کلئوپاترا»‌ در خود داشته باشد.

کد خبر: ۹۰۶۰۲۰

تاریخ: ۳۰ دی ۱۴۰۴ - ۲۱:۴۱

ابزارهای مدرن و حفاری‌های سنتی در سال ۲۰۲۵ به کشف مقبره‌های سلطنتی و قدیمی‌ترین ژنوم مصری، که تاکنون توالی‌یابی شده است، منجر شد.

اما بسیاری از بزرگ‌ترین کشفیات سال ۲۰۲۵ نیز از کاوش‌های کلاسیک نشأت گرفتند. در «بلیز»، حفاری یک هرم در «کاراکول»(Caracol)، اتاقکی را آشکار کرد که یک گور سلطنتی مایا در آن قرار داشت. باستان‌شناسان در نزدیکی «دره پادشاهان» مصر، آخرین مقبره مفقود شده از یک فرعون دودمان هجدهم را نیز کشف کردند.

همه این کشف‌ها نشان می‌دهد که چقدر از تاریخ بشر هنوز پنهان است و در آب‌های عمیق، جنگل‌های انبوه و شن‌های بیابان برای آشکار شدن انتظار می‌کشد. در ادامه به برخی از جالب‌ترین و هیجان‌انگیزترین یافته‌های باستان‌شناسی سال ۲۰۲۵ می‌پردازیم.

کشف مقبره سلطنتی‌ای که شاید به پادشاه بنیانگذار مایا تعلق داشته باشد

سازه‌ای به نام «Caana» در مرکز «کاراکول»

حدود ۴۰ سال است که دو باستان‌شناس به نام‌های «آرلن» و «دایان چیس» از دانشگاه هیوستون، سازه‌های باستانی مایا در «کاراکول» را در جنگل‌های بلیز امروزی کاوش کرده‌اند. آن‌ها در سال ۲۰۲۵ یکی از بزرگ‌ترین یافته‌های خود را اعلام کردند که یک مقبره سلطنتی ۱۷۰۰ ساله است که تقریبا به سال‌های ۳۳۰ تا ۳۵۰ پس از میلاد تعلق دارد. این باستان‌شناسان معتقدند این مقبره به یک حاکم مشهور به نام «Te K’ab Chaak» تعلق دارد.

در داخل این مقبره که از شنگرف پوشیده است، محققان یک نقاب مرگ موزاییکی خردشده که از یشم و صدف ساخته شده بود، به همراه گوشواره‌های یشمی و استخوان‌های یک مرد مسن را که جمجمه‌اش وارد یک ظرف سفالی شده بود کشف کردند. اگر حدس باستان‌شناسان درست باشد و بقایا واقعا به « Te K’ab Chaak» تعلق داشته باشد، به این معنی است که آن‌ها بنیانگذار یک سلسله مایا را کشف کرده‌اند که نزدیک به ۵۰۰ سال بر شهر حکومت می‌کرد.

کشف بندرغرق‌شده در جست‌وجو برای کلئوپاترا

باستان‌شناسان در سال ۲۰۲۵ به کشفی دست پیدا کردند که ممکن است به کشف مقبره ملکه «کلئوپاترا» کمک کند. «کاتلین مارتینز»، کاوشگر نشنال جئوگرافیک، دو دهه در جست‌وجوی آخرین آرامگاه کلئوپاترا بوده است، اما او این کار را نه در «اسکندریه» (جایی که اکثر محققان معتقدند کلئوپاترا دفن شده است)، بلکه در معبدی کمتر شناخته‌شده به نام «Taposiris Magna» انجام داده است. جست‌وجو، او را به دریای مدیترانه کشانده است، جایی که او و گروهش بندری غرق‌شده را پیدا کردند که به دوران این ملکه تعلق دارد.

غواصان به سرپرستی «باب بالارد»، کاوشگر نشنال جئوگرافیک، کف‌های صیقل‌خورده، ستون‌های بلند و لنگرهایی را زیر امواج نقشه‌برداری کردند. این یافته، که در مستند نشنال جئوگرافیک به نام «راز نهایی کلئوپاترا» به تصویر کشیده شد، «Taposiris Magna» را به عنوان یک مرکز مهم دریایی و همچنین یک مرکز مذهبی بازتعریف می‌کند. به گفته «مارتینز» این کشف، این فرضیه که این کلئوپاترا این مکان را برای مقبره خود انتخاب کرده بود قوت می‌بخشد. اینکه آیا بقایای او جایی در نزدیکی ساحل قرار دارد، سؤالی است که فقط کاوش بیشتر می‌تواند پاسخ دهد.

مقبره گمشده فرعون «تحوتموس دوم» پیدا شد

معبد یادبود حتشپسوت

اگرچه جست‌وجو برای «کلئوپاترا» ادامه دارد، اما امسال یک حاکم مصری دیگر نیز پیدا شد. مقبره پادشاه «تحوتموس دوم» بیش از یک قرن از دست باستان‌شناسان دور بود تا اینکه یک گروه مشترک بریتانیایی و مصری در فوریه سال ۲۰۲۵ گذشته اعلام کرد که آن را کشف کرده است. «تحوتموس دوم»، که همسر و خواهر ناتنی او ملکه مشهور «حتشپسوت» بود، از ۱۴۹۳ تا ۱۴۷۹ قبل از میلاد، در اوایل دودمان هجدهم حکومت می‌کرد.

این نخستین مقبره سلطنتی است که پس از پادشاه «توت‌عنخ‌آمون» در نزدیکی «دره پادشاهان»، که در نزدیکی «اقصر» واقع شده، پیدا شده است. باستان‌شناسان در داخل این مقبره دیوارهایی با کتیبه‌های هیروگلیفی و یک سقف آسمانی نقاشی‌شده پیدا کردند.

نگاهی دقیق‌تر به اَبَرسازه‌های آندی، زندگی باستانی کوهستان را بازنویسی می‌کند

در سراسر «آند»، انسان‌ها کل مناظر را برای هماهنگی تجارت، محاسبه خراج و شکار طعمه‌، مهندسی کردند. در پرو، محققان ممکن است سرانجام رمز و راز یک به اصطلاح «رشته حفره» عظیم را حل کرده باشند که دامنه کوهی دورافتاده به نام روی «کوه سیرپه»(Sierpe) (کوه مار) را نقطه‌نقطه کرده است. آنها فکر می‌کنند که حدود ۵۰۰۰ سوراخ به عنوان یک سیستم حسابداری توسط مردم «چینچا» استفاده می‌شده و بعدها توسط «اینکا» گسترش یافته است. عکس‌های هوایی از این حفره‌ها در شماره ۱۹۳۳ مجله نشنال جئوگرافیک به تصویر کشیده شد. اخیرا، محققان از پهپادها برای دیدن این حفره‌ها از بالا استفاده کرده‌اند. نقشه‌برداری با پهپاد و تحلیل بقایای گیاهی نشان می‌دهد این حفره‌ها زمانی حاوی سبدهایی از کالاها بوده‌اند و ممکن است به یک روش شمارش باستانی دیده شده در ریسمان‌های گره‌دار به نام «کیپو» مرتبط باشند.

در دوردست‌ها به سمت جنوب در حوضه رود «Camarones» واقع در شیلی، تصاویر ماهواره‌ای یک باستان‌شناس را به ۷۶ سازه سنگی «V شکل» هدایت کرد که به نظر می‌رسد، «چاکو»، یعنی تله‌های شکار بزرگ باشند. مردم باستانی که آنجا زندگی می‌کردند از دیوارهای سنگی برای هدایت حیوانات کوچک شبیه لاما به اصطبل‌های دایره‌ای برای کشتار استفاده می‌کردند. این دو اکتشاف نشان می‌دهد که جوامع باستانی آندی چگونه زمین را برای نسل‌ها به منظور رفع نیازهایشان شکل دادند.

کشف قدیمی‌ترین و کامل‌ترین ژنوم مصری باستان که تاکنون توالی‌یابی شده است

در داخل یک مقبره تراشیده‌شده در یک تپه آهکی در گورستان «Nuwyat» واقع در مصر، باستان‌شناسان یک ظرف سفالی پیدا کردند که داخل آن، اسکلت مردی از دوره «پادشاهی کهن»، حدود ۴۵۰۰ سال پیش قرار داشت. دانشمندان در داخل یکی از دندان‌های آن مرد، نوعی کپسول زمانی ژنتیکی را بازیابی کردند که قدیمی‌ترین و کامل‌ترین نگاه به نیاکان یک مصری باستان را ارائه می‌دهد.

تجزیه و تحلیل نشان داد که ۸۰ درصد DNA این مرد از گروه‌های نوسنگی شمال آفریقا و ۲۰ درصد از جمعیت‌های واقع در غرب آسیا سرچشمه گرفته است. دانشمندان همچنین از اسکن سه‌بعدی صورت این مرد برای بازسازی آنچه ممکن است شبیه آن بوده باشد استفاده کردند (اما مو و رنگ پوست را حذف کردند، که فکر می‌کردند بیشتر حدسی است). با این حال، آن‌ها تاکید کردند که او نمونه‌ای از همه مردمی که در آن زمان در بالا و پایین نیل زندگی می‌کردند نبود.

محققان درباره اینکه چرا این مرد در یک گلدان دفن شده بود، مطمئن نیستند. اما فشار روی استخوان‌هایش نشان می‌دهد که او کارهای تکراری و خم‌شدن زیادی انجام می‌داده که محققان را به این نتیجه می‌رساند که این مرد احتمالا یک کوزه‌گر ماهر بوده باشد.

منبع: ایسنا