چرا چشم انسان نمی‌تواند هیچ ستاره‌ای را سبز ببیند؟

ستاره‌ها طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها از جمله سبز منتشر می‌کنند، اما چشم انسان به دلایل مختلف هیچ ستاره‌ای را سبز نمی‌بیند.

کد خبر: ۹۰۷۸۸۶

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۵:۰۲

همشهری آنلاین: ستاره‌ها طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها از جمله سبز منتشر می‌کنند، اما چشم انسان به دلایل مختلف هیچ ستاره‌ای را سبز نمی‌بیند.

ستاره‌ها نور سبز زیادی تولید می‌کنند، اما چشم‌های انسان آن‌ها را سبز نمی‌بیند. ستاره‌ها نور را دراثر گرمای خود منتشر می‌کنند و رنگ ظاهری آن‌ها به دمایشان بستگی دارد. ستاره‌های نسبتاً سرد، نور قرمز تولید می‌کنند و ستاره‌های داغ‌تر به رنگ آبی می‌درخشند. در واقع، ستاره‌ها نور را در طیف وسیعی از رنگ‌ها منتشر می‌کنند و شدت هر رنگ متفاوت است. ترکیب این نورها تعیین‌کننده رنگ نهایی ستاره است.

برای مثال، خورشید نور خود را در تمام رنگ‌های طیف رنگین‌کمان تولید می‌کند، اما این رنگ‌ها به صورت یکنواخت نیستند. نمودار روشنایی خورشید نسبت به طول موج نشان می‌دهد که بیشترین شدت نور در بخش آبی-سبز طیف قرار دارد، بااین‌حال ما خورشید را سفید می‌بینیم. دلیل این موضوع نحوه عملکرد چشم‌ها و مغز انسان است.

چشم انسان سه نوع سلول مخروطی دارد که هرکدام به نور قرمز، سبز یا آبی حساس هستند. وقتی جسمی نور قرمز بازتاب می‌دهد یا منتشر می‌کند، سلول‌های مخروطی قرمز سیگنال قوی به مغز می‌فرستند و مغز آن جسم را قرمز می‌بیند. سایر رنگ‌ها نیز از ترکیب سیگنال‌های این سه نوع سلول مخروطی توسط مغز ایجاد می‌شوند. برای مثال، رنگ زرد با فعال شدن هر سه نوع سلول مخروطی در شدت‌های متفاوت تشکیل می‌شود.

خورشید بیشترین نور خود را در رنگ‌های آبی و سبز منتشر می‌کند، اما نور بنفش، زرد، نارنجی و قرمز هم تولید می‌کند. مغز ما این رنگ‌ها را ترکیب می‌کند و در نهایت خورشید را سفید می‌بینیم، نه زرد؛ اگرچه خورشید به عنوان یک ستاره کوتوله زرد طبقه‌بندی می‌شود.

وقتی ستاره‌ها داغ‌تر می‌شوند، رنگ آن‌ها از قرمز به نارنجی و سپس به آبی یا سفید تغییر می‌کند. هیچ دمایی وجود ندارد که سلول‌های مخروطی چشم سیگنال‌ها را به گونه‌ای ترکیب کنند که رنگ سبز ایجاد شود. دوربین‌های نجومی نیز معمولاً این رفتار چشم انسان را تقلید می‌کنند، بنابراین ستاره‌ها در عکس‌ها هم سبز دیده نمی‌شوند.

برخی افراد گزارش کرده‌اند که ستاره‌هایی به رنگ سبز مشاهده کرده‌اند، اما همان طور که فیل پلت، اخترشناس آمریکایی در ساینتیفیک امریکن توضیح می‌دهد، این امر اغلب توهم بصری ناشی از مقایسه رنگ‌هاست. برای مثال، ستاره عَناق‌الارض (سیاه‌گوشِ زمین) در صورت فلکی اندرومدا شامل یک غول نارنجی و سه ستاره آبی نزدیک به هم است. برخی ناظران گفته‌اند این سه ستاره را سبز دیده‌اند، اما در تصاویر تلسکوپی همیشه آبی دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده آن است که سبز دیده شدن، ناشی از مقایسه رنگ‌ها در مغز انسان است.

ستاره دیگری به نام زبان شمالی (Zubeneschamali) در صورت فلکی ترازو گاهی سبز دیده می‌شود، اما این ستاره واقعاً آبی است و ستاره‌ همراهی ندارد، بنابراین دلیل دیدن آن به رنگ سبز مشخص نیست.

بااین‌حال، اجرام آسمانی سبز واقعی وجود دارند. بسیاری از سحابی‌ها (ابرهای گازی در فضا) رنگ سبز متمایزی دارند، زیرا اتم‌های اکسیژن نور سبز قوی منتشر می‌کنند و سایر رنگ‌های ضعیف در پس‌زمینه ناپدید می‌شوند، بنابراین سحابی سبز دیده می‌شود.

دنباله‌دارها نیز گاهی سبز زمردی دیده می‌شوند. در این حالت، عامل اصلی مولکول کربن دواتمی است که توسط نور خورشید تحریک می‌شود و انرژی خود را به شکل فوتون‌های سبز آزاد می‌کند. این مولکول‌ها ناپایدار هستند و پس از یک یا دو روز توسط نور خورشید شکسته می‌شوند؛ به همین دلیل رنگ سبز در سر دنباله‌دار دیده می‌شود اما دم آن معمولاً رنگ دیگری دارد.

سیارات نیز می‌توانند سبز دیده شوند. زمین به دلیل پوشش گیاهی‌اش سبز است. اورانوس به دلیل وجود متان در جو خود، کمی سبز دیده می‌شود (بیشتر آبی، اما کمی سبز هم دارد). متان نور قرمز را جذب و نور آبی و سبز را بازتاب می‌دهد، بنابراین رنگ سبز کم‌رنگ به سیاره می‌دهد.

در نتیجه، سبز دیده نشدن ستاره‌ها یک ترکیب از خصوصیات فیزیکی نور ستاره‌ها و نحوه عملکرد چشم و مغز انسان است. در عین حال، برخی اجرام آسمانی مانند سحابی‌ها، دنباله‌دارها و برخی سیارات می‌توانند رنگ سبز واقعی داشته باشند، زیرا ترکیب عناصر و مولکول‌های آن‌ها نور سبز قوی تولید می‌کند.