ساختن لانه کار سختی است؛ به همین دلیل پرندگان گاهی به دزدی رو می‌آورند

دانشمندان در مطالعه‌ای تازه دریافتند چند گونه از پرندگان بومی هاوایی به‌جای جمع‌آوری مصالح، مواد لازم برای ساخت لانه را از دیگران می‌ربایند.

کد خبر: ۹۲۱۴۴۴

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۵:۴۷

زومیت: دانشمندان در مطالعه‌ای تازه دریافتند چند گونه از پرندگان بومی هاوایی به‌جای جمع‌آوری مصالح، مواد لازم برای ساخت لانه را از دیگران می‌ربایند.

در طبیعت، ساختن لانه امن و مناسب برای پرورش جوجه‌ها کار ساده‌ای نیست. پرندگان باید ساعت‌ها وقت صرف پیدا کردن شاخه‌های مناسب، الیاف گیاهی، خزه، برگ و مواد نرم کنند تا بتوانند سازه‌ای بسازند که هم از تخم‌ها محافظت کند و هم دمای مناسبی برای رشد جوجه‌ها فراهم آورد. اکنون پژوهشگران دریافته‌اند برخی از پرندگان هاوایی برای آسان‌تر کردن این فرایند، راه‌حل متفاوتی پیدا کرده‌اند: دزدیدن مصالح لانه از همسایه‌ها.

به گزارش نیویورک‌تایمز، مطالعه‌ای تازه نشان می‌دهد چند گونه از عسل‌کِش‌های بومی هاوایی برای ساخت لانه، مصالح مورد نیاز را از لانه دیگر پرندگان می‌دزدند. این پژوهش در جنگل‌های پراکنده‌ای انجام شد که پس از فوران آتشفشان مائونا لوآ در سال ۱۸۸۵ میان گدازه‌ها باقی ماندند و امروز به پناهگاهی برای پرندگان کمیاب هاوایی تبدیل شده‌اند.

عسل‌کِش‌های هاوایی گروهی از پرندگان آوازخوان بومی این جزایر هستند که طی میلیون‌ها سال تکامل، ویژگی‌های بسیار تخصصی پیدا کرده‌اند. بسیاری از آن‌ها منقارهای خمیده و باریکی دارند که برای نوشیدن شهد گل‌های بومی مناسب است. این پرندگان امروزه بیشتر در ارتفاعات بالا زندگی می‌کنند، زیرا در مناطق مرتفع، پشه‌هایی که بیماری‌های کشنده پرندگان را منتقل می‌کنند کمتر حضور دارند.

پژوهشگران برای بررسی رفتار این پرندگان، ۲۱۶ لانه را با استفاده از دستگاه‌های ردیاب و دوربین‌های کوچک زیر نظر گرفتند. آن‌ها در مجموع ۳۹ مورد دزدی مصالح لانه ثبت کردند.

گونه‌هایی که در پژوهش به‌عنوان «سارقان حرفه‌ای» شناسایی شدند، شامل عسل‌کش سرخ‌فام (Drepanis coccinea)، آماکیهی هاوایی (Chlorodrepanis virens) و چند گونه دیگر از عسل‌کش‌های سرخ و طلایی هاوایی بودند.

بیشتر لانه‌هایی که مورد سرقت قرار گرفتند در آن زمان خالی یا متروکه بودند، اما همه موارد به این سادگی نبود. پژوهشگران دریافتند پنج مورد از دزدی‌ها از لانه‌هایی انجام شده که هنوز فعال بوده‌اند و والدین در آن‌ها حضور داشته‌اند. در دو مورد، به نظر می‌رسید این سرقت‌ها باعث شده والدین لانه را ترک کنند و جوجه‌ها زنده نمانند.

ساختن لانه برای پرندگان فرایندی پیچیده و پرهزینه است. پرنده باید ابتدا شاخه‌های کوچک و مقاوم را جمع کند تا اسکلت اصلی لانه شکل بگیرد. سپس این ساختار باید به‌دقت به شکل کاسه درآید و در نهایت با مواد نرم‌تر مانند الیاف گیاهی، پر یا خزه پوشانده شود تا تخم‌ها بهتر گرم شوند. حتی شکل لانه نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا باید بتواند وزن جوجه‌ها و شرایط نامساعد جوی را تحمل کند.

جف براون، زیست‌شناس حفاظت از دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین که در مطالعه مشارکت نداشت، توضیح می‌دهد که پرندگان جوان معمولاً در نخستین تلاش‌های خود برای ساخت لانه مهارت کافی ندارند. به گفته او، انتخاب مواد مناسب نیازمند تجربه و یادگیری است و بسیاری از پرندگان در ابتدای زندگی خود لانه‌هایی ضعیف و ناکارآمد می‌سازند.

جسی نولتون، بوم‌شناس پرندگان در کالج ویتون ماساچوست، می‌گوید این دزدی‌ها احتمالاً راهی برای صرفه‌جویی در انرژی است. عسل‌کش‌ها هنگام جست‌وجوی غذا از کنار لانه‌های دیگر عبور می‌کنند و می‌توانند بدون زحمت زیاد، مصالح آماده را بردارند. به گفته نولتون، این رفتار ممکن است شانس بقای پرندگان و جوجه‌هایشان را افزایش دهد.

بااین‌حال، دزدی لانه همیشه هم بدون خطر نیست. اگر لانه هنوز فعال باشد، پرنده‌ی دزد ممکن است با حمله صاحب لانه روبه‌رو شود. حتی لانه‌های متروکه نیز می‌توانند خطرناک باشند، زیرا ممکن است آلوده به انگل‌هایی مانند کنه‌های لانه یا شپش پر باشند. این انگل‌ها می‌توانند به جوجه‌های جدید منتقل شوند و سلامت آن‌ها را تهدید کنند.

جیمز سی بدنارز، بوم‌شناس پرندگان و زیست‌شناس حفاظت در دانشگاه شمال تگزاس که در پژوهش مشارکت نداشت، می‌گوید این دزدی‌ها برای پرندگان نوعی «حساب‌وکتاب» میان فایده و خطر است. آن‌ها با دزدیدن مصالح، در زمان و انرژی صرفه‌جویی می‌کنند و کمتر مجبور می‌شوند برای پیدا کردن مواد در طبیعت پرسه بزنند؛ کاری که می‌تواند آن‌ها را در معرض شکارچیان قرار دهد. اما در مقابل، ممکن است هنگام دزدی با صاحب لانه درگیر شوند یا از لانه‌های قدیمی انگل و بیماری بگیرند.

بدنارز همچنین می‌گوید احتمال دارد کمبود مصالح مناسب در این زیستگاه‌های آتشفشانی باعث شده باشد دزدی لانه به رفتاری رایج‌تر تبدیل شود. در محیط‌هایی که پیداکردن شاخه‌ها و مواد نرم دشوار است، سرقت ممکن است از جست‌وجوی طولانی و پرخطر مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد.

عسل‌کش‌های هاوایی علاوه بر دزدی لانه، با تهدیدهای جدی‌تری مانند تغییرات اقلیمی، بیماری‌های منتقل‌شده توسط پشه‌ها، موش‌های مهاجم و طوفان‌های شدید روبه‌رو هستند. بسیاری از این پرندگان اکنون فقط در مرتفع‌ترین جنگل‌های بومی هاوایی زندگی می‌کنند و جمعیتشان نیز به‌شدت کاهش یافته است. دانشمندان می‌گویند حتی دزدیدن مصالح لانه هم شاید بخشی از تلاش این پرندگان برای سازگارشدن با محیطی باشد که زندگی در آن هر روز سخت‌تر می‌شود.

جسی نولتون می‌گوید: «اینکه آن‌ها از یکدیگر دزدی می‌کنند، فقط یکی دیگر از چالش‌هایی است که باید برای بقا با آن کنار بیایند.»