نتیجه مطالعه‌ای ۷۰ ساله: فلوراید آب آشامیدنی هیچ ارتباطی با ضریب هوشی ندارد

بررسی داده‌های ۱۰هزار نفر از نوجوانی تا ۸۰ سالگی، ثابت کرد که افزودن فلوراید به آب شهری، هیچ پیوند معناداری با اختلال در عملکرد مغزی و کاهش هوش ندارد.

کد خبر: ۹۱۸۵۵۴

تاریخ: ۰۲ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۵:۱۲

زومیت: بررسی داده‌های ۱۰هزار نفر از نوجوانی تا ۸۰ سالگی، ثابت کرد که افزودن فلوراید به آب شهری، هیچ پیوند معناداری با اختلال در عملکرد مغزی و کاهش هوش ندارد.

سلامت دهان و دندان در بسیاری از نقاط جهان به واسطه‌ی افزودن فلوراید به منابع آب تأمین می‌شود؛ چرا که نقش این ماده در تقویت مینای دندان و کاهش چشمگیر پوسیدگی به اثبات رسیده است.

نهادهای معتبر بهداشتی همواره بر ایمنی فلوریداسیون در سطوح استاندارد تأکید کرده‌اند. با‌این‌حال، انتشار مقاله‌ای در سال ۲۰۲۵ که به شکلی گسترده مورد سوءتعبیر قرار گرفت، موجی از نگرانی را در جوامع ایجاد کرد. مقاله مدعی بود دوزهای بسیار بالای فلوراید (فراتر از حد مجاز ۰٫۷ میلی‌گرم در لیتر) ممکن است با کاهش ضریب هوشی کودکان مرتبط باشد. منتقدان علمی به‌سرعت واکنش نشان دادند و اعلام کردند داده‌های مطالعه از کیفیت پایینی برخوردار بوده و دلیلی برای نگرانی درباره‌ی آب آشامیدنی استاندارد وجود ندارد.

ممنوعیت فلوریداسیون آب در برخی ایالت‌های آمریکا مانند یوتا و فلوریدا، نتیجه‌ی مستقیم همین نگرانی‌های اثبات‌نشده است. مقاله‌ی جنجالی سال ۲۰۲۵ عمدتاً مطالعات انجام‌شده در چین و هند را مرور کرده بود که در آن‌ها آلاینده‌های محیطی کنترل نشده بودند.

به‌گزارش ساینس‌آلرت، جان رابرت وارن، جامعه‌شناس و جمعیت‌شناس در دانشگاه مینه‌سوتا، معتقد است تصمیم برخی شهرداری‌ها برای حذف فلوراید بر پایه‌ی مطالعاتی ناقص اتخاذ شده که تنها اثرات دوزهای بسیار سنگین و غیرمتعارف را بررسی کرده بودند. طبق گفته‌های این پژوهشگر ارشد، شواهد حاصل از برخی مطالعات بین‌المللی اساساً با استانداردهای سیاست‌گذاری در سایر کشورهایی که از دوزهای پایین استفاده می‌کنند، ارتباطی ندارد.

پژوهشگران در مطالعه‌ی تازه برای رفع شکاف‌های اطلاعاتی گذشته، به سراغ داده‌های «مطالعه طولی ویسکانسین» رفتند تا رابطه‌ی دقیق فلوراید و ضریب هوشی را بازخوانی کنند. تیم تحقیقاتی نمرات ضریب هوشی (IQ) فارغ‌التحصیلان سال ۱۹۵۷ را با سوابق تاریخی محل سکونت و میزان فلوراید آب در آن مناطق تطبیق دادند تا دقیق‌ترین تخمین ممکن از میزان مواجهه‌ی افراد در طول عمر را به‌دست آورند.

اندازه‌گیری میزان واقعی جذب فلوراید چالش‌های خاص خود را دارد، زیرا آب لوله‌کشی تنها منبع ورود این ماده به بدن نیست و مواد غذایی یا خمیردندان نیز در این میان نقش دارند. با‌این‌حال، مطالعه‌ی حاضر به دلیل بازه زمانی طولانی و حجم نمونه‌ی بالا، یکی از مستدل‌ترین تحقیقات انجام شده در تاریخ علوم سلامت عمومی به شمار می‌رود.

سوابق تاریخی منابع آب، از چاه‌های خصوصی گرفته تا شبکه‌های شهری، فرصتی بی‌نظیر برای مطالعه‌ای طبیعی فراهم کرد. محققان توانستند افرادی را که در سنین مختلف تحت‌تأثیر فلوریداسیون قرار گرفته بودند، در مقاطع سنی ۵۳، ۶۴، ۷۲ و ۸۰ سالگی از نظر توانمندی‌های شناختی بررسی کنند و به گنجینه‌ای از داده‌های ۷۰ ساله دست یابند.

جینا رومور، پژوهشگر در دانشگاه مینه‌سوتا، تأکید می‌کند که نتایج نهایی هیچ‌گونه سندی در تأیید ادعای آسیب‌زا بودن فلوراید برای هوش کودکان یا شناخت بزرگسالان ارائه نمی‌دهد. تحلیل‌های آماری نشان داد که عملکرد ذهنی دانش‌آموزان در معرض فلوراید، هیچ تفاوت معناداری با همسالانشان نداشته و این ثبات عملکرد تا دوران کهنسالی نیز حفظ شده است.

یافته‌های اخیر در واقع تکرار نتایج مطالعه‌ای دیگر است که در سال ۲۰۲۵ انجام شد و آن زمان نیز هیچ ارتباطی میان فلوریداسیون و اختلالات شناختی پیدا نکرد. نکته‌ی جالب توجه اینجاست که در برخی گروه‌های سنی، کودکانی که از آب حاوی فلوراید استفاده کرده بودند، عملکرد ذهنی بهتری نشان دادند؛ هرچند این برتری جزیی با رسیدن به ۶۰ سالگی کم‌رنگ شد.

ارتباط میان سلامت دهان و دندان با پیشگیری از زوال عقل، موضوعی است که در پژوهش‌های متعدد به آن اشاره شده است. توقف برنامه‌های فلوریداسیون می‌تواند به سرعت باعث سقوط شاخص‌های سلامت دندان در جامعه شود، پدیده‌ای که پیش‌تر در مطالعات موردی در برخی مناطق مشاهده شده بود.

تأثیر یافته‌های تازه بر اصلاح باورهای عمومی و جبران آسیب‌های ناشی از تفاسیر اشتباه گذشته، هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. دندانپزشکان کودکان گزارش می‌دهند که مخالفت‌های مردمی با فلوراید در سال‌های اخیر به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است، در حالی که سازمان‌های بزرگ همچنان بر لزوم اجرای این برنامه‌ها برای حفظ سلامت جوامع تأکید می‌کنند.