قسمت صد و پنجاه و یکم خاطرات میلسپو: در ١٩٤٦ ضعف دیپلوماسی امریکا و اقدامات آن در شورای امنیت گروه‌های میهن پرست و ضد شوروی ایرانی را از مقاومت منصرف ساخت

در ١٩٤٦ ضعف دیپلوماسی امریکا و اقدامات آن در شورای امنیت سازمان ملل متحد نه تنها به شورویها فرصت داد که به فشارها و دخالتهایشان ادامه بدهند بلکه گروههای میهن پرست و ضد شوروی ایرانی را از مقاومت منصرف ساخت. تعداد ناچیزی از این گروهها جرأت می کردند علیه روسها دست به اقدام علنی بزنند مگر اینکه احساس اطمینان به پشتیبانی داشتند و دورنمای پیروزی را می دیدند‌.

کد خبر: ۹۰۹۸۲۱

تاریخ: ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۳:۴۸

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

ایالات متحد مایل بود تجارت خود را در این بخش جهان توسعه دهد ولی آبرو و حیثیت خود را که روابط اقتصادی عمده به آن بستگی دارد به هدر داد. ایالات متحد امتیاز نفت می‌خواست و ما نیز خواستار چند فردگاه، قراردادهایی برای طرحهای آبیاری و احتمالاً توافقی درباره اداره راه‌آهن بودیم ولی دولت آمریکا به ایرانیان اجازه داد که بدون ترس از مجازات تعهدات قراردادی خود را در قبال شهروندان امریکائی زیر پا بگذارند.

نمی شود گفت که اگر هیئت مالی حفظ می شد مانع از رویدادهای سال ١٩٤٥ می‌گردید که به شورش آذربایجان و تصمیم شوروی به ابقای نیروهایش در شمال منجر شد. با این حال تا وقتی که هیئت مشغول کار بود مردم می توانستند تا حدودی به خدمات عمومی اعتماد داشته و به اصلاح سازمانهای دولتی امیدوار باشند. بنابراین حضور ما بعضی توجیه ها و بهانه ها را برای شورش بر طرف می‌کرد. مهمتر از هر چیز ادامه کار هیئت بدون هیچ سازش و عقب نشینی، هم بر ایرانیان و هم بر روسها نفوذ نمادین داشت. این کار نشان می داد که هدف ایالات متحد حفظ مواضع خود و ایفای یک نقش قوی و تثبیت کننده در خاورمیانه است.

در ١٩٤٦ ضعف دیپلوماسی امریکا و اقدامات آن در شورای امنیت سازمان ملل متحد نه تنها به شورویها فرصت داد که به فشارها و دخالتهایشان ادامه بدهند بلکه گروههای میهن پرست و ضد شوروی ایرانی را از مقاومت منصرف ساخت. تعداد ناچیزی از این گروهها جرأت می کردند علیه روسها دست به اقدام علنی بزنند مگر اینکه احساس اطمینان به پشتیبانی داشتند و دورنمای پیروزی را می دیدند‌. از قضاوت در طرز برخورد دولت ما جز مانورهای تاکتیکی در شورای امنیت و بیانات بزرگ منشانه سیاسی در خارج از آن چیزی نمی توانستند ببینند. آمریکا هیچ وعده ای در کمک به مبارزه آنان در زمینه های واقعی قدرت و مقاصد شوروی نداد. در واقع چنین می نماید که دولت ما در ١٩٤٦ از قبل نشان داده بود که هیچ مخالفتی با اعطای نفت شمال به روسها ندارد.