آیا مصرف‌کنندگان داروهای لاغری به مکمل نیاز دارند؟

تزریق‌های کاهش وزن به‌سرعت از کلینیک‌های تخصصی به صفحه‌های شبکه‌های اجتماعی و داروخانه‌های سطح شهر راه یافته‌اند. این داروها که با نام داروهای GLP-1 شناخته می‌شوند، در ابتدا برای کمک به افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ طراحی شدند، اما اکنون به‌طور گسترده برای کاهش وزن مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کد خبر: ۹۱۰۱۷۷

تاریخ: ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۲:۱۳

به گزارش انتخاب و به نقل از  sciencealert ؛ این داروها عملکرد هورمونی به نام «پپتید شبه‌گلوکاگون-۱» را تقلید می‌کنند؛ هورمونی که در تنظیم اشتها و قند خون نقش دارد. آن‌ها با کند کردن روند هضم و افزایش احساس سیری، باعث می‌شوند فرد غذای کمتری مصرف کند و در نتیجه وزن کم کند.

شواهد نشان می‌دهد این داروها دست‌کم در کوتاه‌مدت می‌توانند به کاهش وزن کمک کنند. اما با افزایش مصرف آن‌ها، پرسش‌هایی نیز درباره پیامدهای ناخواسته احتمالی بر وضعیت تغذیه و سلامت عمومی مطرح شده است.

آیا کمبودهای تغذیه‌ای نگران‌کننده‌اند؟

مروری تازه بر پژوهش‌ها نشان می‌دهد برخی از افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده می‌کنند ممکن است مقدار کافی از برخی مواد مغذی کلیدی را دریافت نکنند. این مواد شامل ویتامین‌های A، C، D، E و K، فیبر غذایی و مواد معدنی مانند آهن، کلسیم، منیزیم، روی و مس هستند.

کمبود تغذیه‌ای زمانی رخ می‌دهد که بدن مقدار کافی از یک ماده مغذی را برای عملکرد مناسب دریافت نکند. برآوردها درباره میزان شیوع این کمبودها در میان مصرف‌کنندگان GLP-1 بسیار متفاوت است.

برخی مطالعات نشان می‌دهد بیش از ۲۰ درصد افراد ممکن است در سال اول مصرف این داروها در معرض خطر قرار بگیرند، در حالی که پژوهش‌های دیگر این رقم را بسیار کمتر و زیر یک درصد گزارش کرده‌اند.

بازار تازه «مکمل‌های مخصوص GLP-1»

با افزایش نگرانی‌ها درباره کمبودهای احتمالی، بازار جدیدی نیز شکل گرفته است. شرکت‌های تولید مکمل، محصولاتی با عنوان «حمایت‌کننده GLP-1» عرضه کرده‌اند که ادعا می‌کنند با تأمین مواد مغذی «مناسب»، عوارضی مانند تحلیل عضلانی و کمبود ویتامین را جبران می‌کنند.

اما پرسش اصلی این است: آیا واقعاً مصرف‌کنندگان GLP-1 به این مکمل‌ها نیاز دارند؟

مکمل‌ها؛ ضروری یا غیرضروری؟

سال‌هاست که درباره مصرف مکمل‌های ویتامینی و معدنی در علم تغذیه بحث وجود دارد. شواهد نشان می‌دهد در افرادی که سالم هستند و رژیم غذایی متعادلی دارند، فواید مکمل‌ها محدود است. با این حال، در افرادی که دچار کمبود مشخص یک ماده مغذی هستند، مکمل‌ها می‌توانند مفید باشند.

برای مثال، بسیاری از افراد در بریتانیا در ماه‌های زمستان به دلیل کاهش نور خورشید در معرض کمبود ویتامین D قرار دارند، زیرا بدن برای تولید این ویتامین به نور خورشید نیاز دارد. اما اگر فردی از طریق رژیم غذایی خود مقدار کافی یک ماده مغذی را دریافت کند، مصرف مکمل اضافی معمولاً سود چندانی نخواهد داشت.

آیا داروهای GLP-1 مستقیماً باعث کمبود می‌شوند؟

بخش زیادی از پژوهش‌هایی که میان داروهای GLP-1 و کمبود مواد مغذی ارتباط یافته‌اند، از نوع «مشاهده‌ای» هستند. این مطالعات می‌توانند الگوها و ارتباط‌ها را نشان دهند، اما قادر به اثبات رابطه علت و معلولی نیستند.

به بیان ساده، آن‌ها نشان می‌دهند دو پدیده همزمان رخ می‌دهند، اما ثابت نمی‌کنند که یکی باعث دیگری شده است. بنابراین هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت این داروها مستقیماً موجب کمبودهای تغذیه‌ای می‌شوند.

با این حال، نگرانی بی‌اساس نیست. این داروها معمولاً باعث کاهش اشتها و در نتیجه کاهش مصرف غذا می‌شوند. مصرف کمتر غذا می‌تواند به معنای دریافت کمتر مواد مغذی ضروری باشد و در طول زمان خطر کمبود را افزایش دهد.

آیا راه‌حل ساده‌تری وجود دارد؟

در بسیاری از موارد، بله. تغییرات کوچک در رژیم غذایی می‌تواند کافی باشد.

مصرف طیف متنوعی از غذاهای کامل و مغذی شامل میوه و سبزیجات، غلات کامل، مغزها و دانه‌ها، لبنیات یا جایگزین‌های غنی‌شده، و منابع پروتئینی کم‌چرب یا گیاهی می‌تواند به حفظ دریافت مناسب مواد مغذی کمک کند.

اگر مکمل لازم باشد، محصولات استاندارد ویتامینی و معدنی که به‌طور معمول در داروخانه‌ها عرضه می‌شوند، اغلب کافی هستند. معمولاً نیازی به پرداخت هزینه‌های بالا برای محصولاتی که به‌طور خاص برای مصرف‌کنندگان GLP-1 بازاریابی می‌شوند وجود ندارد، به‌ویژه آنکه شواهد علمی پشتیبان این محصولات اغلب ضعیف است.

علم گزینشی در بازاریابی

گرچه در برخی شرایط خاص یا برای گروه‌های ویژه، شواهدی درباره سودمندی برخی مکمل‌ها وجود دارد، بسیاری از مکمل‌های «حمایت‌کننده GLP-1» حاوی موادی هستند که ارتباط روشنی با نیازهای مصرف‌کنندگان این داروها ندارند.

این محصولات اغلب با عنوان «مبتنی بر علم» معرفی می‌شوند، اما پژوهش‌های مورد استناد آن‌ها معمولاً گزینشی است و در بسیاری موارد حتی روی مصرف‌کنندگان GLP-1 انجام نشده است.

برای مثال، بسیاری از این مکمل‌ها حاوی بیوتین هستند؛ ویتامینی که معمولاً برای بهبود سلامت مو و پوست تبلیغ می‌شود. اما شواهد علمی قوی برای حمایت از این ادعا وجود ندارد. همچنین هیچ تحقیق محکمی نشان نداده که بیوتین برای مصرف‌کنندگان GLP-1 مزیت خاصی داشته باشد. بیشتر افراد از طریق رژیم غذایی روزمره خود مقدار کافی بیوتین دریافت می‌کنند، بنابراین مصرف اضافی آن لزوماً سودی نخواهد داشت.

مراقبت شخصی‌سازی‌شده؛ رویکردی منطقی‌تر

حمایت تغذیه‌ای و سبک زندگی برای افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده می‌کنند باید متناسب با شرایط فردی آن‌ها تنظیم شود؛ رویکردی که «مراقبت شخصی‌سازی‌شده» نام دارد. این رویکرد بر این اصل تأکید دارد که افراد از نظر رژیم غذایی، وضعیت سلامت و خطر کمبود با یکدیگر تفاوت دارند.

توصیه می‌شود این حمایت‌ها بر اساس نیازهای فردی و ترجیحاً با مشورت یک متخصص واجد شرایط مانند کارشناس تغذیه یا متخصص تغذیه بالینی انجام شود، به‌ویژه برای افرادی که در معرض خطر بالاتر کمبود مواد مغذی قرار دارند.

در صورت شناسایی یا احتمال کمبود، می‌توان با اصلاحات کوچک در رژیم غذایی یا استفاده از مکمل‌های استاندارد آن را جبران کرد. اما این موضوع توجیهی برای مصرف روتین مکمل‌های گران‌قیمت ویژه GLP-1 نیست.

جمع‌بندی

پیام اصلی روشن است: مکمل‌ها زمانی بیشترین فایده را دارند که کمبود مشخصی وجود داشته باشد یا فرد نتواند نیازهای تغذیه‌ای خود را تنها از طریق رژیم غذایی تأمین کند. مصرف مکمل بدون نیاز قطعی احتمالاً سودی نخواهد داشت و ممکن است صرفاً اتلاف هزینه باشد.